અમદાવાદ શહેરના નાગરિકો અને વાહનચાલકો માટે એક અત્યંત રાહતજનક અને મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા શહેરના પશ્ચિમ અને પૂર્વ વિસ્તારોમાં વર્ષો જૂની અને જર્જરિત ગટર લાઈનોના પુનઃનિર્માણ માટે એક વિશાળ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે. આ ક્રમમાં Ahmedabad AMC sewer project અંતર્ગત ₹351.24 કરોડના ખર્ચે બે મુખ્ય અંડરગ્રાઉન્ડ ડ્રેનેજ રિહેબિલિટેશન પ્રોજેક્ટ્સ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આ કામગીરી માટે મુખ્ય રસ્તાઓ કે હાઈવે ખોદવામાં આવશે નહીં, પરંતુ અત્યાધુનિક ‘ટ્રંચલેસ ટેકનોલોજી’ (Trenchless Technology) નો ઉપયોગ કરીને જમીનની અંદર જ લાઈનનું સમારકામ કરવામાં આવશે. વિશ્વ બેંક (World Bank) ના ભંડોળથી ભંડોળ પ્રાપ્ત આ પ્રોજેક્ટથી Ahmedabad ના લાખો રહીશોને ચોમાસા દરમિયાન ભરાતા પાણી અને ગટરના બેક-મોનિટરિંગમાંથી મુક્તિ મળશે.
કોર્પોરેશન દ્વારા આપવામાં आलेल्या માહિતી મુજબ, વેલસ્પન એન્ટરપ્રાઇઝની સબસિડીયરી കമ്പની વેલસ્પન મિશિગન એન્જિનિયર્સ લિમિટેડને આ બંને પ્રોજેક્ટ્સ માટે કામગીરીનો ઓર્ડર (Letter of Award) સોંપવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદ શહેરના વિકાસ અને નાગરિકોની સુવિધાઓમાં વધારો કરવાના ઉદ્દેશ્યથી શરૂ કરાયેલા આ Ahmedabad AMC sewer project ને આગામી 24 મહિના એટલે કે બે વર્ષના સમયગાળામાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું છે. પશ્ચિમ અમદાવાદમાં ઈસ્કોન ચાર રસ્તાથી લઈને પૂર્વ અમદાવાદના ઓઢવ અને વિરાટનગર સુધી આ પ્રોજેક્ટનો વ્યાપ પથરાયેલો છે.
Ahmedabad AMC Sewer Project ના મુખ્ય પાસાઓ અને વિસ્તારો
આ સમગ્ર યોજનાને મુખ્યત્વે બે મોટા ભાગોમાં વહેંચવામાં આવી છે, જેમાં પશ્ચિમ અમદાવાદ અને પૂર્વ અમદાવાદના સૌથી વ્યસ્ત વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે. કોર્પોરેશનના ડ્રેનેજ વિભાગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષો જૂની સીમેન્ટ અને કોંક્રીટની પાઈપલાઈનો અંદરથી ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગઈ હોવાને કારણે અવારનવાર રસ્તા બેસી જવા અથવા ગટરનું પાણી રોડ પર ફરી વળવાની ફરિયાદો મળતી હતી.
પશ્ચિમ અમદાવાદમાં આ કામગીરી અંતર્ગત ₹229.48 કરોડનો ખર્ચ કરવામાં આવશે. આ પેકેજમાં ગોલા તળાવથી 285 MLD TSPS સુધીની મુખ્ય ટ્રંક સિવર લાઇનનો સમાવેશ થાય છે, જે ઈસ્કોન ચાર રસ્તા જેવા અત્યંત ધમધમતા વિસ્તારમાંથી પસાર થાય છે. બીજી તરફ, પૂર્વ અમદાવાદ માટે ₹121.76 કરોડનું પેકેજ મંજૂર કરાયું છે. આ પેકેજ અંતર્ગત ઓઢવ 310 થી પાંજરાપોળ ચાર રસ્તા, નિરાંત ક્રોસ રોડ, મહાદેવ ઈમ્પિરિયલ તેમજ મેટ્રો પિલર નંબર 99 થી નિરાંત ચાર રસ્તા સુધીની ગટર લાઈનોને સંપૂર્ણ નવું જીવન આપવામાં આવશે.
આ મહત્વકાંક્ષી Ahmedabad AMC sewer project ની વિગતવાર વિગતો નીચે મુજબ છે:
| ઝોન / વિસ્તાર | પ્રોજેક્ટ મર્યાદા અને કવરેજ | મંજૂર રકમ (₹ કરોડ) | ફંડિંગ એજન્સી |
| પશ્ચિમ અમદાવાદ | ઈસ્કોન ચાર રસ્તા થી ગોલા તળાવ અને 285 MLD TSPS સુધી | ₹229.48 કરોડ | વર્લ્ડ બેંક (World Bank) |
| પૂર્વ અમદાવાદ | ઓઢવ 310, નિરાંત ચાર રસ્તા, મહાદેવ ઈમ્પિરિયલ, મેટ્રો પિલર 99 | ₹121.76 કરોડ | વર્લ્ડ બેંક (World Bank) |
| કુલ ખર્ચ | સમગ્ર અમદાવાદ અંડરગ્રાઉન્ડ ડ્રેનેજ લાઈન રિહેબિલિટેશન | ₹351.24 કરોડ | AMC & World Bank |
ટ્રંચલેસ ટેકનોલોજી એટલે શું? રસ્તા તોડ્યા વિના કેવી રીતે થશે કામ?
સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ શહેરમાં નવી ગટર લાઈન નાખવાની હોય કે જૂની લાઈન બદલવાની હોય ત્યારે સમગ્ર રસ્તો ખોદી નાખવામાં આવે છે. જેના કારણે મહિનાઓ સુધી ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન આપવું પડે છે, ધૂળની ડમરીઓ ઊડે છે અને વેપારીઓ તથા સ્થાનિક રહીશોને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડે છે. પરંતુ આ વખતે AMC દ્વારા આધુનિક Cured-In-Place Pipe (CIPP) એટલે કે ટ્રંચલેસ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
આ પદ્ધતિમાં જમીન પર મોટા ખડા ખોદવાની જરૂર પડતી નથી. બદલામાં, હયાત મેનહોલ (ગટરના ઢાંકણા) ના માધ્યમથી જ જૂની પાઈપલાઈનની અંદર એક વિશેષ પ્રકારની લાઈનર પાઈપ દાખલ કરવામાં આવે છે. આ લાઈનર પાઈપ અંદર જઈને ગરમ પાણી કે વરાળના સંપર્કમાં આવતા મજબૂત થઈ જાય છે અને જૂની પાઈપની અંદર જ એક નવી અને અત્યંત ટકાઉ પાઈપ તૈયાર થઈ જાય છે. આ ટેકનોલોજીના કારણે:
- ટ્રાફિક સમસ્યાથી મુક્તિ: એસ.જી. હાઈવે અને ઓઢવ જેવા મુખ્ય માર્ગો પર વાહનવ્યવહારને કોઈ મોટી અસર નહીં પડે.
- સમયની બચત: પરંપરાગત ખોદકામની સરખામણીએ આ કામગીરી અડધા સમયમાં પૂર્ણ થઈ જાય છે.
- પર્યાવરણ સુરક્ષા: ખોદકામ ન થવાથી ધૂળ અને અવાજનું પ્રદૂષણ અત્યંત નહિવત રહે છે.
- લાંબા આયુષ્યની ગેરંટી: આ નવી રેઝિન લાઈનર પાઈપ આગામી 40 થી 50 વર્ષ સુધી કોઈપણ પ્રકારના લીકેજ વિના કાર્યરત રહે છે.
અમદાવાદમાં 3,200 કરોડનો માસ્ટર પ્લાન અને ચોમાસાની તૈયારીઓ
ઉલ્લેખનીય છે કે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શહેરની 25 થી 50 વર્ષ જૂની ડ્રેનેજ અને સ્ટ્રોમ વોટર લાઈનોને સુધારવા માટે ₹3,200 કરોડનો એક બૃહદ માસ્ટર પ્લાન બનાવવામાં આવ્યો છે. આ યોજના હેઠળ સમગ્ર શહેરમાં 196.23 કિલોમીટર લાંબી 69 ગટર લાઈનોનું પુનઃનિર્માણ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે. જેમાંથી ₹950 કરોડના ખર્ચે 85 કિલોમીટર કરતાં વધુ લાંબી 42 લાઈનોનું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી દેવામાં આવ્યું છે.
આ સફળતા બાદ હવે આ નવો Ahmedabad AMC sewer project હાથ પર લેવામાં આવ્યો છે. તાજેતરમાં જ યોજાયેલી સ્ટેન્ડિંગ કમિટી અને કોર્પોરેશનની બેઠકમાં એ બાબતે ભાર મુકવામાં આવ્યો હતો કે શહેરના બોપલ, ઘૂમા, ગોટા, બોડકદેવ, નરોડા, સરસપુર અને બાપુનગર જેવા વિસ્તારોમાં ચોમાસા દરમિયાન પાણી ભરાવાની ફરિયાદો રહે છે. ગટરની વહન ક્ષમતા ઘટવાને કારણે વરસાદી પાણીનો ઝડપી નિકાલ થતો ન હતો. આ નવો પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થવાથી ચોમાસામાં પાણી ભરાવાની સમસ્યામાં 70% સુધીનો ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
વેપારીઓ અને નાગરિકોમાં ખુશીનો માહોલ
ઈસ્કોન ચાર રસ્તા અને સેટેલાઈટ વિસ્તારના સ્થાનિક વેપારી મંડળોએ AMC ના આ નિર્ણયને વધાવી લીધો છે. ઈસ્કોન ચાર રસ્તા નજીક કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સ ધરાવતા વેપારી જણાવે છે કે, “અમે દર વર્ષે ચોમાસામાં ગટરના બેક મારતા પાણી અને રસ્તા ખોદાવાના કારણે ધંધામાં નુકસાન ભોગવતા હતા. પરંતુ જો રસ્તા ખોદ્યા વિના જ અંડરગ્રાઉન્ડ લાઈન રીપેર થઈ જતી હોય તો આ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું ખુબ જ સરાહનીય પગલું છે.”
પૂર્વ અમદાવાદના ઓઢવ અને નિરાંત ક્રોસ રોડ વિસ્તારના રહીશોએ પણ આ યોજનાથી મોટી રાહત અનુભવી છે. મેટ્રો કોરિડોરની આસપાસના વિસ્તારોમાં વારંવાર ગટરની લાઈનો લીક થવાની ફરિયાદો રહેતી હતી, જેનો હવે કાયમી ઉકેલ આવશે. આ સ્માર્ટ સિટી ડેવલપમેન્ટના યુગમાં Ahmedabad AMC sewer project અન્ય શહેરો માટે પણ એક મોડેલ સમાન સાબિત થશે.
એન્જિનિયરિંગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે અમદાવાદ જેવા મેટ્રો શહેરમાં જ્યાં કરોડો રૂપિયાના ડામર અને સિમેન્ટના રસ્તાઓ બનેલા છે, ત્યાં વારંવાર રસ્તા તોડીને પાઈપ નાખવાના બદલે આવી ટ્રંચલેસ પદ્ધતિ અપનાવવાથી સરકારી તિજોરીના કરોડો રૂપિયાની બચત થાય છે. આ પ્રોજેક્ટથી Ahmedabad ના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં એક નવો અધ્યાય શરૂ થશે.
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.
Recent Comments