ભાવનગરમાં રાજકોટ અગ્નિકાંડ પછી પણ બેદરકારી: 80 મિલકતો ફાયર NOC વગર ધમધમતાં તંત્રની લાલ આંખ, Bhavnagar building fire NOC action શરૂ

રાજકોટમાં બનેલી દર્દનાક TRP ગેમિંગ ઝોન અગ્નિકાંડની હોનારત પછી સમગ્ર ગુજરાતમાં ફાયર સેફ્ટીના નિયમોને લઈને ભારે કડકાઈ વર્તવામાં આવી રહી છે. છતાં પણ સ્થાનિક સ્તરે બેદરકારીના કિસ્સાઓ અટકવાનું નામ નથી લઈ રહ્યા. Bhavnagar building fire NOC action અંતર્ગત તાજેતરમાં બહાર આવેલા એક ચોંકાવનારા આંકડા મુજબ, ભાવનગર શહેરના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં આવેલી 80 જેટલી બિલ્ડિંગો હજુ પણ માન્ય ફાયર એનઓસી (Fire NOC) મેળવ્યા વિના ધમધમી રહી છે. ભાવનગર મહાનગરપાલિકા (BMC)ના ફાયર બ્રિગેડ વિભાગ દ્વારા વારંવાર સૂચનાઓ આપવા છતાં મિલકતધારકો અને બિલ્ડરો દ્વારા નિયમોનું પાલન કરવામાં ન આવતાં હવે તંત્ર દ્વારા કડક સપાટો બોલાવવાની તૈયારી કરી લેવામાં આવી છે.

શહેરના મુખ્ય વ્યાપારી વિસ્તારો, હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને બહુમાળી રહેણાંક ઇમારતોમાં હજારો નાગરિકોની અવરજવર દૈનિક ધોરણે રહેતી હોય છે. આવા સંજોગોમાં ફાયર સેફ્ટીના સાધનોની ગેરહાજરી અથવા તો બિનકાર્યક્ષમતા કોઈ મોટી હોનારતને આમંત્રણ આપી શકે છે. Bhavnagar building fire NOC action ના ભાગરૂપે ભાવનગર મનપાના ફાયર વિભાગે આવી તમામ 80 મિલકતોને આખરી ચેતવણી સાથે કારણ દર્શક નોટિસો પાઠવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી છે અને જો ચોક્કસ સમયમર્યાદામાં એનઓસી રિન્યૂ કે નવી મેળવવામાં નહીં આવે તો સીલિંગની કામગીરી કરવામાં આવશે.

Bhavnagar building fire NOC action: મનપા તંત્રની લાલ આંખ અને 80 મિલકતોને આખરી નોટિસ

ભાવનગર મહાનગરપાલિકાના ફાયર ઓફિસર અને તેમની ટીમે હાથ ધરેલા સર્વેક્ષણમાં સામે આવ્યું છે કે શહેરના વિવિધ વોર્ડમાં આવેલી મિલકતોમાં ફાયર એનઓસીની મુદત પૂરી થઈ ગઈ હોવા છતાં તેનો પુનઃ ઉપયોગ ચાલુ રખાયો છે. કાયદાકીય જોગવાઈ મુજબ દરેક વાણિજ્યિક અને 15 મીટરથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતી રહેણાંક ઇમારતે દર વર્ષે ફાયર સિસ્ટમનું ઓડિટ કરાવીને NOC રિન્યૂ કરાવવું ફરજિયાત હોય છે. પરંતુ Bhavnagar માં અનેક સ્થળોએ આ નિયમોનો ખુલ્લેઆમ અનાદર થતો જોવા મળ્યો છે.

મનપાના ઉચ્ચ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, Bhavnagar building fire NOC action ઝુંબેશ હેઠળ પ્રાથમિક તબક્કે આ તમામ 80 મિલકતોના માલિકો અને સોસાયટીના પ્રમુખોને નોટિસ આપવામાં આવી છે. આ નોટિસમાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે જો 7 દિવસની અંદર ફાયર સેફ્ટીની ખામીઓ દૂર કરીને લાયસન્સ ધરાવતા એજન્સી પાસે એનઓસી માટે અરજી નહીં કરવામાં આવે તો ઇમારતને સીલ કરી દેવામાં આવશે અને જરૂર પડ્યે વીજળી તથા પાણીના જોડાણો પણ કાપી નાખવામાં આવશે.

કયા પ્રકારની મિલકતોમાં ફાયર સેફ્ટીનો ગંભીર અભાવ?

તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું છે કે NOC વિના ચાલતી મિલકતોમાં માત્ર ખાનગી કોમ્પ્લેક્સ જ નહીં પરંતુ લોકોની અવરજવર ધરાવતાં ક્ષેત્રો પણ સામેલ છે. Bhavnagar building fire NOC action દરમિયાન નીચે મુજબની મિલકતો મુખ્યત્વે રડાર પર આવી છે:

• વ્યાપારી શોપિંગ કોમ્પ્લેક્સ: જ્યાં દૈનિક ધોરણે હજારો ગ્રાહકો આવે છે પરંતુ ઇમરજન્સી એક્ઝિટ પર સામાનનો ખડકલો કરી દેવાયો છે.
• ટ્યુશન ક્લાસ અને ખાનગી શાળાઓ: નાના બાળકો અભ્યાસ કરે છે તેવા કેટલાંક કોમ્પ્લેક્સમાં ફાયર એક્સ્ટિંગ્વિશર કાં તો એક્સપાયર થઈ ગયા છે અથવા ચાલુ હાલતમાં નથી.
• બહુમાળી રહેણાંક ફ્લેટો: જૂની બિલ્ડિંગોમાં ફાયર હાઇડ્રન્ટ પાઇપલાઇન ક્ષતિગ્રસ્ત છે અને મોટર પંપ બંધ હાલતમાં પડ્યા છે.
• હોસ્પિટલો અને નર્સિંગ હોમ્સ: દર્દીઓની સુરક્ષા અત્યંત મહત્વની હોવા છતાં કેટલીક નાની હોસ્પિટલોમાં NOC રિન્યૂ કરાવવામાં આળસ દાખવવામાં આવી છે.

આ તમામ સ્થળોએ આકસ્મિક આગ લાગે તો બહાર નીકળવા માટેના માર્ગો (Means of Egress) પણ સાંકડા અથવા અવરોધિત હોવાનું ધ્યાને આવ્યું છે, જે અત્યંત ગંભીર બાબત છે.

રાજકોટ અગ્નિકાંડ પછી પણ તંત્ર અને મિલકતધારકોની બેદરકારી

ઉલ્લેખનીય છે કે રાજકોટ ગેમિંગ ઝોનની ઘટના બાદ સમગ્ર ગુજરાતમાં રાજ્ય સરકારે તમામ મહાનગરપાલિકાઓ અને નગરપાલિકાઓને ફાયર કાયદાઓનું સખત પાલન કરાવવા માટે કડક આદેશો આપ્યા હતા. રાજ્ય વ્યાપી ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી હતી જેમાં હજારો એકમોને નોટિસો આપીને સીલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમ છતાં ભાવનગરમાં હજુ પણ 80 જેટલી મિલકતો NOC વગર ચાલતી હોવી એ મિલકતધારકોની ગુનાહિત બેદરકારી દર્શાવે છે.

સ્થાનિક નાગરિકોનું કહેવું છે કે માત્ર નોટિસ આપવાથી કામ પૂરું થઈ જતું નથી. જ્યારે પણ કોઈ મોટો અકસ્માત સર્જાય છે ત્યારે જ તંત્ર જાગે છે અને થોડા દિવસો પછી પરિસ્થિતિ પુનઃ જેસે થે થઈ જાય છે. Bhavnagar building fire NOC action અંતર્ગત જો ખરેખર કડક સીલિંગ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે તો જ બેદરકાર મિલકત માલિકોમાં કાયદાનો ભય ઊભો થશે.

મહાનગરપાલિકાના ફાયર બ્રિગેડ વિભાગનો સપાટો: સીલિંગની તૈયારી

ભાવનગર મનપાના ચીફ ફાયર ઓફિસરે મીડિયા સાથે વાતચીત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “અમે સુરક્ષા સાથે કોઈ પણ પ્રકારનું સમઝૌતા નહીં કરીએ. Bhavnagar building fire NOC action અંતર્ગત અમે શહેરના તમામ વિસ્તારોમાં સઘન ચેકિંગ હાથ ધર્યું છે. જે 80 બિલ્ડિંગો પાસે NOC નથી તેમને સમયમર્યાદા આપવામાં આવી છે. સમયમર્યાદા પૂર્ણ થતાં જ ફાયર બ્રિગેડ અને મનપાની ટાસ્ક ફોર્સ ટીમ સ્થળ પર જઈને કાયદેસરનું સીલિંગ કરશે.”

આ ઉપરાંત મનપા તંત્ર દ્વારા ફાયર સેફ્ટી એજન્સીઓને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ માત્ર કાગળ પર પ્રમાણપત્ર ન આપે પરંતુ સ્થળ પર જઈને સિસ્ટમ ચાલુ છે કે નહીં તેની ચકાસણી કરે. જો કોઈ એજન્સી ખોટા સર્ટિફિકેટ આપતી માલૂમ પડશે તો તે એજન્સી સામે પણ ફોજદારી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ફાયર NOC મેળવવા માટેના જરૂરી નિયમો અને ગાઇડલાઇન્સ

ગુજરાત ફાયર પ્રિવેન્શન એન્ડ લાઈફ સેફ્ટી મેઝર્સ એક્ટ મુજબ દરેક મિલકતધારકે નીચે મુજબના નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે:

નિયમ / સુવિધા	જરૂરી વિગત
ફાયર એક્સ્ટિંગ્વિશર (Fire Extinguishers)	દરેક ફ્લોર પર યોગ્ય ક્ષમતાવાળા અને કાર્યરત સિલિન્ડર.
હોસ રીલ અને હાઇડ્રન્ટ (Hose Reel System)	બહુમાળી મિલકતોમાં પૂરતા પાણીના દબાણ સાથેની પાઇપલાઇન.
ઓટોમેટિક સ્પ્રિંકલર સિસ્ટમ	બેઝમેન્ટ અને વ્યાપારી માળખામાં આગ આપોઆપ ઓલવાય તેવી વ્યવસ્થા.
ઈમરજન્સી એક્ઝિટ અને સાઇનેજ	પહોળા દાદર, અવરોધરહિત રસ્તા અને રેડિયન્ટ ઇમરજન્સી સાઇનબોર્ડ.
વોટર ટેન્ક ક્ષમતા	ફાયર ફાઇટિંગ માટે અનામત રખાતું ભૂગર્ભ અને ઓવરહેડ પાણીનું ટેન્ક.

મનપા અધિકારીઓએ ઉમેર્યું કે Bhavnagar building fire NOC action નો મુખ્ય હેતુ દંડ વસૂલવાનો કે વેપાર બંધ કરવાનો નથી, પરંતુ માનવજિંદગીનું રક્ષણ કરવાનો છે. જો બિલ્ડિંગ માલિકો તાત્કાલિક ધોરણે જરૂરી સુધારા-વધારા કરીને એનઓસી રિન્યૂ કરાવશે તો તેમની સામે સીલિંગ કાર્યવાહી અટકાવી દેવાશે.

સ્થાનિક નાગરિકોની સુરક્ષા સામે ઊભા થતા ગંભીર સવાલો

ભાવનગરના જાગૃત નાગરિકો અને સામાજિક કાર્યકરો આ મુદ્દે મનપા તંત્ર પાસે વધુ પારદર્શિતાની માંગ કરી રહ્યા છે. લોકોનું કહેવું છે કે મનપાએ આવી 80 બેદરકાર મિલકતોની યાદી જાહેર કરવી જોઈએ જેથી સામાન્ય નાગરિકોને ખબર પડે કે તેઓ જે કોમ્પ્લેક્સ, ટ્યુશન ક્લાસ કે હોસ્પિટલમાં જઈ રહ્યા છે તે સુરક્ષિત છે કે નહીં.

જ્યારે કોઈ મોટી અગ્નિહોનારત બને છે ત્યારે નિર્દોષ લોકો પોતાના જીવ ગુમાવે છે. તેથી Bhavnagar building fire NOC action માત્ર કાગળ પરની કવાત બનીને ન રહી જાય પરંતુ જમીની સ્તર પર પરિણામ આપે તે અત્યંત જરૂરી છે. મનપાએ કડક પગલાં ભરીને દાખલો બેસાડવો પડશે જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ પણ મિલકતધારક કાયદાની અવગણના કરવાની હિંમત ન કરે.

નિષ્કર્ષ અને આગળની કાર્યવાહી

ભાવનગરમાં ફાયર એનઓસી વિના ચાલી રહેલી 80 મિલકતો સામે તંત્ર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી આગામી દિવસોમાં વધુ તીવ્ર બનશે. મનપાના ફાયર વિભાગે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે નોટિસની મુદત પૂરી થતાં જ કોઈ પણ પ્રકારની ભલામણ કે દબાણ વગર બિલ્ડિંગો સીલ કરવાની ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવશે. Bhavnagar માં સુરક્ષિત વાતાવરણ નિર્માણ કરવા માટે નાગરિકો અને મિલકત માલિકોએ પણ જવાબદારી સમજીને ફાયર સેફ્ટી નિયમોનું સંપૂર્ણપણે પાલન કરવું પડશે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.