અમેરિકામાં Green Card મેળવવું વધુ મુશ્કેલ: લાખો ગુજરાતીઓ અને ભારતીયો માટે ચિંતાનો વિષય (US Green Card Policy Change)

અમેરિકાના Green Card નિયમોમાં ઐતિહાસિક બદલાવ: લાખો ગુજરાતીઓ અને ભારતીયો પર ગંભીર અસર

અમેરિકામાં કાયમી નિવાસ (Permanent Residency) મેળવવા, જેને સામાન્ય રીતે Green Card તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેની પ્રક્રિયામાં યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસિસ (USCIS) દ્વારા એક ઐતિહાસિક અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નીતિગત બદલાવની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. 21-22 મે, 2026ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલ પોલિસી મેમોરેન્ડમ PM-602-0199 અનુસાર, હવે અમેરિકાની અંદર રહીને ‘Adjustment of Status’ (AOS) દ્વારા ગ્રીન કાર્ડ મેળવવું એ ‘અસાધારણ વિવેકાધીન રાહત’ (extraordinary discretionary relief) અને ‘વહીવટી કૃપાનો કાયદો’ (act of administrative grace) ગણાશે, નહિ કે એક સામાન્ય વહીવટી પ્રક્રિયા. આ નિર્ણય લાખો ભારતીય અને ખાસ કરીને ગુજરાતી પરિવારો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે, જેઓ અમેરિકામાં સ્થાયી થવાનું સ્વપ્ન જુએ છે અથવા હાલ ત્યાં કામ કરી રહ્યા છે.

નવો નિયમ શું કહે છે?

USCISના નવા નિર્દેશો અનુસાર, જે વિદેશી નાગરિકો કામચલાઉ વિઝા (temporary visa) પર અમેરિકામાં છે અને Green Card મેળવવા માંગે છે, તેમને સામાન્ય રીતે હવે પોતાના વતન પાછા ફરીને કોન્સ્યુલર પ્રોસેસિંગ (consular processing) દ્વારા અરજી કરવી પડશે. આનો અર્થ એ થયો કે, F-1 Student visa, H-1B Work visa, L-1 intra-company transfer visa અને B-1/B-2 Tourist visa જેવા અસ્થાયી વિઝા ધારકો, જેઓ અગાઉ અમેરિકામાં રહીને જ ‘Adjustment of Status’ (Form I-485) દ્વારા Green Card માટે અરજી કરી શકતા હતા, તેમને હવે આ વિકલ્પ સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં. આ નીતિગત પરિવર્તન, અગાઉની પ્રથાથી તદ્દન વિપરીત છે જે દાયકાઓથી અમલમાં હતી.

શા માટે આ બદલાવ? USCISનો તર્ક શું છે?

USCISના પ્રવક્તા ઝેક કાહલર (Zach Kahler) એ જણાવ્યું કે, આ નીતિ ‘કાયદાના મૂળ હેતુ પર પાછા ફરવા’ અને ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ ‘યોગ્ય રીતે કાર્ય કરે’ તેની ખાતરી કરવા માટે છે, જેથી ‘છટકબારીઓને પ્રોત્સાહન ન મળે’. તેમનો તર્ક છે કે જ્યારે વિદેશીઓ પોતાના વતનથી અરજી કરે છે, ત્યારે ગ્રીન કાર્ડ નકારવામાં આવે ત્યારે ‘છાયામાં છુપાઈને ગેરકાયદેસર રીતે અમેરિકામાં રહેતા લોકોને શોધી કાઢવાની અને દૂર કરવાની જરૂરિયાત ઘટી જાય છે.’ USCISના મતે, વિદ્યાર્થીઓ, કામચલાઉ કર્મચારીઓ અથવા પ્રવાસી વિઝા પર આવતા લોકો ચોક્કસ હેતુ માટે ટૂંકા સમય માટે યુએસ આવે છે અને તેમનો ઉદ્દેશ્ય મુલાકાત પૂરી થયા પછી પાછા ફરવાનો હોય છે. આથી, તેમની મુલાકાત ગ્રીન કાર્ડ પ્રક્રિયાના પ્રથમ પગલા તરીકે કામ ન કરવી જોઈએ.

જોકે, ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતો અને કાયદાકીય સમુદાયના સભ્યો આ બદલાવ અંગે વિરોધ દર્શાવી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે, કાયદામાં કોઈ પરિવર્તન આવ્યું નથી, પરંતુ USCIS અધિકારીઓ દ્વારા વિવેકબુદ્ધિના ઉપયોગના ધોરણોને કડક બનાવવામાં આવ્યા છે. આનાથી Green Card અરજીઓનું મૂલ્યાંકન વધુ કડકાઈથી કરવામાં આવશે, અને અરજદારોને હવે ‘અસાધારણ સંજોગો’ સાબિત કરવા પડશે, જેની વ્યાખ્યા હજુ સ્પષ્ટ નથી.

લાખો ભારતીયો અને ગુજરાતીઓ પર સંભવિત અસર

આ નવો નિયમ ભારતીય સમુદાય માટે અત્યંત ચિંતાજનક છે. ખાસ કરીને H-1B વિઝા ધારકો, F-1 વિદ્યાર્થીઓ (જેઓ OPT/STEM OPT પર છે), L-1 કર્મચારીઓ અને H-4 આશ્રિત વિઝા ધારકો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે. ભારતીય નાગરિકો પહેલેથી જ રોજગાર-આધારિત Green Card શ્રેણીઓ (જેમ કે EB-2 અને EB-3)માં દાયકાઓ લાંબા બેકલોગનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ નવી નીતિ તેમને અમેરિકામાં કાયમી નિવાસ મેળવવાની તેમની યોજનાઓમાં વધુ વિલંબ અને અનિશ્ચિતતા તરફ ધકેલી દેશે. અગાઉ, ઘણા અરજદારો I-485 અરજી ફાઇલ કરીને અમેરિકામાં રહીને જ કામ કરી શકતા હતા જ્યારે તેમની અરજી પર પ્રક્રિયા ચાલુ હોય.

ભૂતપૂર્વ વ્હાઇટ હાઉસ સલાહકાર અને ઇમિગ્રેશન એડવોકેટ અજય ભૂટોરિયા (Ajay Bhutoria) એ જણાવ્યું છે કે, “આ નીતિ 1.2 મિલિયનથી વધુ ભારતીય-અમેરિકનો અને તેમના પરિવારોને અનિશ્ચિતતામાં મૂકી દેશે, જેમણે તમામ કાયદાઓનું પાલન કર્યું છે, કર ચૂકવ્યા છે અને દાયકાઓ સુધી કાયદેસર રીતે રાહ જોઈ છે.” ગુજરાતમાં પણ આ સમાચારને કારણે ‘લાખો ગુજરાતીઓ મુશ્કેલીમાં’ હોવાની ચર્ચાઓએ જોર પકડ્યું છે, કારણ કે મોટી સંખ્યામાં ગુજરાતી પરિવારો પોતાના સંતાનોને ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે અમેરિકા મોકલે છે અને ભવિષ્યમાં Green Card મેળવવાની આશા રાખે છે.

‘અસાધારણ સંજોગો’ની અસ્પષ્ટતા

આ મેમોમાં ‘અસાધારણ સંજોગો’ (extraordinary circumstances) ની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા કરવામાં આવી નથી, જે અરજદારો અને કાયદાકીય નિષ્ણાતોમાં મોટી મૂંઝવણ ઊભી કરી રહી છે. કેટલાક અહેવાલો સૂચવે છે કે જેઓ ‘આર્થિક લાભ પૂરો પાડે છે’ અથવા ‘રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે’ તેમને મુક્તિ મળી શકે છે, ખાસ કરીને H-1B વિઝા ધારકો માટે. જોકે, આ સ્પષ્ટતા અપૂરતી છે અને ઘણા લોકો હજુ પણ અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરી રહ્યા છે. H-1B વિઝા ધારકો કે જેઓ લાંબા સમયથી Green Card ની રાહ જોઈ રહ્યા છે, તેમના માટે પણ આ નવો નિયમ જટિલતાઓ વધારશે, કારણ કે તેમને તેમની નોકરી, બાળકોની શાળાઓ અને અમેરિકામાં તેમનું જીવન અનિશ્ચિત સમય માટે છોડવું પડી શકે છે.

ઇમિગ્રેશન વકીલો અને નિષ્ણાતોની પ્રતિક્રિયા

આ નીતિગત બદલાવ અંગે યુએસના કાયદા ઘડનારાઓ અને ઇમિગ્રેશન હિમાયતીઓએ સખત ટીકા કરી છે, તેને ‘બેજવાબદાર અને ખોટો’ (reckless and wrong) ગણાવ્યો છે. તેઓ દલીલ કરે છે કે આ નિર્ણય પરિવારોને નુકસાન પહોંચાડશે અને યુએસ અર્થતંત્ર પર નકારાત્મક અસર કરશે. ઘણા ઇમિગ્રેશન વકીલો આ નીતિને કોર્ટમાં પડકારવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે, કારણ કે તેમનું માનવું છે કે આ કાયદાકીય રીતે પડકારજનક છે અને તે કૉંગ્રેસના મૂળ ઇરાદાને અનુરૂપ નથી. ઇમિગ્રેશન એટર્ની સાયરસ મહેતા (Cyrus Mehta) એ જણાવ્યું કે, “જ્યારે ઇમિગ્રેશન એન્ડ નેશનાલિટી એક્ટ (INA) 245 હેઠળ એડજસ્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટસ વિવેકાધીન છે, ત્યારે તેને ક્યારેય ‘અસાધારણ રાહત’ તરીકે અર્થઘટિત કરવામાં આવ્યું નથી, અને USCIS બિન-નાગરિકોને યુએસમાં ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાથી વંચિત રાખવા માટે એક નવું ધોરણ શોધી રહી છે.”

આ નિર્ણયથી H-4 આશ્રિત જીવનસાથીઓ પર પણ ગંભીર અસર પડી શકે છે. જો I-485 અરજીને વિવેકાધીન આધારે નકારવામાં આવે અને પરિવારને કોન્સ્યુલર પ્રોસેસિંગ માટે મોકલવામાં આવે, તો H-4 Employment Authorization Document (EAD) રદ થઈ શકે છે. આનાથી અમેરિકામાં કામ કરતા પરિવારો માટે આર્થિક મુશ્કેલીઓ ઊભી થશે.

યુરોપ તરફ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો વધતો ઝુકાવ (Shift to Europe)

અમેરિકામાં વધતી જતી ઇમિગ્રેશન અનિશ્ચિતતાને કારણે, ઘણા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે ઉચ્ચ શિક્ષણ અને કાયમી નિવાસ માટે યુરોપિયન દેશો તરફ વળી રહ્યા છે. જર્મની (Germany), આયર્લેન્ડ (Ireland), ફ્રાન્સ (France) અને નેધરલેન્ડ્સ (Netherlands) જેવા દેશો ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાં વધુ લોકપ્રિય બની રહ્યા છે. આ દેશો સ્થિર ઇમિગ્રેશન નીતિઓ અને અભ્યાસ પછી કામ કરવાની સ્પષ્ટ તકો પ્રદાન કરે છે, જે અમેરિકામાં અનુભવાતી અનિશ્ચિતતાથી વિપરીત છે. લેવરેજ એડુ (Leverage Edu) ના અહેવાલ મુજબ, યુરોપિયન યુનિયનમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં 62 ટકાનો વાર્ષિક વધારો જોવા મળ્યો છે. આ બદલાવ વૈશ્વિક ઉચ્ચ શિક્ષણના લેન્ડસ્કેપને ફરીથી આકાર આપી રહ્યો છે.

આ ઉપરાંત, ભારતીય રૂપિયાના અવમૂલ્યન (rupee depreciation) અને જીવનનિર્વાહના વધતા ખર્ચને કારણે પણ વિદેશમાં અભ્યાસ વધુ મોંઘો બન્યો છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ ઓછા ખર્ચાળ ગંતવ્યો તરફ વળી રહ્યા છે. આમાં યુરોપના દેશો એક આકર્ષક વિકલ્પ તરીકે ઉભરી રહ્યા છે.

આગળ શું? અરજદારો માટે સલાહ

આ નવા નિયમો તાત્કાલિક અસરથી લાગુ પડે છે અને હાલની તેમજ ભવિષ્યની ‘Adjustment of Status’ અરજીઓને અસર કરશે. ઇમિગ્રેશન વકીલો ભારપૂર્વક સલાહ આપી રહ્યા છે કે જે લોકોની I-485 અરજીઓ પેન્ડિંગ છે અથવા જેઓ અરજી કરવાનું વિચારી રહ્યા છે, તેઓએ તાત્કાલિક ધોરણે કાયદાકીય સલાહ લેવી જોઈએ. આ નીતિગત બદલાવના પ્રકાશમાં, અરજદારોએ પોતાની ઇમિગ્રેશન હિસ્ટરી, યુએસમાં પ્રવેશનો સમય, સ્ટેટસનું જાળવણી અને કોઈપણ નકારાત્મક પરિબળોની કાળજીપૂર્વક સમીક્ષા કરવી પડશે.

સૌથી મહત્વની સલાહ એ છે કે, આ સમાચારથી ગભરાઈને કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલા, ખાસ કરીને અમેરિકા છોડીને પોતાના વતન પાછા ફરતા પહેલા, લાયકાત ધરાવતા ઇમિગ્રેશન એટર્નીની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે. કારણ કે, કેટલાક લોકો માટે અમેરિકા છોડવું એ ગંભીર ઇમિગ્રેશન પરિણામો તરફ દોરી શકે છે. જ્યાં સુધી આ નીતિ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા ન આવે અથવા તેને કાયદાકીય રીતે પડકારવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી સાવચેતી અને કાયદાકીય માર્ગદર્શનનું પાલન કરવું એ જ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

આ નીતિ યુએસના આર્થિક હિતો, પ્રતિભા આકર્ષવાની ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ તથા વ્યાવસાયિકો માટેના તેના આકર્ષણ પર લાંબા ગાળાની અસર કરી શકે છે. ભારતીય સમુદાય, જેણે યુએસના અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે, તે આ બદલાવો પર નજર રાખી રહ્યું છે અને આગામી સમયમાં તેના પડઘા વધુ ઉગ્ર બનશે તેવી શક્યતા છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.