રંગીલા રાજકોટ શહેરના લાખો નાગરિકો માટે દિવાળીના પાવન પર્વ પૂર્વે જ અત્યંત રાહતજનક અને આનંદના સમાચાર સામે આવ્યા છે. ચાલુ વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં અપૂરતા અને અનિયમિત વરસાદને કારણે શહેરની તરસ છીપાવતા મુખ્ય જળાશયોમાં પાણીની આવક ઓછી રહી હતી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાને રાખીને રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (RMC) અને રાજ્ય સરકારના સિંચાઈ વિભાગના સંયુક્ત આયોજન હેઠળ Rajkot Aji dam SAUNI water લિંક પ્રોજેક્ટ મારફતે આજી-૧ ડેમમાં નર્મદાના નીર ઠાલવવાની કામગીરીનો વિધિવત પ્રારંભ કરી દેવામાં આવ્યો છે. સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ધોળી ધજા ડેમમાંથી આજી ડેમ તરફ નર્મદાનું પાણી છોડવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે આગામી તહેવારો દરમિયાન શહેરીજનોને પીવાના પાણીની કોઈ જ અછત ભોગવવી નહીં પડે.
- દિવાળીના તહેવારોમાં પાણી સંકટ ટળ્યું: RMC ની માગણી અને સરકારની ઝડપી સ્વીકૃતિ
- Rajkot Aji dam SAUNI water પુરવઠો અને તંત્રનું માસ્ટર પ્લાનિંગ
- આજી અને ન્યારી ડેમની વર્તમાન સ્થિતિ અને જળ વિતરણ આંકડા
- તહેવારોની રજાઓમાં પણ ૧૦૦ થી વધુ કર્મચારીઓ સાઈટ પર તૈનાત રહેશો
- મેયર અને શાસકોએ નર્મદા નીરના વધામણાં કર્યા
- શહેરના કયા કયા વિસ્તારોને થશે સીધો ફાયદો?
- રાજકોટ ઈન્ડસ્ટ્રી અને નાના વેપારીઓને પણ રાહત
- સૌની યોજના: સૌરાષ્ટ્ર માટે સાચા અર્થમાં ‘જળ એ જ જીવન’
દિવાળીના તહેવારોમાં પાણી સંકટ ટળ્યું: RMC ની માગણી અને સરકારની ઝડપી સ્વીકૃતિ
રાજકોટ શહેરની વસ્તી અને દૈનિક પાણીની વપરાશને ધ્યાનમાં રાખીને રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના શાસકો તથા મેયર નેહલ શુક્લ દ્વારા રાજ્યના જળસંપત્તિ અને સિંચાઈ વિભાગ સમક્ષ આગામી ચોમાસા સુધી પાણીની સુરક્ષા જાળવવા માટે કુલ ૪,૦૦૦ એમસીએફટી (MCFT) નર્મદાના પાણીની સત્તાવાર માગણી કરવામાં આવી હતી. તંત્ર દ્વારા આ રજૂઆતને તાત્કાલિક ધોરણે ગંભીરતાથી લઈને પ્રાથમિક તબક્કે આજી-૧ અને ન્યારી-૧ ડેમ માટે સંયુક્ત રીતે ૧,૨૭૦ MCFT નર્મદાનું પાણી ફાળવવાની મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. Rajkot Aji dam SAUNI water પ્રવાહ શરૂ થતાં જ આજી ડેમના પાછળના ભાગેથી નર્મદાના કળકળ વહેતા નીર પ્રવેશ્યા છે, જેનાથી જળાશયની જળસપાટીમાં ઝડપથી વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે.
Rajkot Aji dam SAUNI water પુરવઠો અને તંત્રનું માસ્ટર પ્લાનિંગ
સૌરાષ્ટ્ર અવતરણ ઇરિગેશન (SAUNI) યોજના હેઠળ લિંક-૧ પાઇપલાઇન નેટવર્ક દ્વારા પાણી પહોંચાડવાનું આયોજન અતિ આધુનિક પમ્પિંગ સ્ટેશનો અને હાઇ-પ્રેશર લાઇન મારફતે ચાલી રહ્યું છે. સિંચાઈ વિભાગના ઇજનેરો દ્વારા જાહેર કરાયેલી વિગતો મુજબ, આજી ડેમમાં દરરોજ આશરે ૧૮ થી ૨૦ મિલિયન ક્યુબિક ફીટ (MCFT) પાણીનો જથ્થો સતત ઠાલવવામાં આવી રહ્યો છે. જો આ જ ગતિએ પાણીનો આવરો ચાલુ રહેશે, તો આગામી ૩૦ થી ૩૫ દિવસના સમયગાળામાં સમગ્ર આજી-૧ ડેમ તેની પૂર્ણ ક્ષમતા સાથે છલોછલ ભરાઈ જશે. રાજકોટ શહેર માટે આજી ડેમ મુખ્ય સ્ત્રોત હોવાથી અહીંથી રોજના લાખો ગેલન પાણી ફિલ્ટર પ્લાન્ટ્સ સુધી પહોંચાડીને શહેરના પૂર્વ, પશ્ચિમ અને મધ્ય ઝોનમાં વિતરણ કરવામાં આવે છે.
આજી અને ન્યારી ડેમની વર્તમાન સ્થિતિ અને જળ વિતરણ આંકડા
રાજકોટ શહેરમાં દૈનિક જળ પુરવઠા વ્યવસ્થા માટે આજી-૧, ન્યારી-૧ અને ભાદર-૧ ડેમ મુખ્ય આધારસ્તંભ છે. આ વર્ષે ડેમમાં પાણીનું સ્તર નીચું જતાં મહાનગરપાલિકા વિતરણ કાપ મૂકવાની ફરજ પડે તેવી શક્યતાઓ સેવાઈ રહી હતી. પરંતુ Rajkot Aji dam SAUNI water યોજના સમયસર શરૂ થઈ જતાં તંત્ર અને પ્રજા બંનેએ મોટી રાહત અનુભવી છે.
| જળાશયનું નામ | કુલ ક્ષમતા (ફૂટ) | વર્તમાન જળસપાટી (જૂનો જથ્થો) | મંજૂર નર્મદા જળ (MCFT) | અંદાજિત ભરાવાનો સમય |
| આજી-૧ ડેમ (Rajkot Aji) | ૨૯.૦૦ ફૂટ | ૧૬.૫૦ ફૂટ | ૮૫૦ MCFT | ૩૦ થી ૩૫ દિવસ |
| ન્યારી-૧ ડેમ | ૨૫.૧૦ ફૂટ | ૧૪.૨૦ ફૂટ | ૪૨૦ MCFT | ૨૫ થી ૩૦ દિવસ |
ઉપરોક્ત આંકડા દર્શાવે છે કે સરકાર દ્વારા સમયસર નિર્ણય લઈને Rajkot Aji dam SAUNI water નો જથ્થો ફાળવવામાં ન આવ્યો હોત તો નવેમ્બર માસના અંત સુધીમાં શહેરમાં જળ સંકટ ઘેરૂ બનવાની પૂરેપૂરી સંભાવના હતી.
તહેવારોની રજાઓમાં પણ ૧૦૦ થી વધુ કર્મચારીઓ સાઈટ પર તૈનાત રહેશો
સિંચાઈ વિભાગ અને રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા આ કામગીરી માટે એક વિશેષ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. દિવાળી અને નૂતન વર્ષના તહેવારો દરમિયાન સામાન્ય રીતે સરકારી કચેરીઓમાં રજાઓ હોય છે, પરંતુ પાણીના આ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રવાહમાં કોઈ ભંગાણ કે લીકેજ ન સર્જાય તે માટે ૧૦૦ જેટલા ટેકનિકલ કર્મચારીઓ અને એન્જિનિયરોની ટીમ ૨૪ કલાક સાઈટ પર તૈનાત રાખવામાં આવી છે. ધોળી ધજા ડેમથી લઈને આજી ડેમ સુધીના સમગ્ર પાઈપલાઈન રૂટ પર સતત પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી Rajkot Aji dam SAUNI water નો એક પણ ટીંપાનો બગાડ ન થાય અને નિર્ધારિત સમયમાં ડેમ ભરાઈ જાય.
મેયર અને શાસકોએ નર્મદા નીરના વધામણાં કર્યા
આજી-૧ ડેમમાં નર્મદાના નવા નીરના આગમન સાથે જ રાજકોટના મેયર નેહલ શુક્લ, ડેપ્યુટી મેયર, સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ચેરમેન અને મહાનગરપાલિકાના કમિશનર સહિતના હોદ્દેદારોએ આજી ડેમની મુલાકાત લઈને શ્રીફળ વધેરી જળના પવિત્ર વધામણાં કર્યા હતા. મેયરે માધ્યમો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, “રાજકોટની પ્રજાને પૂરતું અને શુદ્ધ પીવાનું પાણી પૂરું પાડવું એ મનપા તંત્રની પ્રાથમિકતા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભગીરથ પ્રયાસોથી બનેલી સૌની યોજના આજે સૌરાષ્ટ્ર માટે વરદાન સાબિત થઈ રહી છે. Rajkot Aji dam SAUNI water ના આગમનથી હવે સમગ્ર રાજકોટ શહેરને આવતા ચોમાસા સુધી દૈનિક ૨૦-૨૫ મિનિટ પાણી પૂરવઠો કોઈ પણ કાપ વિના સરળતાથી પૂરો પાડી શકાશે.”
શહેરના કયા કયા વિસ્તારોને થશે સીધો ફાયદો?
આજી-૧ ડેમમાં પાણીનો સંગ્રહ વધવાથી રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના સેન્ટ્રલ ઝોન અને ઈસ્ટ ઝોનના વિસ્તારોને સૌથી મોટો સીધો લાભ મળશે. ખાસ કરીને:
- પૂર્વ ઝોન: રણછોડનગર, રામનાથપરા, ભક્તિનગર, ડીઆઈબી ગ્રાઉન્ડ વિસ્તાર, કાલાવડ રોડના નીચાણવાળા વિસ્તારો અને ધર્મેન્દ્ર રોડ આસપાસના બજારો.
- મધ્ય ઝોન: પેડક રોડ, સંત કબીર રોડ, ગુલાબનગર, કેવડાવાડી, જંકશન પ્લોટ અને રેસકોર્સ આસપાસની સોસાયટીઓ.
- પશ્ચિમ ઝોન: ન્યારી ડેમમાં પણ Rajkot Aji dam SAUNI water લિંકથી પાણી આપવાની પ્રક્રિયા ટૂંક સમયમાં શરૂ થનાર હોવાથી યુનિવર્સિટી રોડ, મવડી, ૧૫૦ ફીટ રિંગ રોડ અને વાવડી વિસ્તારોમાં પણ પાણીનું પ્રેશર સુધરશે.
રાજકોટ ઈન્ડસ્ટ્રી અને નાના વેપારીઓને પણ રાહત
રાજકોટ માત્ર રહેણાંક ક્ષેત્ર નથી પરંતુ સૌરાષ્ટ્રનું સૌથી મોટું ઔદ્યોગિક કેન્દ્ર પણ છે. આજી જીઆઈડીસી, આજી ડેમ ઈન્ડસ્ટ્રિયલ એરિયા અને શાપર-વેરાવળ હાઈવે પર આવેલી હજારો એન્જિનિયરિંગ તથા કાસ્ટિંગ ઈન્ડસ્ટ્રીઝને પણ પરોક્ષ રીતે આ જળ સુરક્ષાનો લાભ મળશે. પાણીની અછતને કારણે ભૂતકાળમાં ટેન્કર રાજ ચાલતું હતું અને નાના ઉદ્યોગોને મોંઘા ભાવે પાણી ખરીદવું પડતું હતું. મનપા દ્વારા ડેમ ભરાઈ જવાથી ટેન્કર મુક્ત વિતરણ વ્યવસ્થા સુદ્રઢ બનશે. Rajkot city infrastructure alert મુજબ આ પમ્પિંગ ઓપરેશન ડિસેમ્બર માસના પ્રથમ અઠવાડિયા સુધી સતત ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે.
સૌની યોજના: સૌરાષ્ટ્ર માટે સાચા અર્થમાં ‘જળ એ જ જીવન’
ગત એક દાયકા પૂર્વે રાજકોટ શહેરમાં ઉનાળાની શરૂઆત થતાં જ ટ્રેન મારફતે પાણી લાવવાની (વોટર ટ્રેન) નોબત આવતી હતી. પરંતુ રાજ્ય સરકાર દ્વારા ₹૧૮,૦૦૦ કરોડથી વધુના ખર્ચે સાકાર કરાયેલી સૌની યોજના (Saurashtra Narmada Avtaran Irrigation) ની સફળતાને કારણે આજે સુરેન્દ્રનગર, જામનગર, મોરબી અને રાજકોટના ડેમોને ગમે ત્યારે નર્મદાના પાણીથી ભરી શકાય છે. Rajkot Aji dam SAUNI water નું આગમન તે વાતની સાબિતી છે કે ટેકનોલોજી અને યોગ્ય આયોજનથી જળ સંકટને કાયમી ધોરણે માત આપી શકાય છે.
સંદર્ભ સ્ત્રોતો
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Recent Comments