ભાવનગરમાં ભારે વરસાદનો કહેર: તળાજી નદીના ધસમસતા પ્રવાહમાં બ્રિજનું ભારેખમ સ્ટ્રક્ચર તણાયું, Bhavnagar Rain Update

Milin Anghan
12 Min Read

ભાવનગર જિલ્લામાં ભાદરવા મહિનાના ઉત્તરાધમાં મેઘરાજાએ પોતાનું અત્યંત રૌદ્ર સ્વરૂપ બતાવવાનું શરૂ કર્યું છે. સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના પંથકો અને ભાવનગર શહેર સહિત ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સાર્વત્રિક મુશળધાર વરસાદ વરસવાના કારણે તમામ નદી-નાળાં બે કાંઠે વહેવા લાગ્યા છે. આ આકાશી આફત વચ્ચે ભાવનગરના તળાજી પંથકમાંથી એક ચિંતાજનક અને ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. તળાજી નદીમાં ઉપરવાસથી ભારે પાણીની આવક થતાં ઘોડાપૂર આવ્યા હતા. આ પૂરના ભયાનક વહેણમાં તળાજી નદી પર નિર્માણાધીન નવા પુલ માટે વપરાયેલું કરોડો રૂપિયાનું લોખંડનું સપોર્ટિંગ સ્ટ્રક્ચર (સેન્ટરિંગ મટીરીયલ) ક્ષણવારમાં વહી ગયું હતું. આ સમગ્ર ઘટના Bhavnagar Talaji river bridge flood ના નામે સ્થાનિક લોકો અને સોશિયલ મીડિયા પર ભારે ચર્ચાનો વિષય બની છે. સદ્ભાગ્યે, ચોમાસાની ઋતુ હોવાના કારણે તંત્ર દ્વારા બ્રિજનું નિર્માણ કાર્ય અગાઉથી જ સ્થગિત રાખવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે કોઈ શ્રમિક કે નાગરિકની જાનહાનિ થવા પામી નથી. પરંતુ, નિર્માણાધીન બ્રિજના માળખાને થયેલા આ નુકસાનના કારણે પ્રોજેક્ટની કામગીરીમાં મોટો વિલંબ થવાની શક્યતા સેવાઈ રહી છે.

Contents

ભાવનગરના તળાજીમાં રોદ્ર સ્વરૂપ: તળાજી નદી બે કાંઠે વહેતાં બ્રિજના સપોર્ટ તણાયા

ભાવનગર (Bhavnagar) જિલ્લાના તળાજી તાલુકામાં વહેલી સવારથી જ મેઘરાજાએ તોફાની એન્ટ્રી કરી હતી. તળાજી પંથક અને તેના ઉપરવાસના ક્ષેત્રોમાં પડેલા ભારેથી અતિભારે વરસાદના કારણે તળાજી નદીમાં અચાનક પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. નદીનો પ્રવાહ એટલો ઝડપી અને પ્રચંડ હતો કે પાણી બે કાંઠે વહેવા લાગ્યા હતા. તળાજી નદી પર જૂનો પુલ જર્જરિત થઈ જતાં તંત્ર દ્વારા આધુનિક અને વિશાળ નવા બ્રિજનું નિર્માણ કાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. આ નવા બ્રિજના પિલર અને ગાર્ડર ગોઠવવા માટે નદીના પટમાં મોટા પ્રમાણમાં લોખંડની ભારે પાઇપો, સેન્ટરિંગ પ્લેટો, અને સ્ટ્રક્ચરલ ફ્રેમવર્ક ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું.

સોમવારે બપોરના સમયે ઉપરવાસમાંથી પાણીનો ધસમસતો પ્રવાહ ધસી આવતાં લોખંડના આ ભારેખમ સેન્ટરિંગ માળખાં પાણીના પ્રચંડ દબાણ સામે ટકી શક્યા નહોતા. એક પછી એક લોખંડના વજનદાર સપોર્ટિંગ બીમ અને પ્લેટો કાગળની હોડીની જેમ પાણીમાં તરતા થઈને તણાઈ ગયા હતા. કિનારે ઊભેલા સ્થાનિક રહીશોએ આ હોંશ ઉડાવી દેનારા દ્રશ્યો પોતાના મોબાઈલ કેમેરામાં કેદ કરી લીધા હતા. આ વાયરલ વિડીયોમાં સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે કે કેવી રીતે નદીનો રાક્ષસી પ્રવાહ મજબૂત ગણાતા લોખંડના સપોર્ટિંગ મટીરીયલને પોતાના ભેગો ઘસડી જાય છે.

Bhavnagar Talaji river bridge flood: ઘટનાનો સંપૂર્ણ ઘટનાક્રમ અને ટેકનિકલ પાસાં

Bhavnagar Talaji river bridge flood અંગે સામે આવેલા અહેવાલો મુજબ, તળાજી નદી પર નવો પુલ બનાવવાનો પ્રોજેક્ટ માર્ગ અને મકાન વિભાગ (Road and Buildings Department) ના સરકારી માર્ગદર્શન હેઠળ ખાનગી કોન્ટ્રાક્ટર દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. ચોમાસું શરૂ થતાં પહેલાં કોંક્રીટિંગનું ચોક્કસ સ્તર પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ચોમાસા દરમિયાન નદીમાં અચાનક પૂર આવવાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને બ્રિજના સ્લેબ ઢાળવાની કામગીરી અટકાવી દેવામાં આવી હતી. છતાં, જે સપોર્ટિંગ એન્જિનિયરિંગ સ્ટ્રક્ચર નદીના પટમાં ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું તેને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યું નહોતું.

Bhavnagar Talaji river bridge flood ના લીધે નિર્માણાધીન બ્રિજના એન્જિનિયરિંગ પાસાં અને સુરક્ષાના માપદંડો સામે પણ પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા થયા છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જ્યારે નદીના પટમાં નિર્માણ કાર્ય ચાલતું હોય ત્યારે પૂરના સંભવિત દબાણ અને વોટર ફ્લો રેટ (Water Flow Rate) નો ચોક્કસ અંદાજ મેળવવો જરૂરી હોય છે. ઉપરવાસના ડેમ અથવા જળાશયોમાંથી પાણી છોડવામાં આવે કે સતત મુશળધાર વરસાદ પડે ત્યારે નદીનું જળસ્તર કેટલું વધી શકે છે તેનો યોગ્ય વ્યાયામ કર્યા વિના જ સેન્ટરિંગ ઊભું રાખવામાં આવ્યું હોવાનો આક્ષેપ સ્થાનિકો કરી રહ્યા છે. આ પૂરના કારણે કોન્ટ્રાક્ટરને લાખો રૂપિયાનું નાણાકીય નુકસાન થયું છે અને બ્રિજનું નિર્માણ કાર્ય હવે આગામી કેટલાક મહિનાઓ સુધી લંબાઈ શકે છે.

ભાવનગર જિલ્લામાં ચોમાસાની સ્થિતિ: વરસાદના તાલુકાવાર આંકડા

ભાવનગર જિલ્લામાં માત્ર તળાજી જ નહીં, પરંતુ અન્ય તમામ તાલુકાઓમાં પણ મેઘમહેર જોવા મળી રહી છે. જિલ્લા સેવા સદન અને ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર તરફથી મળતી માહિતી મુજબ છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન જિલ્લાના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર વરસાદ નોંધાયો છે. નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં ભાવનગર જિલ્લાના વિવિધ તાલુકાઓમાં નોંધાયેલા વરસાદી આંકડા અને તેની વર્તમાન સ્થિતિ દર્શાવવામાં આવી છે:

તાલુકાનું નામ (Taluka)નોંધાયેલો વરસાદ (ઈંચ/મીમી)પ્રભાવિત મુખ્ય વિસ્તારોવર્તમાન સ્થિતિ
તળાજી (Talaji)૪.૫ ઈંચ (૧૧૨ મીમી)તળાજી નદી પટ, પીઠવડા, રોઝિયા, દવેડાનદી બે કાંઠે, બ્રિજ સ્ટ્રક્ચર તણાયું
વલ્લભીપુર (Vallabhipur)૩.૦ ઈંચ (૭૫ મીમી)મુખ્ય બજાર, સ્ટેશન રોડ, સ્વામિનારાયણ મંદિરબજારોમાં ગોઠણસમા પાણી ભરાયા
મહુવા (Mahuva)૩.૨ ઈંચ (૮૦ મીમી)ગાંધીબાગ, કુંભારવાડા, લોગડી, સ્ટેશન રોડનીચાણવાળા વિસ્તારો જળમગ્ન
ભાવનગર શહેર (Bhavnagar City)૨.૫ ઈંચ (૬૨ મીમી)ચિત્રા, કાળિયાબીડ, જવાહર મેદાન, સુભાષનગરરસ્તાઓ પર પાણી ભરાવાની સ્થિતિ
પાલિતાણા (Palitana)૨.૮ ઈંચ (૭૦ મીમી)શેત્રુંજી ડેમ કેચમેન્ટ, ગિરિમાળા વિસ્તારશેત્રુંજી નદીમાં નવી પાણીની આવક
શિહોર (Sihor)૨.૨ ઈંચ (૫૫ મીમી)ગૌતમેશ્વર તળાવ પંથક, સ્ટેશન રોડવાહન વ્યવહાર ધીમો પડ્યો
ઘોઘા (Ghogha)૧.૮ ઈંચ (૪૫ મીમી)દરિયાકાંઠાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોસામાન્ય જળબંબાકાર

વલ્લભીપુર અને મહુવામાં પણ જળબંબાકાર: જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત

તળાજીમાં Bhavnagar Talaji river bridge flood ના કારણે સર્જાયેલી સ્થિતિ ઉપરાંત ભાવનગરના વલ્લભીપુર તાલુકામાં પણ મેઘરાજાએ મુશળધાર બેટિંગ કરી હતી. વલ્લભીપુર શહેરમાં માત્ર ૨ કલાકના ટૂંકા ગાળામાં જ ૩ ઈંચ જેટલો ધોધમાર વરસાદ પડી જતાં સમગ્ર શહેર જળમગ્ન બની ગયું હતું. વલ્લભીપુરના મુખ્ય બજાર, સ્ટેશન રોડ, રેફરલ હોસ્પિટલ રોડ, સ્વામિનારાયણ મંદિર પરિસર અને વલ્લભી ચોક જેવા મુખ્ય વેપારી વિસ્તારોમાં નદી વહેતી હોય તેમ પાણી ફરી વળ્યા હતા. દુકાનદારોના શોપિંગ સેન્ટરો અને નીચાણવાળા મકાનોમાં વરસાદી પાણી ઘૂસી જતાં વેપારીઓને મોટું આર્થિક નુકસાન સહન કરવાનો વારો આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત, મહુવા શહેરમાં પણ વરસાદી પાણી ભરાવાની ગંભીર સમસ્યા સામે આવી છે. મહુવાના ગાંધીબાગ, સ્ટેશન રોડ અને કુંભારવાડા જેવા વિસ્તારોમાં ઘૂંટણસમા પાણી ભરાઈ જતાં વાહનચાલકો અને રાહદારીઓ ભારે મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. સ્થાનિક રહીશોએ મહુવા નગરપાલિકાની પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી સામે આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. લોકોનું કહેવું છે કે દર વર્ષે ચોમાસા પહેલાં નાળાસફાઈ અને ડ્રેનેજ સફાઈના મોટા મોટા દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ સામાન્ય વરસાદમાં પણ શહેરોના મુખ્ય માર્ગો બેટમાં ફેરવાઈ જાય છે.

સ્થાનિક ગ્રામજનો અને વાહનચાલકો પર અસર: કનેક્ટિવિટી અને સુરક્ષા સામે પ્રશ્નાર્થ

તળાજી નદી પરનો આ બ્રિજ તળાજી શહેરને આસપાસના ડઝનબંધ ગ્રામ્ય વિસ્તારો જેવા કે પીઠવડા, રોઝિયા, દવેડા, અને દાઠા સાથે જોડતી મુખ્ય જીવાદોરી સમાન છે. જૂનો બ્રિજ સાંકડો અને જર્જરિત હોવાના કારણે નવા ફોર-લેન બ્રિજનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં થયેલા Bhavnagar Talaji river bridge flood ના પરિણામે હવે આ બ્રિજ બનવામાં વિલંબ થશે, જેનાથી દરરોજ અવરજવર કરતા હજારો ગ્રામજનો, શાળા-કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ અને દૂધ-શાકભાજીના વેપારીઓને ભારે તકલીફ વેઠવી પડશે.

જ્યારે Bhavnagar Talaji river bridge flood અંગે શિહોર અને તળાજી પંથકના સ્થાનિક અગ્રણીઓ સાથે વાતચીત કરવામાં આવી ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે, બ્રિજ નિર્માણ કરતી એજન્સીએ ચોમાસા દરમિયાન પૂરના પાણીના નિકાલ માટે યોગ્ય ડાયવર્ઝન અને સેફ્ટી બેરિકેડ્સ ગોઠવવા જોઈતા હતા. નદીના ધસમસતા પ્રવાહમાં સેન્ટરિંગ તણાઈ જવાથી નદીના હેઠવાસમાં આવેલા ગામોના માછીમારો અને કિનારે રહેતા લોકો માટે પણ જોખમ ઊભું થયું હતું, કારણ કે લોખંડના ભારેખમ બીમ પાણીના પ્રવાહ સાથે તણાઈને આગળ જતાં અન્ય નાના પુલો કે કોઝવે સાથે અથડાઈને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેમ હતા.

તંત્ર એક્શન મોડમાં: ડાયવર્ઝન, સુરક્ષા એલર્ટ અને તળાજી નદી પર તૈનાતી

બ્રિજનું સપોર્ટિંગ સ્ટ્રક્ચર તણાઈ જવાની ઘટનાના વિડીયો વાયરલ થતાં જ ભાવનગર જિલ્લા કલેક્ટર અને માર્ગ-મકાન વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ હરકતમાં આવ્યા હતા. તળાજીના મામલતદાર, તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) અને સ્થાનિક પોલીસ કાફલો તાત્કાલિક અસરથી તળાજી નદીના કિનારે પહોંચી ગયો હતો. પોલીસ તંત્ર દ્વારા નદી કિનારે લોકોની ભીડ એકઠી ન થાય તે માટે ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવામાં આવ્યો છે અને નદીના પટમાં જવાની કડક મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.

સરકારી તંત્ર દ્વારા Bhavnagar Talaji river bridge flood બાબતે કડક તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. માર્ગ અને મકાન વિભાગના કાર્યપાલક ઈજનેરે (Executive Engineer) જણાવ્યું હતું કે, પૂરના પાણી ઓસર્યા બાદ બ્રિજના મુખ્ય પિલર્સ (Pillars) ને કોઈ નુકસાન થયું છે કે કેમ તેની ટેકનિકલ તપાસ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કોન્ટ્રાક્ટરને સૂચના આપવામાં આવી છે કે પાણીનું સ્તર ઘટતાં જ નદીના પટમાં તણાઈ ગયેલા લોખંડના માળખાં અને ભંગારને તાત્કાલિક બહાર કાઢવામાં આવે જેથી પાણીનો કુદરતી પ્રવાહ અવરોધાય નહીં.

ભાવનગર જિલ્લા માટે હવામાન વિભાગની આગાહી અને રેડ એલર્ટ

ગુજરાત હવામાન વિભાગ (IMD Ahmedabad) દ્વારા ભાવનગર સહિત સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓ માટે અગાઉથી જ ભારેથી અતિભારે વરસાદની ચેતવણી (Red Alert) જારી કરવામાં આવી છે. બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલા ડિપ્રેશન અને સાયક્લોનિક સરક્યુલેશનના કારણે રાજ્યમાં ચોમાસાની સિઝનનો બીજો તબક્કો અત્યંત સક્રિય બન્યો છે.

હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી ૪૮ કલાક દરમિયાન ભાવનગર, બોટાદ, અમરેલી, અને ગીર સોમનાથ જિલ્લાઓમાં ભારે પવન સાથે મુશળધાર વરસાદ પડી શકે છે. ભવિષ્યમાં Bhavnagar Talaji river bridge flood જેવી ઘટનાઓ ન બને તે માટે જિલ્લા આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્ર (District Disaster Management Authority) દ્વારા તમામ તાલુકા મથકોએ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત કરી દેવામાં આવ્યા છે. નદી કિનારે આવેલા નીચાણવાળા ગામોના સરપંચો અને ગ્રામ પંચાયતના મંત્રીઓને એલર્ટ રહેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

ખેડૂતો અને માલધારીઓમાં આનંદ પરંતુ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે આહ્વાન

એક તરફ જ્યાં વરસાદના કારણે તળાજી બ્રિજનું સ્ટ્રક્ચર તણાઈ જવાથી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ફટકો પડ્યો છે, તો બીજી તરફ આ વરસાદ ભાવનગર જિલ્લાના ખેડૂતો માટે સંજીવની સમાન સાબિત થયો છે. ઓગસ્ટના અંતમાં અને સપ્ટેમ્બરના પ્રારંભમાં વરસાદ ખેંચાવાના કારણે કપાસ, મગફળી, તલ અને બાજરી જેવા ચોમાસું પાકો મુરઝાઈ રહ્યા હતા. પરંતુ સપ્ટેમ્બરના મધ્યમાં પડેલા આ સાર્વત્રિક વરસાદથી પાકને નવું જીવનદાન મળ્યું છે. શેત્રુંજી ડેમ સહિત જિલ્લાના નાના-મોટા જળાશયોમાં પાણીની વિપુલ આવક થતાં આગામી શિયાળુ પાક માટે પણ ખેડૂતોની ચિંતા દૂર થઈ છે.

પરંતુ, તંત્ર અને પ્રજા બંને માટે આ ઘટના એક ચેતવણીરૂપ છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી નિર્માણાધીન અને બ્રિજના બાંધકામની ગુણવત્તા પર સવાલો ઉઠતા રહ્યા છે. તળાજી નદીમાં બનેલી આ ઘટના દર્શાવે છે કે કુદરતી આફતો સામે લડવા માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્લાનિંગ વધુ મજબૂત અને વૈજ્ઞાનિક હોવું જરૂરી છે.

નિષ્કર્ષ: સલામતી, ગુણવત્તા અને જવાબદારી નક્કી કરવાની જરૂરિયાત

સમગ્ર ઘટના પર નજર કરીએ તો, ભાવનગરના તળાજી નદીમાં આવેલા પૂરે તંત્રની આગોતરી તૈયારીઓ અને એન્જિનિયરિંગ પ્લાનિંગની મર્યાદાઓ ખુલ્લી પાડી દીધી છે. સદ્ભાગ્યે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવી બેદરકારી મોટી દુર્ઘટનામાં પરિણમી શકે છે. ભાવનગર જિલ્લા પ્રશાસને તાત્કાલિક ધોરણે તમામ ચાલુ બ્રિજ પ્રોજેક્ટ્સનો સેફ્ટી ઓડિટ (Safety Audit) કરવો જોઈએ જેથી ચોમાસા દરમિયાન નાગરિકોના જીવ અને સરકારી મિલકતો સુરક્ષિત રહી શકે.

સંબંધિત સમાચાર

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article