દિવાળી પૂર્વે સુરતના હીરા ઉદ્યોગમાં ચમક: વૈશ્વિક માંગ વધતાં બજારમાં તેજીનો માહોલ, કારીગરોના મુખ પર હાસ્ય

વિશ્વના ડાયમંડ કટિંગ અને પોલિશિંગ હબ તરીકે ઓળખાતા ડાયમંડ નગરી સુરતમાં તહેવારોની મોસમ શરૂ થતાંની સાથે જ આર્થિક ગતિવિધિઓમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી વૈશ્વિક મંદી, ભૂરાજનૈતિક તણાવ અને વિદેશી બજારોમાં નરમ માંગને કારણે મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહેલા સુરતના હીરા ઉદ્યોગ માટે દિવાળી પૂર્વે અત્યંત ઉત્સાહજનક સમાચાર આવ્યા છે. સુરતના હીરા બજારમાં હાલમાં Surat diamond market Diwali boom નો તબક્કો જોવા મળી રહ્યો છે, જેનાથી હજારો હીરા વેપારીઓ, ઉત્પાદકો અને લાખો કારીગરોના ચહેરા પર ખુશીની લહેર દોડી ગઈ છે.

સુરતના મુખ્ય હીરા વિસ્તારો જેવા કે વરાછા, કતારગામ, કાપોદ્રા, મહિધરપુરા અને પુણા ગામ ખાતે આવેલા પોલિશિંગ યુનિટોમાં રાત-દિવસ કામગીરી ચાલી રહી છે. અમેરિકા, ચીન, યુરોપ અને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાંથી જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરીની ખરીદીમાં અચાનક નોંધપાત્ર વધારો થતાં સ્થાનિક ઉત્પાદકો પર નિકાસના ઓર્ડરનો બોજ વધી ગયો છે. દિવાળીના તહેવાર પૂર્વે તમામ ઓર્ડર સમયસર પૂરા કરવા માટે કારીગરો વધારાના કલાકો કામ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે સુરત શહેરના આર્થિક ચક્રને ફરી એકવાર મોટું બળ મળ્યું છે.

વૈશ્વિક માંગ અને સોના-ચાંદીના ભાવની સનસનાટીપૂર્ણ અસર

હીરા બજારના વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે તેજી પાછળ કેટલાંક મહત્વપૂર્ણ વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળો જવાબદાર છે. પ્રથમ તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં જોવા મળેલી વધઘટ અને ત્યારબાદ આવેલી સ્થિરતાને કારણે વૈશ્વિક જ્વેલરી બ્રાન્ડ્સ દ્વારા હીરા જડિત દાગીનાના ઓર્ડર ઝડપથી આપવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને અમેરિકામાં આગામી થેંક્સગિવિંગ, ક્રિસમસ અને ન્યૂ યરની શોપિંગ સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને સુરતના રિયલ ડાયમંડ (કુદરતી હીરા) તેમજ CVD Lab-Grown Diamonds બંને ક્ષેત્રોમાં માંગમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

સુરત રફ એન્ડ પોલિશ્ડ ડાયમંડ ટ્રેડર્સ એસોસિએશનના સિનિયર હોદ્દેદારો જણાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જ્વેલરી રિટેલરો પાસે જૂનો સ્ટોક ખાલી થઈ ગયો હતો. તહેવારોની મોસમમાં ગ્રાહકોની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે નવો સ્ટોક લેવો અનિવાર્ય બન્યો હતો. આ પરિસ્થિતિના કારણે સ્થાનિક સ્તરે Surat diamond market Diwali boom જોવા મળી રહ્યો છે અને વેપારીઓના ઓર્ડર બુક આગામી બે મહિના સુધી પેન્ડિંગ ઓર્ડરથી ભરાઈ ગયા છે. આ સાથે જ ભારતીય સ્થાનિક બજારમાં પણ દિવાળી અને લગ્નસરાની મોસમને લીધે રિયલ ડાયમંડ જ્વેલરીની માંગમાં ૨૫ ટકાથી વધુનો વધારો નોંધાયો છે.

Surat Diamond Market Diwali Boom and Relief for Artisans

સુરતનો હીરા ઉદ્યોગ માત્ર અબજો રૂપિયાનો વેપાર નથી, પરંતુ તે સુરત અને આસપાસના સૌરાષ્ટ્ર-દક્ષિણ ગુજરાતના લાખ્ખો પરિવાર માટે આજીવિકાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે. છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન મંદીના કારણે કારીગરોના કામના કલાકો ઘટી ગયા હતા અને કેટલીક નાની ફેક્ટરીઓ અંશતઃ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી. જોકે, દિવાળીના બે સપ્તાહ પૂર્વે શરૂ થયેલી આ તેજીએ તમામ ચિંતાઓ દૂર કરી દીધી છે.

વરાછા અને કતારગામના ડાયમંડ એસોસિએશનના આંકડા મુજબ, સુરતમાં અંદાજે ૮ લાખથી વધુ કારીગરો હીરા ઘસવાના અને કટિંગ કરવાના વ્યવસાય સાથે સીધી રીતે જોડાયેલા છે. હાલમાં કારીગરોને રોજના ૧૦ થી ૧૨ કલાકનું કામ મળી રહ્યું છે. વધુમાં, મોટાભાગના કારખાના માલિકોએ કારીગરોના દિવાળી બોનસ અને બાકી પગાર સમયસર ચૂકવવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. સુરતના સ્થાનિક અર્થતંત્ર પર આ તેજીની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે, કારણ કે હીરા કારીગરોના હાથમાં નાણાં આવતાં જ સુરતના ચૌટા બજાર, ભાગળ, વરાછા મેઇન રોડ અને ઘોડદોડ રોડની કપડાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઘરવખરીની બજારોમાં ખરીદીની ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે.

નેચરલ ડાયમંડ અને CVD લેબ-ગ્રોન ડાયમંડની તુલનાત્મક સ્થિતિ

સુરતના હીરા ઉદ્યોગમાં હાલમાં કુદરતી હીરાની સાથોસાથ કૃત્રિમ રીતે પ્રયોગશાળામાં તૈયાર થતા CVD Lab-Grown Diamonds નો દબદબો પણ અભૂતપૂર્વ રીતે વધી રહ્યો છે. બંને ક્ષેત્રોમાં થયેલી કામગીરીનું વિશ્લેષણ નીચે મુજબના કોષ્ટકમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે:

વિગત/પરિબળ	કુદરતી હીરા (Natural Diamonds)	લેબ-ગ્રોન હીરા (CVD/HPHT)
વૈશ્વિક માંગમાં વધારો	૧૮% થી ૨૨% નો સુધારો	૩૫% થી ૪૦% નો ઉછાળો
મુખ્ય નિકાસ બજારો	અમેરિકા, યુએઈ, હોંગકોંગ, યુરોપ	અમેરિકા, ચીન, સ્થાનિક ભારતીય બજાર
કારીગરોની રોજગારી સ્થિતિ	પૂર્ણ સમયનું કામ અને બોનસ મંજૂર	ઓવરટાઇમ સાથે ૨૪ કલાક પ્રોડક્શન
દિવાળી પૂર્વે ઓર્ડર પ્રોસેસિંગ	ઉચ્ચ કેરેટ અને સર્ટિફાઇડ કટ્સ	ફેશન જ્વેલરી અને ડેઇલી વેર સેટ્સ

જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) ના પ્રાદેશિક ચેરમેનના જણાવ્યા અનુસાર, સુરત હવે માત્ર નેચરલ ડાયમંડનું જ નહીં પરંતુ વિશ્વનું સૌથી મોટું CVD ડાયમંડ હબ પણ બની રહ્યું છે. આ ક્ષેત્રમાં Surat diamond market Diwali boom એ સ્થાનિક અર્થતંત્રને નવું બળ પૂરું પાડ્યું છે અને નવી ટેકનોલોજી આધારિત મશીનરીમાં પણ રોકાણ વધાર્યું છે.

મહિધરપુરા હીરા બજાર અને સુરત ડાયમંડ બુર્સ (SDB) માં ચહલપહલ

સુરતનું ઐતિહાસિક મહિધરપુરા હીરા બજાર તેમજ સેફ મોર્નિંગ માર્કેટમાં તહેવારો પૂર્વે સોદાબાજી ચરમસીમાએ પહોંચી છે. સવારના ૮ વાગ્યાથી જ મહિધરપુરાની શેરીઓમાં સેંકડો દલાલો અને વેપારીઓ પેકેટ લઈને હીરાની લે-વેચ કરતા નજરે પડે છે. સ્થાનિક દલાલોના જણાવ્યા મુજબ, દિવાળી પૂર્વે જે નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓ કેશ ફ્લોની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા હતા, તેમને રોકડ સોદા થવાથી મોટી રાહત મળી છે.

બીજી તરફ, ખજોદ ખાતે આવેલા નવસર્જિત Surat Diamond Bourse (SDB) ખાતે પણ વિદેશી બાયર્સની અવરજવરમાં વધારો થયો છે. મુંબઈ અને વિદેશથી અનેક મોટી ડાયમંડ ટ્રેડિંગ ઓફિસો સુરતમાં સ્થળાંતરિત થઈ હોવાથી અહીંથી સીધી નિકાસનું પ્રમાણ વધ્યું છે. નિકાસ સગવડો સરળ બનતાં સમય અને પરિવહન ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે, જેનો સીધો લાભ સુરતના ઉત્પાદકોને મળી રહ્યો છે. વૈશ્વિક નિકાસમાં પણ Surat diamond market Diwali boom ને કારણે હકારાત્મક અસરો ઊભી થઈ છે.

ઉદ્યોગકારો અને સંગઠનોનું વલણ: તહેવારો પછી પણ તેજી ટકી રહેવાની આશા

હીરા ઉદ્યોગના અગ્રણીઓએ વ્યક્ત કરેલા અભિપ્રાય મુજબ, આ તેજી માત્ર દિવાળી સુધી સીમિત નહીં રહે પરંતુ આગામી શિયાળાની મોસમ અને ૨૦૨૭ના પ્રારંભ સુધી જળવાઈ રહેશે. Surat માં ઉત્પાદિત થતા ફેન્સી કટ્સ, માર્ક્વિઝ અને ઓવલ શેપના હીરાની વૈશ્વિક ફેશન બ્રાન્ડ્સમાં ભારે માંગ છે.

દિવાળી વેકેશન અંગે વાત કરતાં સુરત ડાયમંડ એસોસિએશનના પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યું હતું કે દર વર્ષે દિવાળી પર ૨૧ થી ૩૦ દિવસનું લાંબુ વેકેશન રાખવામાં આવતું હતું. પરંતુ આ વર્ષે ઓર્ડરનો જંગી ભરાવો હોવાથી મોટાભાગના કારખાના માલિકો માત્ર ૧૨ થી ૧૫ દિવસનું જ ટૂંકું વેકેશન રાખવાનું વિચારણા હેઠળ રાખી રહ્યા છે, જેથી રજાઓ પૂરી થતાં જ નિકાસના આગામી શિપમેન્ટ તૈયાર કરી શકાય. નિષ્ણાતોના મતે Surat diamond market Diwali boom થી આગામી મહિનાઓમાં વેપાર વધુ મજબૂત બનશે અને સુરતની આર્થિક કરોડરજ્જુ ગણાતો આ ઉદ્યોગ સંપૂર્ણ રીતે પોતાની પૂર્વવત ચમક પાછી મેળવશે.

સમગ્ર સુરત શહેરના અર્થતંત્ર પર મલ્ટીપ્લાયર અસર

હીરા ઉદ્યોગમાં આવેલી તેજીની અસર સુરતના અન્ય તમામ ક્ષેત્રો પર સકારાત્મક રીતે પડી રહી છે:

• રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર: કારીગરો અને વેપારીઓની આવક સુધરતાં સુરતના ઓલપાડ, કામરેજ, વેસુ અને ડિંડોલી વિસ્તારોમાં મકાન ખરીદીમાં રસ વધ્યો છે.
• રિટેલ બજાર: ટેક્સટાઇલ માર્કેટ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ શોરૂમ્સ અને જ્વેલરી સ્ટોર્સમાં દિવાળી ખરીદીનો ગ્રાહક ધસારો બમણો થયો છે.
• ટ્રાન્સપોર્ટ અને લોજિસ્ટિક્સ: સુરત એરપોર્ટ અને રેલવે સ્ટેશન પરથી કિંમતી કાર્ગો અને જ્વેલરી પાર્સલના ટ્રાન્સપોર્ટેશનમાં ૩૦% નો વધારો થયો છે.
• બેંકિંગ અને ફાઇનાન્સ: નાના વેપારીઓની વર્કિંગ કેપિટલ રિકવરી ઝડપી બની છે.

આમ, દિવાળીના તહેવાર ટાણે સુરતના હીરા ક્ષેત્રમાં આવેલો આ ઉછાળો માત્ર વેપારીઓ માટે જ નહીં પરંતુ આખા સુરત શહેર માટે ગૌરવ અને આશાનું નવું પ્રભાત લઈને આવ્યો છે. રત્નસુંદર નગરી સુરત પોતાની ઓળખ અને વિશ્વસનીયતાને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર પુનઃ મજબૂત કરી રહી છે.

સંબંધિત સમાચાર

• ભારતમાં મેન્યુફેક્ચરિંગનો નવો યુગ: Mobile PLI scheme India માં ₹25,000 કરોડનો ટેક્સ અને 12 લાખ યુવાઓને મળી સીધી રોજગારી, કેન્દ્ર સરકારની મોટી જાહેરાત
• રાજકોટના 1,000 કારખાનાઓમાં દીવાળી પૂર્વે વીજકાપ સામે ઉદ્યોગકારોનો આક્રોશ: GRCCI દ્વારા મુખ્યમંત્રીને તાકીદની રજૂઆત

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.