સુરતમાં કેમિકલયુક્ત પાણી ડ્રેનેજમાં છોડતા તપેલા ડાઈંગ એકમો પર મનપા ત્રાટકી: કતારગામમાં 135 મિલકતો સીલ, Surat Katargam chemical units sealed

Milin Anghan
7 Min Read

ગુજરાતની આર્થિક રાજધાની અને ટેક્સટાઇલ હબ ગણાતા સુરત શહેરમાં પર્યાવરણની જાળવણી અને જાહેર આરોગ્યની સુરક્ષાને લઈને સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને કડક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. કતારગામ ઝોનમાં આવેલા વિવિધ વિસ્તારોમાં બિનઅધિકૃત રીતે ધમધમતા અને મનપાની ડ્રેનેજ લાઇનમાં પ્રોસેસ કર્યા વિનાનું કેમિકલયુક્ત ઝેરી પાણી છોડતા ડાઈંગ એકમો પર મનપાએ તવાઈ બોલાવી છે. આ કડક ઝુંબેશ અંતર્ગત Surat Katargam chemical units sealed ની કામગીરીને વેગ આપતાં મનપા તંત્રે અત્યાર સુધીમાં કુલ 135 જેટલી ગેરકાયદે મિલકતોને સીલ મારી દીધા છે. આ કાર્યવાહીથી ડાઈંગ અને ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રના બિનઅધિકૃત સંચાલકોમાં ભારે ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.

કતારગામ, વેડરોડ અને પંડોળ વિસ્તારમાં ગેરકાયદે તપેલા ડાઈંગનો ધમધમાટ

સુરત શહેરના કતારગામ ઝોનમાં આવેલા વેડરોડ, પંડોળ તથા ટી.પી. સ્કીમ નંબર 24 (ટુંકી) વિસ્તારમાં છેલ્લા લાંબા સમયથી બિનઅધિકૃત રીતે ‘તપેલા ડાઈંગ’ ના નામે જાણીતા નાના કદના કાપડ પ્રોસેસિંગ અને કલર-ડાઈંગના એકમો ચાલી રહ્યા હતા. આ એકમોમાં કાપડને વિવિધ રંગોથી રંગવા માટે ભારે પ્રમાણમાં રાસાયણિક કેમિકલ્સ, એસિડ અને ઝેરી રંગોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. સૌથી ગંભીર બાબત એ હતી કે આ એકમો પાસે પોતાના કેમિકલયુક્ત કચરા કે દૂષિત પાણીને શુદ્ધ કરવા માટે કોઈ પણ પ્રકારના Effluent Treatment Plant (ETP) કે ઔદ્યોગિક શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ નહોતા.

આ બિનઅધિકૃત કારખાનેદારો પોતાના આર્થિક ફાયદા માટે કેમિકલ્સવાળું અને રંગીન દૂષિત પાણી કોઈ પણ પ્રકારના શુદ્ધિકરણ વિના સીધું જ સુરત મહાનગરપાલિકાની જાહેર ભૂગર્ભ ડ્રેનેજ લાઈનમાં છોડી દેતા હતા. આ કારણે ડ્રેનેજ લાઈનોમાં ભારે કેમિકલ જમા થઈ જવું, પાઈપલાઈન બ્લોક થઈ જવી અને સ્થાનિક રહેણાંક વિસ્તારોમાં કેમિકલયુક્ત ગંદુ પાણી ઉભરાવાની ગંભીર સમસ્યાઓ સર્જાતી હતી.

મનપાના કતારગામ ઝોન દ્વારા હાથ ધરાયેલું મેગા સીલિંગ ઓપરેશન

સ્થાનિક રહીશો અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓ તરફથી સતત મળતી ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને સુરત મહાનગરપાલિકાના મધ્યસ્થ આરોગ્ય વિભાગ અને કતારગામ ઝોનના કાર્યપાલક ઈજનેર તથા આરોગ્ય અધિકારીઓની સંયુક્ત ટીમે આ ગેરકાયદે એકમો પર દરોડા પાડ્યા હતા. આ કામગીરી દરમિયાન સોમવારે જ મનપાની ટીમે 25 એકમોને ઘટનાસ્થળે જ સીલ મારી દીધા હતા. ત્યારબાદ મંગળવાર અને બુધવાર દરમિયાન પણ આ ઝુંબેશ ચાલુ રાખવામાં આવી હતી, જેમાં Surat Katargam chemical units sealed હેઠળ કુલ સીલ કરાયેલા એકમોનો આંકડો 135 પર પહોંચી ગયો છે.

મનપાના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ટી.પી. સ્કીમ નંબર 24 (ટુંકી) અને પંડોળ ઔદ્યોગિક વસાહત આસપાસ આવેલી ગલીઓમાં સઘન ચેકિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. જે પણ મિલકતમાં બિનઅધિકૃત તપેલા ડાઈંગની પ્રવૃત્તિ ચાલતી હતી અને ડ્રેનેજ કનેક્શનમાં ગેરકાયદે રીતે કેમિકલ છોડાતું હતું, તે તમામ મિલકતોને પંચનામું કરીને તુરંત સીલ કરી દેવામાં આવી છે.

Surat Katargam chemical units sealed: કાર્યવાહીનો સંપૂર્ણ આંકડો અને વિગતો

સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આ મેગા ડિમોલિશન અને સીલિંગ કામગીરીનો વિગતવાર અહેવાલ નીચે મુજબ છે:

વિસ્તાર / ઝોન કામગીરીનો પ્રકાર સીલ કરાયેલી મિલકતોની સંખ્યા મુખ્ય ઉલ્લંઘન
ટી.પી. સ્કીમ 24 (ટુંકી), કતારગામ સર્જિકલ સીલિંગ દરોડા 85 એકમો ડ્રેનેજમાં ઝેરી કેમિકલ અને રંગીન પાણી છોડવું
વેડરોડ અને પંડોળ વિસ્તાર આરોગ્ય અને ગટર વિભાગ ચેકિંગ 50 એકમો બિનઅધિકૃત તપેલા ડાઈંગ અને ETP નો અભાવ
કુલ એકમો સંયુક્ત મેગા ઓપરેશન 135 એકમો સીલ મનપા ડ્રેનેજ એક્ટ અને પર્યાવરણ નિયમોનો ભંગ

સ્થાનિક રહીશોની યાતના: દુર્ગંધ, રોગચાળો અને ભૂગર્ભ જળ પ્રદૂષણ

કતારગામ અને વેડરોડ આસપાસના રહેણાંક વિસ્તારોમાં રહેતા નાગરિકો છેલ્લા ઘણા સમયથી આ ગેરકાયદે ડાઈંગ એકમોના કારણે ભારે હાલાકી ભોગવી રહ્યા હતા. કેમિકલયુક્ત પાણી ગટરમાં છોડાતા સમગ્ર વિસ્તારમાં તીવ્ર રાસાયણિક દુર્ગંધ ફેલાતી હતી, જેના કારણે નાગરિકોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, આંખોમાં બળતરા અને ચામડીના રોગોની સમસ્યાનો સામનો કરવો પડતો હતો.

સ્થાનિક નાગરિકોએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારા ઘરની બહાર આવેલી ગટરોમાંથી અવારનવાર લાલ, લીલા અને કાળા રંગનું કેમિકલવાળું પાણી ઉભરાઈને રસ્તા પર આવી જતું હતું. બાળકો અને વૃદ્ધો માટે આ ઝેરી હવામાં શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ બની ગયો હતો. મનપાએ આ 135 એકમોને સીલ કરીને અમને મોટી રાહત આપી છે.”

તાપી નદી અને પર્યાવરણ પર ઘેરાતું સંકટ અટકાવવાનો પ્રયાસ

સુરત શહેર માટે જીવનદોરી સમાન તાપી નદી અને શહેરનું ભૂગર્ભ જળ સ્તર આ કેમિકલયુક્ત કચરાને કારણે ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા હતા. જો ભૂગર્ભ ડ્રેનેજ મારફતે આ ઝેરી પાણી શુદ્ધ કર્યા વગર નદી કે ખુલ્લા નાળાઓમાં પહોંચે તો તાપી નદીનું પાણી દૂષિત થવાની અને જળચર સૃષ્ટિને ભારે નુકસાન થવાની પૂરતી શક્યતા હતી.

આ પરિસ્થિતિને રોકવા માટે Surat Katargam chemical units sealed ઝુંબેશ અંતર્ગત ગુજરાત પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (GPCB) ના ધોરણોનું પાલન ન કરતા એકમો સામે આકરા પગલાં લેવાયા છે. મનપા કમિશનરની કડક સૂચના બાદ ડ્રેનેજ કનેક્શનો કાપી નાખવાની અને મિલકતો સીલ કરવાની ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે.

બિનઅધિકૃત એકમો સામે મનપા કમિશનરનું અલ્ટીમેટમ

સુરત મહાનગરપાલિકાના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે શહેરમાં ક્યાંય પણ પર્યાવરણ અને જાહેર આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરતી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં. જો કોઈ મિલકતમાલિક સીલ તોડીને ફરીથી બિનઅધિકૃત રીતે ડાઈંગનું કામ શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેની સામે ક્રિમિનલ ગુનો દાખલ કરીને પોલીસ ફરિયાદ કરવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, Surat Katargam chemical units sealed ની કાર્યવાહી બાદ હવે શહેરના અન્ય ઝોન જેવા કે વરાછા, ઉધના અને લિંબાયતમાં પણ આવા ગેરકાયદે પ્રોસેસિંગ એકમો શોધી કાઢવા માટે વિશેષ સર્વે હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે. તમામ ઔદ્યોગિક એકમો માટે ETP પ્લાન્ટ સ્થાપવો અને મનપાના નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

સુચારુ આયોજન અને કડક અમલીકરણની જરૂરિયાત

સુરત શહેર ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રે વિશ્વભરમાં જાણીતું છે, પરંતુ ઉદ્યોગની સાથોસાથ પર્યાવરણનું જતન કરવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. કતારગામમાં મનપા દ્વારા લેવાયેલા આ કડક નિર્ણયથી કાયદેસર રીતે બિઝનેસ કરતા વેપારીઓએ પણ આવકાર આપ્યો છે અને માંગ કરી છે કે ગેરકાયદે એકમો સામે કાયમી ધોરણે મોનિટરિંગ કમિટી બનાવવામાં આવે જેથી ભવિષ્યમાં ફરી આવી પ્રવૃત્તિઓ ન થાય.

મનપા તંત્રની આ કામગીરીથી કતારગામ, વેડરોડ અને પંડોળ વિસ્તારના લાખો રહીશોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે. Surat Katargam chemical units sealed એ બાબતનો સ્પષ્ટ પુરાવો છે કે પ્રદૂષણ ફેલાવનારા ગમે તેટલા મોટા હોય, તંત્રના કડક હાથથી બચી શકશે નહીં.

સંબંધિત સમાચાર

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article