અમદાવાદના પોશ C.G. રોડ પર AMCના સ્માર્ટ પાર્કિંગનો મોટો ફ્લોપ શો: લાખોના ખર્ચ સામે માત્ર ₹36 હજારની આવક થઈ!

અમદાવાદ શહેરના સૌથી ધમધમતા, પોશ અને આધુનિક ગણાતા નવરંગપુરા સ્થિત સી.જી. રોડ (C.G. Road) પર અમદાવાદ મહાનગરપાલિકા (AMC) દ્વારા ટ્રાફિક અને પાર્કિંગની સમસ્યા દૂર કરવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલ Ahmedabad CG Road smart parking પ્રોજેક્ટ ભારે ફ્લોપ શો સાબિત થયો છે. મનપા દ્વારા અત્યાધુનિક ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વાહનચાલકોને સરળતા રહે તે હેતુથી સ્માર્ટ પાર્કિંગ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકવામાં આવી હતી, પરંતુ યોગ્ય અમલીકરણ અને કડક મોનિટરિંગના અભાવે આ સુવિધાનો ભારે દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે. કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે અને મોટા ઉપાડે શરૂ કરાયેલા આ ડ્રીમ પ્રોજેક્ટમાંથી અત્યાર સુધીમાં AMC ને માત્ર ₹36,000 જેવી અત્યંત નજીવી આવક પ્રાપ્ત થઈ છે, જેના કારણે કોર્પોરેશનની કામગીરી અને આયોજન સામે ગંભીર પ્રશ્નાર્થો ઊભા થયા છે.

Ahmedabad CG Road smart parking ની વાસ્તવિકતા: કાગળ પર સ્માર્ટ, જમીન પર શૂન્ય

અમદાવાદનો સી.જી. રોડ એ શહેરનું મુખ્ય વ્યાપારી કેન્દ્ર છે, જ્યાં રોજના હજારો ખરીદદારો, નોકરિયાતો અને મુલાકાતીઓ પોતાના ફોર-વ્હીલર અને ટુ-વ્હીલર લઈને આવતા હોય છે. વર્ષોથી સી.જી. રોડ પર ટ્રાફિક જામ અને ગેરકાયદે પાર્કિંગની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે AMC દ્વારા ઓન-સ્ટ્રીટ પાર્કિંગ પોલિસી લાવવામાં આવી હતી. આ અંતર્ગત અમદાવાદ સ્માર્ટ સિટી મિશન હેઠળ સી.જી. રોડ પર સ્માર્ટ પાર્કિંગ સ્લોટ્સ બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ Ahmedabad CG Road smart parking વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ એ હતો કે વાહનચાલકો ડિજિટલ માધ્યમથી પેમેન્ટ કરીને શિસ્તબદ્ધ રીતે ગાડીઓ પાર્ક કરે.

પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ એ છે કે આ સ્માર્ટ પાર્કિંગ હવે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન માટે આર્થિક બોજ સમાન બની ગયું છે. લોકો પાર્કિંગમાં પોતાની ગાડીઓ કે બાઇક ઊભા રાખીને ચાલ્યા જાય છે, પરંતુ તેના માટે નિર્ધારિત ચાર્જ ચૂકવતા નથી. AMC પાસે આ ચાર્જ વસૂલવા માટે કોઈ સક્ષમ કે કડક વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી મનપાની તિજોરીને લાખો રૂપિયાનું સીધું નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે.

સ્માર્ટ પાર્કિંગ સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે અને ક્યાં પડી મોટી ખામી?

AMC ના ટ્રાફિક એન્ડ ટ્રાન્સપોર્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી યોજના મુજબ, સી.જી. રોડ પર પાર્કિંગ કરવા માંગતા વાહનચાલકે પોતાના વાહનને નિયત સ્લોટમાં પાર્ક કર્યા પછી ત્યાં લગાવવામાં આવેલા ક્યુઆર (QR) કોડ બોર્ડને સ્કેન કરવાનું રહે છે. QR કોડ સ્કેન કર્યા બાદ મોબાઈલ એપ્લિકેશન કે વેબ પોર્ટલ દ્વારા વાહનનો નંબર, પાર્કિંગ સમય અને જરૂરી ફી ઓનલાઈન ચૂકવવાની હોય છે.

આ સિસ્ટમમાં રહેલી મુખ્ય ખામીઓ અને નિષ્ફળતાના કારણો નીચે મુજબ છે:

• સિક્યુરિટી અને એટેન્ડન્ટનો અભાવ: પાર્કિંગ સ્લોટ પર કોઈ ભૌતિક સિક્યુરિટી ગાર્ડ કે AMC નો કર્મચારી તૈનાત કરવામાં આવ્યો નથી. પરિણામે વાહનચાલકો ગાડી પાર્ક કરીને QR કોડ સ્કેન કર્યા વગર જ સીધા શોપિંગ કે કામકાજ માટે જતા રહે છે.
• જાગૃતિનો ભારે અભાવ: સામાન્ય નાગરિકોને આ સ્માર્ટ પેમેન્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તે અંગે પૂરતું માર્ગદર્શન કે સાઈનબોર્ડ જોવા મળતા નથી.
• કોઈ દંડ કે કાર્યવાહી નહીં: જો કોઈ વાહનચાલક પેમેન્ટ ન કરે તો તેના વાહનને લોક મારી દેવું કે દંડ કરવો તેવી કોઈ સ્વચાલિત ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી આ Ahmedabad CG Road smart parking સિસ્ટમમાં કાર્યરત નથી.
• ટેકનિકલ ક્ષતિઓ: ઘણી વખત QR કોડ સ્કેન કરતી વખતે સર્વર ડાઉન હોવાના કે પેમેન્ટ ગેટવે ફેલ જવાના કિસ્સા પણ સામે આવ્યા છે.

આંકડાકીય સરખામણી: ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનો મોટો તફાવત

સી.જી. રોડ પર દૈનિક ધોરણે હજારો વાહનો પાર્ક થાય છે. જો નિયમિત ધોરણે માત્ર નિયત પાર્કિંગ ફી પણ વસૂલવામાં આવે તો દર મહિને લાખો રૂપિયાની રકમના મહેસૂલની આવક AMC ને થઈ શકે તેમ છે. પરંતુ અમલીકરણના નામે મીંડું હોવાથી અત્યાર સુધીનો આંકડો માત્ર ₹36,000 પર અટકી ગયો છે.

n n

વિગત	અંદાજિત માસિક લક્ષ્યાંક / સરેરાશ	વાસ્તવિક સ્થિતિ (હાલ સુધી)
દૈનિક પાર્ક થતા વાહનો	5,000 થી 8,000 વાહનો	સિસ્ટમ ચોક્કસ ડેટા ટ્રેક કરી શકતી નથી
અંદાજિત આવક ક્ષમતા	રૂ. 5 થી 10 લાખ પ્રતિ માસ	કુલ મળીને માત્ર રૂ. 36,000 ની આવક
પેમેન્ટ કરનારા વાહનચાલકો	100% અપેક્ષિત	5% થી પણ ઓછા વાહનચાલકો પેમેન્ટ કરે છે
નિરીક્ષણ કર્મચારીઓ	દરેક સેક્ટરમાં જરૂરી	શૂન્ય ભૌતિક કર્મચારી તૈનાત

સ્થાનિક વેપારીઓ અને નાગરિકોનો રોષ

સી.જી. રોડ શોપિંગ સેન્ટર્સ એન્ડ મર્ચન્ટ એસોસિએશનના સભ્યો તથા સ્થાનિક દુકાનદારોએ પણ આ બાબતે AMC ની નબળી નીતિ સામે વિરોધ દર્શાવ્યો છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે મનપાએ જ્યારે કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે સી.જી. રોડનું બ્યુટિફિકેશન કર્યું અને સ્માર્ટ પાર્કિંગ લોન્ચ કર્યું, ત્યારે દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આનાથી ટ્રાફિક સુવ્યવસ્થિત થશે અને ગ્રાહકોને પાર્કિંગ માટે સરળતા રહેશે.

પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે Ahmedabad CG Road smart parking ની નિષ્ફળતાના કારણે ઘણા લોકો કલાકો સુધી પોતાની ગાડીઓ મફતમાં પાર્ક કરીને અન્ય વિસ્તારોમાં કામ માટે ચાલ્યા જાય છે. આનાથી શોપિંગ માટે આવતા સાચા ગ્રાહકોને પાર્કિંગ માટે જગ્યા મળતી નથી અને તેઓ હેરાન થાય છે. જો અહીં મેન્યુઅલ એટેન્ડન્ટ મૂકવામાં આવે અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક બૂમ બેરિયર કે પાર્કિંગ સેન્સર લગાવવામાં આવે તો જ આ વ્યવસ્થા સક્ષમ બની શકે તેમ છે.

વિપક્ષના આકરા પ્રહારો અને AMC તંત્ર સામે સવાલો

અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાના વિરોધ પક્ષે આ મુદ્દે ભાજપ શાસકો અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના અધિકારીઓ સામે તીખા પ્રહારો કર્યા છે. વિપક્ષી નેતાઓનો આક્ષેપ છે કે AMC ના અધિકારીઓ ફક્ત કાગળ પર જ સ્માર્ટ પ્રોજેક્ટો બનાવીને પ્રજાના કરદાતાઓના નાણાંનો વ્યય કરે છે. પાર્કિંગ સ્કીમ તૈયાર કરતી વખતે તેના મેન્ટેનન્સ અને રેવેન્યુ કલેક્શનનું કોઈ આયોજન કરવામાં આવતું નથી.

વિપક્ષે માગણી કરી છે કે Ahmedabad CG Road smart parking માં અત્યાર સુધી થયેલા આર્થિક નુકસાન માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે તપાસ હાથ ધરવામાં આવે અને તાત્કાલિક ધોરણે આ પાર્કિંગ સિસ્ટમને સુધારીને પ્રજાના નાણાંની આવક સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.

હવે AMC શું પગલાં લેશે? આગામી રણનીતિ

આ સમગ્ર વિવાદ અને ભારે આક્રોશ બહાર આવ્યા બાદ અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાના એસ્ટેટ અને ટ્રાફિક વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ હરકતમાં આવ્યા છે. મનપાના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સી.જી. રોડ પર સ્માર્ટ પાર્કિંગ સિસ્ટમને ફરીથી સક્રિય અને કડક બનાવવા માટે નીચે મુજબના પગલાં ભરવાનું આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે:

1. ઈ-ચલાન સિસ્ટમ સાથે લિંકિંગ: જે વાહનચાલકો પાર્કિંગ સ્લોટમાં વાહન મૂક્યા બાદ QR કોડ દ્વારા પેમેન્ટ નહીં કરે, તેમના વાહન નંબર સીધા ટ્રાફિક કેમેરા દ્વારા ડિટેક્ટ કરી ઈ-ચલાન ફાડવાની તૈયારી થઈ રહી છે.
2. મેન્યુઅલ વોર્ડન અથવા ખાનગી એજન્સી: ડિજિટલ સિસ્ટમ સાથે મદદ કરવા માટે સ્માર્ટ પાર્કિંગ સ્લોટ પર સિક્યુરિટી ગાર્ડ્સ અથવા માર્શલ્સ તૈનાત કરવા અંગે વિચારણા ચાલી રહી છે.
3. વધુ સાઈનબોર્ડ અને જાગૃતિ: સી.જી. રોડ પર ઠેર-ઠેર સ્માર્ટ પાર્કિંગ એપ અને પેમેન્ટ પ્રક્રિયા અંગેના મોટા ડિજિટલ બોર્ડ્સ મૂકવામાં આવશે.
4. ટોવિંગ વાહનોની તૈનાતી: પેમેન્ટ વગર કલાકો સુધી પાર્ક રહેતા વાહનોને લોક મારવા અથવા ટોવ કરી લેવા માટે ખાસ ટુકડી મૂકવામાં આવશે.

અમદાવાદ શહેરમાં જ્યારે ‘સ્માર્ટ સિટી’ બનાવવા માટે કરોડો રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવી રહ્યું છે, ત્યારે Ahmedabad CG Road smart parking જેવી મહત્વકાંક્ષી યોજનાઓનું આ રીતે ફ્લોપ થવું તે વહીવટી તંત્રની ક્ષતિઓ છતી કરે છે. જો તંત્ર સમયસર જાગીને સી.જી. રોડ પર યોગ્ય મોનિટરિંગ અને પેમેન્ટ સુવિધા સુદ્રઢ નહીં કરે, તો સ્માર્ટ સિટીના નામે કરાયેલા અન્ય દાવાઓ સામે પણ જનતાનો વિશ્વાસ ડગમગી જશે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.