અમદાવાદના બાબુભાઈ પરમાર: બંને હાથ ગુમાવ્યા છતાં 20 ગરીબ બાળકોનું ભવિષ્ય ઘડતા ‘દિવ્યાંગ ગુરુ’
અમદાવાદ, ગુજરાત: મહાનગર અમદાવાદ (Ahmedabad) ની ધમાલભરી જીંદગીમાં કેટલીક એવી પ્રેરણાદાયક ગાથાઓ પણ વણાયેલી હોય છે, જે માનવતા અને અડગ મનોબળનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે. આવી જ એક અનોખી કહાણી છે જૂના વાડજ, અમદાવાદના રહેવાસી બાબુભાઈ પરમાર (Babubhai Parmar) ની. જેમણે કુદરતની ક્રૂરતા અને જીવનના અસંખ્ય સંઘર્ષોનો સામનો કરીને પોતાની દિવ્યાંગતાને ક્યારેય લાચારી બનવા દીધી નથી, પરંતુ તેને જ પોતાની શક્તિ બનાવી છે. બાબુભાઈ આજે થલતેજ રેલવે ક્રોસિંગ (Thaltej Railway Crossing) નીચે એક અનોખી પાઠશાળા ચલાવી રહ્યા છે, જ્યાં તેઓ આશરે 20 જેટલા ગરીબ અને વંચિત બાળકોને નિઃશુલ્ક શિક્ષણ (Free Education) આપીને તેમનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવી રહ્યા છે. આ ઘટના 22 જૂન, 2026ના રોજ પ્રકાશમાં આવી હતી અને તેણે સમગ્ર શહેરમાં એક પ્રેરણાનો સ્ત્રોત જગાવ્યો છે.
- અમદાવાદના બાબુભાઈ પરમાર: બંને હાથ ગુમાવ્યા છતાં 20 ગરીબ બાળકોનું ભવિષ્ય ઘડતા ‘દિવ્યાંગ ગુરુ’
- જીવનનો કમકમાટીભર્યો વળાંક: બાળપણમાં છીનવાઈ ગયું સર્વસ્વ
- અડગ મનોબળ અને અનોખી સાધના: મોઢાથી લખવાનું શીખવું
- નોકરી માટેનો સંઘર્ષ અને સમાજનો તિરસ્કાર
- બ્રિજ નીચેની પાઠશાળા: એક નવી શરૂઆત
- શિક્ષણ પદ્ધતિ અને બાળકો પર તેની અસર
- આત્મનિર્ભરતા અને પ્રેરણાનો સ્ત્રોત
- અમદાવાદનું ગૌરવ અને સામાજિક જવાબદારી
- આગળનો માર્ગ: સમાજ અને સરકારનો સહયોગ
જીવનનો કમકમાટીભર્યો વળાંક: બાળપણમાં છીનવાઈ ગયું સર્વસ્વ
બાબુભાઈ પરમારના જીવનની શરૂઆત અન્ય સામાન્ય બાળકો જેવી જ હતી, પરંતુ વર્ષ 1986 માં, જ્યારે તેઓ માત્ર નવ વર્ષના માસૂમ બાળક હતા, ત્યારે તેમના જીવનમાં એક ભયાનક દુર્ઘટના બની. પાટણમાં આવેલા વિનાશક વાવાઝોડા (Cyclone in Patan) દરમિયાન, જીવંત વીજળીનો તાર તેમના પર પડ્યો. આ કરુણ ઘટનામાં વીજ કરંટ લાગવાથી બાબુભાઈએ પોતાના બંને હાથ અને એક પગનો અંગૂઠો ગુમાવવો પડ્યો. ક્ષણભરમાં તેમના હસતા-ખેલતા બાળપણના સપનાઓ ચૂર-ચૂર થઈ ગયા. એક સ્વસ્થ શરીરમાંથી અચાનક આવેલી આ દિવ્યાંગતા કોઈ પણ વ્યક્તિને હિંમત હરાવી દેવા માટે પૂરતી હતી, પરંતુ બાબુભાઈ અલગ માટીના બનેલા હતા.
અડગ મનોબળ અને અનોખી સાધના: મોઢાથી લખવાનું શીખવું
આ આઘાતજનક દુર્ઘટના બાદ પણ બાબુભાઈએ હિંમત ન હારી. વિદ્યાનું અપમાન ન થાય અને પોતાનો અભ્યાસ ચાલુ રાખી શકાય તે માટે તેમણે એક અનોખો સંકલ્પ કર્યો. પગ વડે લખવાને બદલે, તેમણે દિવસ-રાત એક કરીને પોતાના મોઢાથી પેન પકડીને લખવાનું (Writing with Mouth) અઘરું કામ શીખવાનું શરૂ કર્યું. ‘મન હોય તો માળવે જવાય’ એ ઉક્તિને સાર્થક કરતા, આ પદ્ધતિ શીખવામાં તેમને પૂરા ત્રણ વર્ષ લાગ્યા. આ સમયગાળો અત્યંત કષ્ટદાયક અને પડકારજનક હતો, પરંતુ તેમની દ્રઢ ઈચ્છાશક્તિ સામે તમામ મુશ્કેલીઓ નાની સાબિત થઈ. આખરે, તેમણે પોતાના મોઢાથી લખવામાં પ્રાવિણ્ય મેળવ્યું અને ધોરણ 10 પછી પી.ટી.સી. (PTC) સુધીનો અભ્યાસ સક્ષમતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યો. શિક્ષણ પ્રત્યેની તેમની આ ભૂખ અને સમર્પણ ખરેખર અવિશ્વસનીય છે.
નોકરી માટેનો સંઘર્ષ અને સમાજનો તિરસ્કાર
વર્ષ 1994-95 દરમિયાન, શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યા બાદ બાબુભાઈ રોજગારીની શોધમાં અમદાવાદ આવ્યા. શરૂઆતમાં તેમણે રામનગર વિસ્તારમાં ટ્યુશન લેવાનું શરૂ કર્યું, પરંતુ નવા ક્લાસિસ ખુલતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઘટી ગઈ. ત્યારબાદ, એક શિક્ષક (Teacher) તરીકે અનેક શાળાઓમાં ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યા, પરંતુ તેમની દિવ્યાંગતાના કારણે તેમને ‘હેન્ડિકેપ વ્યક્તિ શિક્ષક ન બની શકે’ તેમ કહીને નકારી કાઢવામાં આવ્યા. સમાજનો આ તિરસ્કાર અને ભેદભાવ તેમની હિંમત તોડી શક્યો નહીં. તેમણે પોતાના આત્મસન્માન અને ક્ષમતા પર વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો.
બ્રિજ નીચેની પાઠશાળા: એક નવી શરૂઆત
‘ભગવાનના દરબારમાં દેર છે પણ અંધેર નથી.’ મુશ્કેલીના એ સમયમાં એક એનજીઓ (NGO) અને તેમની શિક્ષણ પદ્ધતિથી પ્રભાવિત થયેલા એક ભાઈ બાબુભાઈની વહારે આવ્યા. બાબુભાઈની વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવાની અનોખી રીત અને વિદ્વતા જોઈને એનજીઓએ તેમને એક સોનેરી તક આપી. તેના પરિણામે, પોતાની યોગ્યતા સાબિત કરીને આજે તેઓ થલતેજ રેલવે ક્રોસિંગ નીચે નવા બની રહેલા બ્રિજ પાસે રોજ સવારે પહોંચી જાય છે. ત્યાં તેઓ સવારે 7.30 થી 10 વાગ્યા સુધી કચરો વીણતા કે કાળી મજૂરી કરતા શ્રમિકોના આશરે 20 જેટલા ગરીબ બાળકોને નિઃશુલ્ક ભણાવે છે અને તેમનું ભવિષ્ય ઘડી રહ્યા છે.
આ બાળકો, જેઓ દિવસભર જીવનનિર્વાહ માટે મજૂરી કરવા મજબૂર હોય છે, તેમને બાબુભાઈ અક્ષરજ્ઞાન (Literacy) આપીને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ પાઠશાળામાં કોઈ વર્ગખંડ નથી, કોઈ બ્લેકબોર્ડ નથી, પરંતુ ખુલ્લા આકાશ નીચે, બ્રિજના છાંયડા હેઠળ, બાબુભાઈ પોતાના મૌખિક જ્ઞાન અને દ્રઢ નિશ્ચયથી આ બાળકોને શિક્ષિત કરી રહ્યા છે. તેઓ માત્ર અક્ષરજ્ઞાન જ નથી આપતા, પરંતુ તેમની ચિંતા કરીને તેમાંથી મોટાભાગના વંચિત બાળકોનું સરકારી શાળામાં કાયદેસર એડમિશન (Government School Admission) પણ કરાવી આપે છે, જેથી તેમને ઔપચારિક શિક્ષણ મળી શકે.
શિક્ષણ પદ્ધતિ અને બાળકો પર તેની અસર
બાબુભાઈની શિક્ષણ પદ્ધતિ અત્યંત સરળ અને અસરકારક છે. તેઓ બાળકોને ગુજરાતી, ગણિત અને સામાન્ય જ્ઞાનનું પ્રાથમિક શિક્ષણ આપે છે. તેમની પાસે ભણવા આવતા બાળકો માટે શિક્ષણ એ માત્ર પુસ્તકિયું જ્ઞાન નથી, પરંતુ ભવિષ્ય માટેની એક આશા છે. બાબુભાઈ દરેક બાળક પર વ્યક્તિગત ધ્યાન આપે છે અને તેમની જરૂરિયાત મુજબ ભણાવે છે. આ બાળકોના માતા-પિતા પણ બાબુભાઈના આ પ્રયાસથી અત્યંત ખુશ અને આભારી છે.
એક બાળકના પિતા, જેઓ બાંધકામ ક્ષેત્રે મજૂરી કરે છે, તેમણે જણાવ્યું કે, “અમારા બાળકોને ભણાવવાની અમારી ઈચ્છા હતી, પણ ગરીબીના કારણે શક્ય નહોતું. બાબુભાઈ ભગવાન સમાન છે, તેમણે અમારા બાળકોને ભવિષ્યનો માર્ગ બતાવ્યો છે.” બાળકો પણ ઉત્સાહભેર બાબુભાઈ પાસે ભણવા આવે છે, કારણ કે તેમને અહીં માત્ર શિક્ષણ જ નહીં, પરંતુ પ્રેમ અને હૂંફ પણ મળે છે. આ બાળકોના જીવનમાં શિક્ષણનો આ પ્રકાશ તેમની પેઢીઓનું ભવિષ્ય બદલી શકે છે. આનાથી Ahmedabad ના સામાજિક વિકાસમાં પણ યોગદાન મળે છે.
આત્મનિર્ભરતા અને પ્રેરણાનો સ્ત્રોત
બાબુભાઈ પરમાર માત્ર બાળકોને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સમાજને પ્રેરણા આપી રહ્યા છે. તેમણે ક્યારેય કોઈના પર નિર્ભર રહેવાનું પસંદ કર્યું નથી. આ જ અથાગ પરિશ્રમના જોરે તેમણે પોતાની મોટી દીકરીના લગ્ન કરાવ્યા અને બાકીના બે બાળકોના જીવનને ઉજ્જવળ બનાવવા માટે આજે પણ રાત-દિવસ મહેનત કરી રહ્યા છે. ‘પારકી આશ સદા નિરાશ’ એ વાતને સમજીને તેઓ આ બાળકો પોતાના પગ પર ઉભા રહી શકે તે માટે તેમને આગળના અભ્યાસમાં પણ સતત મદદરૂપ થઈને સમાજ પ્રત્યેની પોતાની ફરજ અદા કરી રહ્યા છે.
આજે ભલે બાબુભાઈ પાસે પોતાના બે હાથ નથી, પણ તેમની પાસે એવું અડગ મનોબળ અને પરિવારનો સાથ છે જે 20 પરિવારોનું અંધકારમય ભવિષ્ય પ્રકાશિત કરી રહ્યું છે. બાબુભાઈ ગર્વથી કહે છે કે, ‘મેં ક્યારેય મારી દિવ્યાંગતાને મારી લાચારી નથી બનવા દીધી.’ આજના યુગમાં તેમનું આ સમર્પણ અને સંઘર્ષ નવી પેઢી માટે સાચો માર્ગ બતાવનારું એક જીવતું-જાગતું ઉદાહરણ છે. તેમનો આ પ્રયાસ સમાજમાં શિક્ષણના મહત્વ અને માનવતાના મૂલ્યોને વધુ દ્રઢ બનાવે છે.
અમદાવાદનું ગૌરવ અને સામાજિક જવાબદારી
બાબુભાઈ જેવા વ્યક્તિઓ અમદાવાદ શહેરનું સાચું ગૌરવ છે. તેમનું કાર્ય દર્શાવે છે કે શિક્ષણ એ માત્ર ભૌતિક સુવિધાઓનો વિષય નથી, પરંતુ તે સમર્પણ, દ્રઢતા અને માનવીય સંવેદનાનો પણ વિષય છે. તેમના આ પ્રયાસથી સમાજમાં સામાજિક જવાબદારી (Social Responsibility) ની ભાવના વધુ મજબૂત બને છે. સ્થાનિક નાગરિકો અને સંગઠનો પણ બાબુભાઈના કાર્યને બિરદાવી રહ્યા છે અને તેમને શક્ય તમામ મદદ પૂરી પાડી રહ્યા છે. આનાથી શહેરનું એક સકારાત્મક અને સહાયક વાતાવરણ ઊભું થાય છે.
આ પ્રકારના અનૌપચારિક શિક્ષણ કેન્દ્રો (Informal Education Centers) શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા વંચિત બાળકો માટે જીવનરેખા સમાન હોય છે. તેઓ માત્ર શૈક્ષણિક જ્ઞાન જ નહીં, પરંતુ જીવન કૌશલ્યો (Life Skills) અને સામાજિક મૂલ્યો પણ શીખવે છે, જે તેમને ભવિષ્યના પડકારોનો સામનો કરવા સક્ષમ બનાવે છે. બાબુભાઈ પરમાર જેવા શિક્ષકો ‘એજ્યુકેશન ફોર ઓલ’ (Education for All) ના સિદ્ધાંતને સાચા અર્થમાં સાર્થક કરી રહ્યા છે.
આગળનો માર્ગ: સમાજ અને સરકારનો સહયોગ
બાબુભાઈનો આ પ્રયાસ પ્રશંસનીય છે, પરંતુ તેને વધુ વ્યાપક બનાવવા માટે સમાજ અને સરકાર બંનેનો સહયોગ અનિવાર્ય છે. આવા શિક્ષકોને ઓળખીને તેમને જરૂરી સંસાધનો અને સહાય પૂરી પાડવામાં આવે તે અત્યંત મહત્વનું છે. વધુ બાળકો સુધી શિક્ષણનો લાભ પહોંચે તે માટે આવા મોડેલ્સને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) અને ગુજરાત સરકાર (Gujarat Government) આ પ્રકારના દિવ્યાંગ નાગરિકોના યોગદાનને બિરદાવે અને તેમને વધુ સક્ષમ બનાવે તે આવશ્યક છે. આનાથી માત્ર વ્યક્તિગત જીવનમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સામાજિક માળખામાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકાય છે.
બાબુભાઈ પરમાર એક જીવંત ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે અડગ ઈચ્છાશક્તિ અને સેવાભાવથી જીવનમાં આવેલા કોઈપણ પડકારને પાર પાડી શકાય છે. તેમનું આ કાર્ય અમદાવાદ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગુજરાત અને દેશ માટે પ્રેરણારૂપ છે. GujjuNews24 બાબુભાઈના આ અનોખા પ્રયાસને સલામ કરે છે અને આશા રાખે છે કે તેમનું કાર્ય વધુને વધુ લોકો સુધી પહોંચી પ્રેરણા પૂરી પાડશે.
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.
