વડોદરા કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયાને હાઇકોર્ટનો ભારે ઠપકો: જમીન NA મંજૂરી કેસમાં સોગંદનામા બદલ માફી ફગાવી, GAD પાસે માગ્યો જવાબ

વડોદરા કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયા સામે ગુજરાત હાઇકોર્ટની લાલઆંખ

ગુજરાત હાઇકોર્ટે વડોદરાના જિલ્લા કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયા સામે આકરું વલણ અપનાવતાં વહીવટી તંત્રમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. જમીનને બિનખેતી (Non-Agricultural – NA) કરવાની પરવાનગી અંગેના એક મહત્વના કેસમાં હાઇકોર્ટ સમક્ષ દાખલ કરવામાં આવેલા સોગંદનામામાં પૂર્વ ન્યાયિક અધિકારી અને ગુજરાત મહેસૂલ ટ્રિબ્યુનલ (GRT) ના તત્કાલીન પ્રભારી અધ્યક્ષ વિરુદ્ધ અયોગ્ય અને પાયાવિહોણી ટિપ્પણી કરવા બદલ અદાલતે કલેક્ટરની આકરી ઝાટકણી કાઢી છે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં Vadodara Collector High Court warning રાજ્યભરના સનદી અધિકારીઓ અને મહેસૂલી વહીવટ માટે એક મોટો બોધપાઠ બનીને સામે આવ્યો છે.

ન્યાયમૂર્તિ નિરાલ આર. મહેતાની સિંગલ બેંચે કલેક્ટર દ્વારા વારંવાર માગવામાં આવેલી બિનશરતી માફીને ફગાવી દેતા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે સોગંદનામામાં ન્યાયિક અધિકારી વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલા આક્ષેપો માત્ર અયોગ્ય જ નથી પરંતુ ન્યાયતંત્રની ગરિમાને ઠેસ પહોંચાડનારા છે. અદાલતે નોંધ્યું કે કલેક્ટરે પોતાની મર્યાદાઓ ઓળંગી છે અને એસી કેબિનમાં બેસીને ન્યાયિક નિર્ણયો સામે આંગળી ચિંધવાની વૃત્તિ સાંખી લેવામાં આવશે નહીં. આ બાબતે હાઇકોર્ટે રાજ્ય સરકારના સામાન્ય વહીવટ વિભાગ (GAD) ના અતિરિક્ત મુખ્ય સચિવ ટી. નટરાજનને ઓનલાઇન સુનાવણીમાં જોડીને કલેક્ટર સામે શિસ્તભંગની કાયદેસર કાર્યવાહી કરવા સંદર્ભે કડક નિર્દેશો આપ્યા છે.

જમીન NA મંજૂરી કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને વિવાદનું મૂળ

આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત વડોદરા જિલ્લાના એક જમીન ધારક ભરવાડ હરીશભાઇ બેચરભાઇ અને અન્ય ચાર અરજદારો દ્વારા ગુજરાત હાઇકોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી (Special Civil Application No. 12601 of 2026) થી થઈ હતી. અરજદારોએ ગુજરાત મહેસૂલ કાયદા (Gujarat Land Revenue Code, 1879) ની કલમ 65 હેઠળ પોતાની જમીનને બિનખેતી (NA) માં રૂપાંતરિત કરવા માટે વડોદરા કલેક્ટર કચેરીમાં અરજી કરી હતી. જોકે, વડોદરા કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયાએ તારીખ 17 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ આ અરજીને દફતરે કરવાનો (consign) હુકમ કર્યો હતો.

કલેક્ટરે આ હુકમ પાછળ એવું કારણ દર્શાવ્યું હતું કે ગુજરાત મહેસૂલ ટ્રિબ્યુનલ (GRT) સમક્ષ આ જમીન અંગેની રિવિઝન અરજીઓ પડતર છે. પરંતુ, અરજદારોના એડવોકેટ પ્રતિક એસ. ભાટિયાએ અદાલત સમક્ષ સાબિત કર્યું હતું કે ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા મે 2024 માં જ આ રિવિઝન અરજીઓનો આખરી નિકાલ કરી દેવામાં આવ્યો હતો અને કોઇ પણ કેસ પડતર નહોતો. હાઇકોર્ટે પૂર્વ ચુકાદાઓ ટાંકીને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે રિવિઝન અરજીનો નિકાલ થઈ ચૂક્યો હોય ત્યારે કલમ 65 હેઠળ NA પરવાનગી અટકાવી શકાય નહીં. આથી, અદાલતે કલેક્ટર પાસે ખુલાસો માગ્યો હતો. કલેક્ટરે રજૂ કરેલા સોગંદનામા બાદ જ આ મામલે Vadodara Collector High Court warning નો તબક્કો શરૂ થયો હતો.

સોગંદનામામાં અયોગ્ય ટિપ્પણી અને હાઇકોર્ટના આકરા પ્રહારો

કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયાએ તારીખ 6 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ અદાલતમાં રજૂ કરેલા સોગંદનામામાં એવી દલીલ કરી હતી કે ગુજરાત મહેસૂલ ટ્રિબ્યુનલના તત્કાલીન પ્રભારી અધ્યક્ષ ડી.એલ. પટેલ દ્વારા આપવામાં આવેલો આદેશ કાયદાકીય દૃષ્ટિએ યોગ્ય નહોતો અને ઓનલાઇન પોર્ટલ (IRCMS) પર આદેશ અપલોડ થયો ન હોવાથી તેને ધ્યાને લેવાયો નહોતો. સોગંદનામાના પેરાગ્રાફ 17 માં કલેક્ટરે ન્યાયિક અધિકારીની કામગીરી અને તેમના અન્ય નિર્ણયો પર પણ આક્ષેપભરી ટિપ્પણી કરી હતી.

આ બાબતને અત્યંત ગંભીરતાથી લેતાં જસ્ટિસ નિરાલ મહેતાએ કલેક્ટરને વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી કોર્ટમાં હાજર રાખ્યા હતા અને સખત સવાલો પૂછ્યા હતા. અદાલતે કલેક્ટરને ઝાટકતાં કહ્યું: “તમે કોર્ટના આદેશોનું પાલન કઈ રીતે કરી રહ્યા છો? શું તમે કાયદાઓથી પર છો? એસી ઓફિસમાં બેસીને તમે એક ન્યાયિક અધિકારી પર આવા આક્ષેપો કરવાની હિંમત કઈ રીતે કરી શકો? ભવિષ્યમાં આવી હિંમત ક્યારેય ન કરશો!” અદાલતે ઉમેર્યું કે જો સિસ્ટમમાં આદેશ અપલોડ ન થયો હોય તો કલેક્ટર માત્ર એટલી જ સ્પષ્ટતા કરી શક્યા હોત, પરંતુ ન્યાયિક અધિકારી વ્યક્તિગત રીતે કઈ રીતે કામ કરે છે તેના પર ટિપ્પણી કરવાનો તેમને કોઈ અધિકાર નથી.

Vadodara Collector High Court warning: માફી સ્વીકારવાનો ઇનકાર

સુનાવણી દરમિયાન વડોદરા કલેક્ટરે પોતાની ભુલ સ્વીકારીને વારંવાર બિનશરતી માફી માગી હતી અને સોગંદનામું પરત ખેંચવાની તૈયારી દર્શાવી હતી. પરંતુ હાઇકોર્ટે આ માફીને ‘મિકેનિકલ’ અને યાંત્રિક ગણાવીને ફગાવી દીધી હતી. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ પ્રકારનું વર્તન પ્રથમ દૃષ્ટિએ અદાલતની અવમાનના (Contempt of Court) સમાન છે. વધુમાં, અદાલતે નોંધ્યું કે કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયા અગાઉ પણ અન્ય એક હાઇકોર્ટ કેસ (Miscellaneous Civil Application No. 1021 of 2026) માં કન્ટેમ્પ્ટ પ્રોસિડિંગ્સનો સામનો કરી રહ્યા છે, જેમાં ડિવિઝન બેંચ દ્વારા તેમની સામે ચાર્જ પણ ફ્રેમ કરવામાં આવ્યા છે.

હાઇકોર્ટે આ બાબતને અત્યંત ગંભીર ગણાવીને સામાન્ય વહીવટ વિભાગ (GAD) ના ઇન-ચાર્જ એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરીને ઓનલાઇન સુનાવણીમાં જોડીને આદેશ આપ્યો હતો કે રાજ્ય સરકાર કલેક્ટરના આ મનસ્વી અને ગેરવાજબી વર્તન સામે શું પગલાં લેવા માગે છે તેની સ્પષ્ટતા કરે. આ મામલામાં Vadodara Collector High Court warning બાદ હવે સનદી અધિકારીઓ સામે વહીવટી તપાસની તલવાર લટકી રહી છે.

મહેસૂલી પ્રક્રિયા અને Vadodara ના નાગરિકો પર અસર

વડોદરા શહેરમાં અને આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં જમીનના બિનખેતી (NA) ઉપયોગ માટે દર મહિને સેંકડો અરજીઓ કલેક્ટર કચેરીમાં આવતી હોય છે. ઘણીવાર સરકારી બાબુઓ અને અધિકારીઓ દ્વારા કારણ વગર અરજીઓ દફતરે કરી દેવામાં આવતી હોવાની ફરિયાદો વડોદરાના નાગરિકો અને રિયલ એસ્ટેટ ડેવલપર્સ દ્વારા સતત કરવામાં આવે છે. આ ચુકાદો Vadodara ના સામાન્ય નાગરિકો માટે અત્યંત મહત્વનો સાબિત થશે.

જમીન NA મંજૂરી કેસ અને હાઇકોર્ટના આદેશનો મુખ્ય વિગતવાર કોષ્ટક

કાયદાકીય મર્યાદાઓ અને સનદી અધિકારીઓની જવાબદારી

હાઇકોર્ટના આ નિર્દેશથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સરકારી અધિકારીઓ કાયદાકીય આદેશો કે ન્યાયિક સંસ્થાઓના નિર્ણયોની અવગણના કરી શકે નહીં. કલેક્ટર જેવા જવાબદાર પદ પર બેઠેલા અધિકારી જો પોતાના સોગંદનામામાં અયોગ્ય બાબતો રજૂ કરે તો તેની સીધી અસર ન્યાયતંત્ર પરના વિશ્વાસ પર પડે છે. આ જ કારણસર Vadodara Collector High Court warning ની ચર્ચા સમગ્ર ગુજરાતના સરકારી વર્તુળોમાં જોરશોરથી થઈ રહી છે.

અદાલતે આ કેસમાં કલેક્ટર સામે સીધી કન્ટેમ્પ્ટ બેંચમાં જવાની જગ્યાએ રાજ્યના નાગરિક સેવાઓના વડા એવા GAD સેક્રેટરીને પ્રથમ તક આપી છે જેથી અધિકારી સામે ખાતાકીય તપાસ (Departmental Inquiry) કે અન્ય સખત પગલાં લઈ શકાય. આ આદેશ સનદી અધિકારીઓને એ સંદેશ આપે છે કે પોતાની સત્તાનો દુરુપયોગ કે મનસ્વી નિર્ણયો ચલાવી લેવાશે નહીં.

આગામી કાર્યવાહી અને 27 નવેમ્બરની સુનાવણી પર નજર

હાઇકોર્ટે આ કેસની આગામી સુનાવણી તારીખ 27 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નિયત કરી છે. તે દિવસે સામાન્ય વહીવટ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવે વડોદરા કલેક્ટર અનિલ ધામેલિયા સામે સૂચિત કાર્યવાહી અંગેનો અહેવાલ રજૂ કરવાનો રહેશે. આ ઘટનાક્રમ બાદ વડોદરા કલેક્ટર કચેરી ખાતે ચાલતી મહેસૂલી કામગીરી અને NA અરજીઓની નિકાલ પ્રક્રિયા પર પારદર્શિતા વધશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

વડોદરા શહેર અને જિલ્લાના તમામ જમીન ધારકો માટે આ ચુકાદો આશારૂપ બન્યો છે, કારણ કે હવે અધિકારીઓ કારણ વગર અરજીઓ અટકાવી શકશે નહીં. Vadodara Collector High Court warning આ સમગ્ર મામલામાં વહીવટી તંત્રને સુધારવા માટે સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.