રાજકોટના બજારોમાં UPI પેમેન્ટનો બહિષ્કાર! વેપારીઓએQR કોડ હટાવ્યા, જાણો Rajkot UPI payment news ની વિગતો

સૌરાષ્ટ્રના આર્થિક પાટનગર ગણાતા રાજકોટ શહેરમાં એક ચોંકાવનારો અને મોટા ફેરફારરૂપ ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે. શહેરના મુખ્ય વેપારી મથકો જેવા કે ધર્મેન્દ્ર રોડ, દાણાપીઠ, પેલેસ રોડ, ગુંદાવાડી, યાજ્ઞિક રોડ અને ૧૫૦ ફીટ રિંગ રોડ પરની નાની-મોટી દુકાનો, ડેરીઓ, કરિયાણા સ્ટોર્સ, શાકભાજીના વેપારીઓ તેમજ પાનના ગલ્લાઓ બહાર હવે ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્યુઆર કોડ (QR Code) સ્કેનર અદ્રશ્ય થઈ રહ્યા છે. તેની જગ્યાએ વેપારીઓએ મોટા અક્ષરે બોર્ડ અને લેબલ ચિપકાવી દીધા છે કે ‘અહીં ઓનલાઇન પેમેન્ટ બંધ છે, માત્ર રોકડ અથવા ચેકથી જ વ્યવહાર સ્વીકારવામાં આવશે’. જો તમે પણ રાજકોટમાં ખરીદી માટે બહાર નીકળી રહ્યા છો, તો આ અગત્યની Rajkot UPI payment news વિશે વિગતવાર જાણવું તમારા માટે ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે રોકડ વગર બજારમાં નીકળવું તમને ભારે પડી શકે છે.

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતભરમાં ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન હેઠળ PhonePe, Google Pay, Paytm અને BHIM UPI જેવા ઓનલાઇન વોલેટ અને ક્યુઆર કોડનો વપરાશ રોકેટ ગતિએ વધ્યો હતો. નાના શાકભાજી વાળાથી લઈને મોટા શોરૂમ ધારકો સુધી સૌ કોઈ ડિજિટલ પેમેન્ટથી વ્યવહાર કરતા થયા હતા. પરંતુ તાજેતરમાં રાજકોટના વેપારીઓ સામે એક ગંભીર સંકટ ઊભું થયું છે. અજાણ્યા ગ્રાહકો દ્વારા થતા UPI ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સાયબર ક્રાઇમની શંકાસ્પદ રકમ આવી જતાં જ બેંકો દ્વારા વેપારીઓના આખા બેંક એકાઉન્ટ્સ (Bank Accounts) ફ્રીઝ અથવા હોલ્ડ કરી દેવામાં આવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિના કારણે રાજકોટના વેપારીઓ આર્થિક રીતે કંગાળ બનવાની અને ધંધો બંધ થવાની નોબત આવી પહોંચી છે. આથી, સ્વબચાવના ભાગરૂપે રાજકોટના હજારો વેપારીઓએ ભેગા મળીને UPI અને QR કોડ પેમેન્ટ સિસ્ટમનો બહિષ્કાર કરી અચાનક જ રોકડ પ્રણાલી તરફ પાછા વળવાનો આકરો નિર્ણય લીધો છે.

Rajkot UPI payment news: શા માટે વેપારીઓએ ઓનલાઇન QR પેમેન્ટ બંધ કરવાનો આકરો નિર્ણય લીધો?

રાજકોટના સ્થાનિક વેપારી મંડળો અને વેપારીઓ પાસેથી મળતી વિગતો અનુસાર, આ નિર્ણય પાછળ સૌથી મોટું કારણ સાયબર સેલ અને વિવિધ રાજ્યોની પોલીસ દ્વારા લેવામાં આવતા કડક અને એકતરફી પગલાં છે. દેશના કે વિદેશના કોઈ પણ ખૂણેથી થતા સાયબર ફ્રોડ, ડિજિટલ ગેરરીતિ કે બેંકિંગ છેતરપિંડીના કેસમાં જ્યારે તપાસ શરૂ થાય છે, ત્યારે સાયબર પોલીસ ચોરાયેલા કે છેતરપિંડીથી મેળવેલા નાણાં ક્યાં ક્યાં ટ્રાન્સફર થયા છે તે કડીઓ (Money Trail) શોધે છે.

આ તપાસ દરમિયાન ઘણી વખત એવું બનતું હોય છે કે કોઈ સાયબર ગુનેગારે ગ્રાહકના ખાતામાંથી પૈસા ત્રાટકીને પોતાના ખાતામાં લીધા હોય, અને ત્યારબાદ તે જ ગુનેગાર રાજકોટની કોઈ કરિયાણાની દુકાને, કપડાંના શોરૂમમાં કે સોના-ચાંદીની દુકાને ખરીદી કરીને રૂ. ૨૦૦, રૂ. ૫૦૦ કે રૂ. ૨૦૦૦ નું UPI પેમેન્ટ કરે છે. જ્યારે પીડિત વ્યક્તિ સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન ૧૯૩૦ પર ફરિયાદ નોંધાવે છે, ત્યારે સાયબર સેલની ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ તે રૂટ પરના તમામ બેંક ખાતાઓને સીધા હોલ્ડ કરી દે છે. આ પ્રક્રિયામાં રાજકોટના નિર્દોષ વેપારીઓનો કોઈ જ વાંક ન હોવા છતાં, તેમનું મુખ્ય વ્યાપારી બેંક એકાઉન્ટ બ્લોક થઈ જાય છે. આ Rajkot UPI payment news રાજકોટના આર્થિક ક્ષેત્રે મોટો ધડાકો બનીને સામે આવી છે.

વેપારીઓનો આરોપ છે કે તેમણે વેચેલા સામાનના બદલે કાયદેસરની રકમ મેળવી હોય છે. તેમણે કોઈ જ સાયબર ગુનો કર્યો હોતો નથી. છતાં પણ, ગુજરાત બહારના અન્ય રાજ્યો જેવા કે તેલંગાણા, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને દિલ્હીની સાયબર પોલીસ દ્વારા રાજકોટની વિવિધ બેંક શાખાઓને પત્ર લખીને વેપારીઓના ખાતા ફ્રીઝ કરાવી દેવામાં આવે છે. એકવાર ખાતું ફ્રીઝ થઈ ગયા પછી તેને અનફ્રીઝ (Unfreeze) કરાવવું ખૂબ જ જટિલ, ખર્ચાળ અને વિલંબિત પ્રક્રિયા બની જાય છે, જેના કારણે વેપારીના લાખો-કરોડો રૂપિયા અટવાઈ જાય છે.

સાયબર ફ્રોડ ચેઇન અને બેંક એકાઉન્ટ ફ્રીઝ થવાની ગંભીર પ્રક્રિયા

રાજકોટમાં તાજેતરમાં બનેલા કિસ્સાઓની વાત કરીએ તો, ધર્મેન્દ્ર રોડ પર કાપડનો વેપાર કરતા એક વેપારીના ખાતામાં અન્ય રાજ્યમાંથી માત્ર રૂ. ૧,૨૦૦ નું UPI ટ્રાન્ઝેક્શન આવ્યું હતું. આ ટ્રાન્ઝેક્શન કોઈ અજાણ્યા ગ્રાહકે સાડી ખરીદ્યા બાદ કર્યું હતું. પરંતુ ત્રણ દિવસ પછી બેંકમાંથી મેસેજ આવ્યો કે સાયબર ક્રાઇમ સેલના આદેશથી તેમનું બેંક ખાતું ફ્રીઝ કરવામાં આવ્યું છે. તે ખાતામાં વેપારીના રૂ. ૮ લાખથી વધુની રકમ જમા હતી. વેપારી જ્યારે પોતાની બેંક શાખાએ પહોંચ્યા, ત્યારે તેમને જાણવા મળ્યું કે તમિલનાડુ સાયબર પોલીસે આ એકાઉન્ટ ફ્રીઝ કરાવ્યું છે!

આવી જ રીતે રાજકોટના યાજ્ઞિક રોડ પર આવેલી એક જાણીતી ડેરી અને સ્વીટ્સ હોલના માલિકે જણાવ્યુ કે, “અમારે ત્યાં દરરોજ હજારો ગ્રાહકો દૂધ, મીઠાઈ કે ફરસાણ ખરીદીને રૂ. ૫૦ થી રૂ. ૫૦૦ સુધીના UPI ચૂકવણા કરે છે. હવે જો કોઈ ગ્રાહક સાયબર ગુનાના પૈસાથી અમારી પાસેથી બરફી કે દૂધ ખરીદી જાય, તો તેમાં અમારો શું વાંક? પરંતુ સાયબર પોલીસ અમારા ખાતામાં પડેલા ૨૫ લાખ રૂપિયા ફ્રીઝ કરી દે છે! અમારે દૂધના સપ્લાયર્સને ચુકવણી કરવાની હોય, કર્મચારીઓનો પગાર કરવાનો હોય અને ટેક્સ ભરવાનો હોય. આ મોટું આર્થિક સંકટ ઊભું થાય છે.” આ ઘટનાઓ જાહેર થતાં જ આજના Rajkot UPI payment news સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રના વેપારી જગતમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે.

નીચે દર્શાવેલા કોષ્ટકમાં રાજકોટ શહેરમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ પ્રણાલીમાંથી અચાનક રોકડ પ્રણાલી તરફ થયેલા શિફ્ટ અને વિવિધ બજારોની વર્તમાન પરિસ્થિતિનો સર્વે દર્શાવવામાં આવ્યો છે:

રાજકોટ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ અને વ્યાપારી મંડળોની ઉગ્ર રજૂઆત

રાજકોટના વેપારીઓની આ ગંભીર સમસ્યાને લઈને રાજકોટ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RCCI) તેમજ વિવિધ વેપારી એસોસિએશનો હરકતમાં આવ્યા છે. વેપારી પ્રતિનિધિઓએ રાજકોટ શહેર પોલીસ કમિશનર તેમજ ગૃહ વિભાગને લેખિત આવેદનપત્ર પાઠવીને રજૂઆત કરી છે. વેપારીઓની મુખ્ય માંગણીઓ નીચે મુજબ છે:

• સંપૂર્ણ ખાતું ફ્રીઝ ન કરવું: જો કોઈ શંકાસ્પદ UPI ટ્રાન્ઝેક્શન દાખલ થાય, તો માત્ર તે વિવાદિત રકમ (e.g., રૂ. ૫૦૦ કે રૂ. ૧,૦૦૦) પૂરતી જ રકમ લીન (Lien) કે હોલ્ડ કરવી જોઈએ, આખું બેંક ખાતું ફ્રીઝ ન થવું જોઈએ.
• વેપારીઓની નિર્દોષતા ધ્યાને લેવી: કાયદેસર વેપાર કરતા વેપારીઓને સાયબર ગુનેગાર સમજીને હેરાનગતિ અટકાવવી અને અન્ય રાજ્યોની પોલીસ દ્વારા અપાતા સીધા નોટિસ/ફ્રીઝિંગ આદેશો પર સ્થાનિક સાયબર સેલની પૂર્વ મંજૂરી ફરજિયાત બનાવવી.
• ઝડપી અનફ્રીઝ પ્રક્રિયા: જો કોઈ નિર્દોષ વેપારીનું ખાતું ફ્રીઝ થઈ જાય, તો તેને ૨૪ થી ૪૮ કલાકની અંદર ઓનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા પુરાવા રજૂ કરીને અનફ્રીઝ કરવાની સરળ સિંગલ-વિંડો વ્યવસ્થા ઊભી કરવી.
• જાગૃતિ અભિયાન: સાયબર પોલીસ દ્વારા બેંકો અને વેપારીઓને સુરક્ષિત ડિજિટલ વ્યવહારો માટે યોગ્ય માર્ગદર્શિકા આપવી.

આ અંગે વાત કરતાં એક અગ્રણી વેપારી નેતાએ જણાવ્યું કે, “જ્યાં સુધી સરકાર અને સાયબર ક્રાઇમ ડિપાર્ટમેન્ટ બેંક ખાતાઓ ફ્રીઝ કરવા અંગેની એસઓપી (SOP) માં ફેરફાર નહીં કરે, ત્યાં સુધી રાજકોટના વેપારીઓ માટે QR કોડ કે UPI સ્વીકારવું પોતાના જ પગ પર કુહાડી મારવા સમાન છે. આથી જ અમે સમગ્ર રાજકોટમાં Rajkot UPI payment news ને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રાહકોને રોકડમાં જ વ્યવહાર કરવાની નમ્ર અપીલ કરી રહ્યા છીએ.”

ગ્રાહકો અને સામન્ય નાગરિકો પર પડતી સીધી અસર અને મુશ્કેલીઓ

વેપારીઓના આ અચાનક નિર્ણયથી રાજકોટના સામાન્ય નાગરિકો અને ગ્રાહકો ભારે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા છે. છેલ્લા ૬-૭ વર્ષથી લોકોને ખિસ્સામાં વોલેટ કે રોકડ રકમ રાખવાની આદત છૂટી ગઈ હતી. લોકો માત્ર સ્માર્ટફોન લઈને જ શાકભાજી, દૂધ, કરિયાણું કે કપડાંની ખરીદી કરવા નીકળતા હતા.

પરંતુ હવે જ્યારે રાજકોટના બજારોમાં દુકાનદારો QR કોડ સ્કેન કરવાની ચોખ્ખી ના પાડી રહ્યા છે, ત્યારે ગ્રાહકોને ખરીદી કર્યા પછી એટીએમ (ATM) ના ચક્કર મારવા પડી રહ્યા છે. રાજકોટના અગ્રણી વિસ્તારોમાં આવેલા બેંક એટીએમ સેન્ટરો પર અચાનક જ રોકડ ઉપાડવા માટે લાંબી લાઈનો જોવા મળી રહી છે. ઘણી જગ્યાએ એટીએમમાં પણ કૅશ ખતમ થઈ જવાના બનાવો સામે આવ્યા છે.

એક ગ્રાહકે પોતાનો અનુભવ શેર કરતા જણાવ્યું કે, “ગઈકાલે સાંજે હું પરિવાર સાથે ધર્મેન્દ્ર રોડ પર કપડાંની ખરીદી કરવા ગયો હતો. બિલ રૂ. ૪,૫૦૦ થયું. જ્યારે મેં PhonePe થી સ્કેન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો તો દુકાનદારે બોર્ડ બતાવીને કહી દીધું કે સાહેબ, ઓનલાઇન પેમેન્ટ નહીં ચાલે. મારે નજીકના એટીએમ પર જઈને ૨૦ મિનિટ લાઈનમાં ઊભા રહીને કૅશ લાવવી પડી. આ સમયમાં ડિજિટલ ઇન્ડિયાનું આ નવું સંકટ નાગરિકો માટે ખૂબ જ ત્રાસદાયક બની ગયું છે.”

નાના વેપારીઓ અને ગ્રાહકોએ ધ્યાનમાં રાખવા જેવા મહત્વના સૂચનો

જો તમે રાજકોટમાં રહીને વેપાર કરો છો અથવા ખરીદી કરવા જાઓ છો, તો સાયબર સંકટ અને આર્થિક નુકસાનથી બચવા માટે નિષ્ણાતો દ્વારા નીચે મુજબની સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે:

1. ગ્રાહકો માટે: રાજકોટના બજારોમાં ખરીદી કરવા જતી વખતે હંમેશા પૂરતી રોકડ રકમ સાથે રાખવી, જેથી દુકાને બિલ ચૂકવતી વખતે ક્યુઆર કોડ ન ચાલવાના કારણે લજ્જિત કે હેરાન ન થવું પડે.
2. નાના વેપારીઓ માટે: અજાણ્યા કે શંકાસ્પદ ગ્રાહકો પાસેથી મોટા મૂલ્યના UPI પેમેન્ટ લેવાનું ટાળવું. જો શક્ય હોય તો વેપાર માટે અલગ કરંટ એકાઉન્ટ (Current Account) રાખવું અને તેમાં મુખ્ય બચત કે ફંડ ન રાખવું.
3. ટ્રાન્ઝેક્શન રેકોર્ડ: ઓનલાઇન ચૂકવણી કરનાર ગ્રાહકની વિગત અથવા મોટો વ્યવહાર હોય તો તેનું નામ અને ફોન નંબર નોંધવાની ટેવ પાડવી જેથી સાયબર પોલીસ તપાસમાં પુરાવા રજૂ કરી શકાય.
4. સાયબર હેલ્પલાઇન: જો કોઈપણ કારણસર તમારું ખાતું હોલ્ડ કે ફ્રીઝ થાય, તો તરત જ તમારી નજીકના સાયબર ક્રાઇમ સ્ટેશન અથવા રાજકોટ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરી બિલ અને વેપારના પુરાવા રજૂ કરવા.

નિષ્કર્ષ: ડિજિટલ યુગમાં રોકડનો પુનર્જન્મ અને ભવિષ્યનો માર્ગ

રાજકોટમાં સર્જાયેલી આ પરિસ્થિતિ એ વાતની સાબિતી છે કે ટેકનોલોજી જેટલી સુવિધાજનક છે, તેનાથી ઉદ્ભવતા કાયદાકીય અને સાયબર પડકારો જો યોગ્ય રીતે ન ઉકેલાય તો તે સમગ્ર અર્થતંત્રને ખોરવી શકે છે. રાજકોટના વેપારીઓ દ્વારા UPI પેમેન્ટ બંધ કરવાનો નિર્ણય એ સ્વેચ્છાએ લેવાયેલો નિર્ણય નથી, પરંતુ સાયબર કાયદાઓની જટિલતા અને બેંક ખાતાઓ ફ્રીઝ થવાના ડરથી લેવાયેલું મજબૂરીનું પગલું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર, આરબીઆઈ (RBI) અને સાયબર પોલીસ ડિપાર્ટમેન્ટ આ મુદ્દે ઝડપી ઉકેલ લાવે છે કે પછી રાજકોટમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો યુગ ફરી એકવાર ભૂતકાળ બનીને રોકડ રાજ્ય સ્થપાઈ જશે.

આ Rajkot UPI payment news અંગે સતત અપડેટ્સ મેળવવા માટે અને રાજકોટના તમામ તાજા સમાચારથી માહિતગાર રહેવા માટે GujjuNews24 સાથે જોડાયેલા રહો.

સંબંધિત સમાચાર

• સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર ભાવવધારાનો આંચકો: ૬૦ દિવસમાં કાચો માલ ₹૨૬.૫૦ મોંઘો થયો, યુપીઆઈ ચાર્જ અંગે પણ ફફડાટ
• બ્રેકિંગ: ભારતનો GDP ગ્રોથ 7.8% પર પહોંચ્યો, IMF પણ આશ્ચર્યચકિત!

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.