US Student Visa F-1 Rules 2026: ‘Duration of Status’ Ended, Fixed Term Stay and Higher Fees for Indian Students

અમેરિકામાં અભ્યાસ: F-1 Student Visa ના નિયમોમાં 2026 થી ધરખમ ફેરફારો

વિશ્વભરમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે અમેરિકા હંમેશા ભારતીય, ખાસ કરીને ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રથમ પસંદગી રહ્યું છે. પરંતુ, 2026 થી લાગુ પડતા F-1 Student Visa ના નિયમોમાં થયેલા તાજેતરના ધરખમ ફેરફારો (F-1 visa changes) એ વિદેશમાં અભ્યાસનું સપનું જોતા હજારો પરિવારો માટે નવી અનિશ્ચિતતા અને પડકારો ઉભા કર્યા છે. આ બદલાવો ખાસ કરીને F-1 Visa પરની ‘Duration of Status’ (D/S) ની સુવિધાને સમાપ્ત કરીને વિદ્યાર્થીઓને નિશ્ચિત સમયગાળા માટે જ રહેવાની મંજૂરી આપવા અને વિઝા પ્રક્રિયામાં વધારાની ફી (US student visa cost) દાખલ કરવા પર કેન્દ્રિત છે. આ ફેરફારોને કારણે હવે વિદ્યાર્થીઓએ વધુ સતર્ક રહેવું પડશે અને તેમની આયોજન પ્રક્રિયાને વધુ મજબૂત બનાવવી પડશે.

અત્યાર સુધી, F-1 Visa ધારકોને તેમના અભ્યાસક્રમની અવધિ (Duration of Status) માટે અમેરિકામાં રહેવાની છૂટ હતી, જે તેમને I-20 ફોર્મ (Form I-20) માં દર્શાવેલ સમયગાળા ઉપરાંત પણ અમુક લવચીકતા આપતી હતી. જોકે, 2026 થી આ નિયમ બદલાઈ ગયો છે. હવે મોટાભાગના F-1 વિદ્યાર્થીઓને તેમના I-94 “Admit Until” રેકોર્ડ (I-94 record) માં દર્શાવેલ નિશ્ચિત મુદત સુધી જ રહેવાની મંજૂરી મળશે, જે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં ચાર વર્ષ સુધીની હશે. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકન ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ (US immigration system) માં ‘વધુ દેખરેખ’ અને ‘ટ્રેકેબિલિટી’ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.

‘Duration of Status’ નો અંત અને નિશ્ચિત મુદતનો પ્રારંભ

F-1 Visa ના ઇતિહાસમાં ‘Duration of Status’ (D/S) એક મહત્વપૂર્ણ પાસું રહ્યું છે, જે વિદ્યાર્થીઓને તેમના I-20 પર દર્શાવેલ કાર્યક્રમ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી, અને પછી ગ્રેસ પિરિયડ (grace period) માટે પણ રહેવાની મંજૂરી આપતું હતું. આ સુવિધા એ સુનિશ્ચિત કરતી હતી કે જો કોઈ વિદ્યાર્થીને તેના અભ્યાસક્રમમાં થોડો વિલંબ થાય અથવા તેને વધારાના સમયની જરૂર પડે, તો તેને અનિશ્ચિતતાનો સામનો ન કરવો પડે. પરંતુ, 2026 થી આ સુવિધાને દૂર કરવામાં આવી છે. હવે, F-1 Student Visa પર આવતા વિદ્યાર્થીઓને તેમના I-94 એડમિટ-અન્ટિલ ડેટ (I-94 Admit-Until Date) દ્વારા નિર્ધારિત નિશ્ચિત સમયગાળા માટે જ પ્રવેશ મળશે, જે સામાન્ય રીતે ચાર વર્ષનો હોય છે.

આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થીનો Ph.D. કાર્યક્રમ પાંચ કે છ વર્ષનો હોય, તો તેને ચોથા વર્ષ પછી USCIS (U.S. Citizenship and Immigration Services) માં ઔપચારિક અરજી કરીને સમય વધારવાની (visa extension) મંજૂરી લેવી પડશે. આ માટે, વિદ્યાર્થીઓએ ‘મજબૂત શૈક્ષણિક કારણો’ (compelling academic reasons) અથવા ‘દસ્તાવેજીકૃત તબીબી પરિસ્થિતિઓ’ (documented medical conditions) દર્શાવવા પડશે. માત્ર નોકરી શોધવા માટે વધુ સમય જોઈતો હોવો કે વારંવાર Major બદલવાથી હવે એક્સટેન્શન મળવું મુશ્કેલ બની શકે છે. આનાથી વિદ્યાર્થીઓ પર સમયસર અભ્યાસ પૂરો કરવાનું અને કાર્યક્રમનું ચોક્કસ આયોજન કરવાનું દબાણ વધશે.

વધેલી ફી અને નાણાકીય બોજ (Increased Fees and Financial Burden)

2026 માં લાગુ પડેલા “Beautiful Act” ઇમિગ્રેશન પેકેજ (Beautiful Act immigration package) અંતર્ગત US Student Visa ની કિંમતમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પરંપરાગત એપ્લિકેશન ફી (application fees) ઉપરાંત, હવે $250 ની નવી ‘વિઝા ઇન્ટિગ્રિટી ફી’ (Visa Integrity Fee) ફરજિયાત કરવામાં આવી છે. આ ફી વધેલી દેખરેખ અને ચકાસણી માટે ભંડોળ પૂરું પાડવા માટે છે.

આનાથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવા જવાનો કુલ ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધશે. SEVIS I-901 ફી (SEVIS I-901 fee) (આશરે $350) અને MRV ફી (MRV fee) ($185) સાથે, વિદ્યાર્થીઓએ ઇન્ટરવ્યુ સ્ટેજ (interview stage) સુધી પહોંચવા માટે જ લગભગ ₹44,000 (અંદાજે $535-600 વિનિમય દર મુજબ) નો ખર્ચ કરવો પડશે. આ વધેલો નાણાકીય બોજ ગુજરાતી પરિવારો માટે એક વધારાનો પડકાર ઉભો કરશે, જેઓ પહેલેથી જ ઉચ્ચ શિક્ષણ લોન (education loan) અને અન્ય ખર્ચાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે.

કઠોર ચકાસણી અને ઇન્ટરવ્યુ પ્રક્રિયા (Stricter Scrutiny and Interview Process)

2026 થી F-1 Visa એપ્લિકેશન (F-1 visa application) પ્રક્રિયામાં ચકાસણી (scrutiny) અને સુરક્ષા સ્ક્રીનિંગ (security screening) માં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. હવે તમામ F, M અને J વિઝા અરજદારો માટે વ્યાપક સોશિયલ મીડિયા વેટિંગ (social media vetting) ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ઇન્ટરવ્યુ વેઇવર્સ (interview waivers) માં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જેનો અર્થ છે કે મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓએ રૂબરૂ ઇન્ટરવ્યુ (in-person interviews) માં હાજર રહેવું પડશે.

અધિકારીઓ હવે અરજદારના શૈક્ષણિક હેતુ (academic intention) અને અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી વતન પાછા ફરવાના ઇરાદા (intent to return home) પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. કોઈપણ નાની વિસંગતતા અથવા અસ્પષ્ટતા વિઝા નકારવાનું (visa rejection) કારણ બની શકે છે. આથી, વિદ્યાર્થીઓએ તેમના દસ્તાવેજો (documents) અને ઇન્ટરવ્યુની તૈયારી (interview preparation) અત્યંત કાળજીપૂર્વક કરવી પડશે.

આશ્રિતો માટે બદલાયેલા નિયમો (Changed Rules for Dependents)

યુનાઇટેડ કિંગડમ (United Kingdom) માં આશ્રિતો (dependents) માટેના નિયમોમાં પણ સમાન પ્રકારના ફેરફારો જોવા મળ્યા છે, જે જાન્યુઆરી 2025 થી લાગુ છે અને 2026 માં પણ ચાલુ છે. હવે UK માં માત્ર Ph.D. અથવા રિસર્ચ-આધારિત પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ કોર્સ (research-based postgraduate courses) માં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓ જ તેમના જીવનસાથી અને બાળકોને આશ્રિત તરીકે લાવી શકશે. આ પગલું યુકે દ્વારા ઉચ્ચ-સ્તરના શૈક્ષણિક અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા અને આશ્રિત વિઝા (dependent visas) ને નિયંત્રિત કરવા માટે લેવામાં આવ્યું છે. આનાથી ગુજરાતી પરિવારોને, જેઓ તેમના બાળકો સાથે વિદેશમાં સ્થાયી થવાનું વિચારી રહ્યા છે, તેમના આયોજનમાં ફેરફાર કરવા પડશે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે વ્યૂહાત્મક સલાહ (Strategic Advice for Students)

આ નવા નિયમો અને પડકારોના વાતાવરણમાં, ભારતીય અને ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓ કે જેઓ અમેરિકામાં અભ્યાસ કરવા માંગે છે, તેમણે વધુ સાવચેતી અને વ્યૂહાત્મક આયોજન સાથે આગળ વધવું પડશે.

• I-94 રેકોર્ડ પર નજર રાખો: તમારા I-20 ની અંતિમ તારીખ હવે તમારા રોકાણની કાયદાકીય મર્યાદા નથી. તમારા I-94 “Admit Until” ડેટ (I-94 Admit Until Date) એ તમારા રોકાણની કાયદાકીય સીમા છે. તેને નિયમિતપણે તપાસો.
• એક્સટેન્શન માટે વહેલી અરજી કરો: USCIS ના બેકલોગ (USCIS backlogs) જાણીતા છે. જો તમને તમારા કાર્યક્રમને લંબાવવાની જરૂર પડે, તો તમારી વર્તમાન સ્થિતિ સમાપ્ત થાય તેના ઓછામાં ઓછા 90 થી 120 દિવસ પહેલા એક્સટેન્શન માટે અરજી કરવાનો લક્ષ્ય રાખો.
• પ્રોગ્રામની લંબાઈનું ઓડિટ કરો: જો તમે પાંચ વર્ષના Ph.D. માટે અરજી કરી રહ્યા છો, તો ચોથા વર્ષમાં તમારે USCIS સાથે વ્યવહાર કરવો પડશે તે સ્વીકારો. ફી અને કાગળકામ (paperwork) માટે વહેલા બજેટ બનાવો.
• “ટ્રાન્સફર-ક્લીન” રહો: નવા નિયમો વારંવાર શાળાઓ બદલવાનું (transferring schools) મુશ્કેલ બનાવે છે. સામાન્ય રીતે, તમારું પ્રથમ વર્ષ એ જ શાળામાં પૂર્ણ કરવું પડશે જેણે તમારો પ્રારંભિક વિઝા (initial visa) જારી કર્યો હતો.
• નાણાકીય દસ્તાવેજો સુસંગત રાખો: તમારી બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ (bank statements) અને અન્ય નાણાકીય પુરાવા (financial proof) ઓછામાં ઓછા કેટલાક મહિનાઓ સુધી સુસંગત રાખો. અચાનક થતા ફેરફારો પ્રશ્નો ઉભા કરી શકે છે.
• વહેલી અરજી કરો: વિઝા પ્રક્રિયા માટે પૂરતો સમય મળે તે માટે વહેલી તકે અરજી કરો. દૂતાવાસની ઉપલબ્ધતા (embassy availability) દેશ પ્રમાણે બદલાય છે, તેથી વહેલું આયોજન કરવું જરૂરી છે.

વૈકલ્પિક અભ્યાસ સ્થળોનો ઉદય (Rise of Alternative Study Destinations)

યુએસ, યુકે, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા પરંપરાગત ‘Big 4’ અભ્યાસ સ્થળોમાં (Big 4 study destinations) વધતા ખર્ચ, કઠોર વિઝા નીતિઓ (stricter visa policies) અને નોકરીની અનિશ્ચિતતાને કારણે, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હવે જર્મની (Germany), આયર્લેન્ડ (Ireland), યુએઈ (UAE), જાપાન (Japan) અને દક્ષિણ કોરિયા (South Korea) જેવા વૈકલ્પિક સ્થળો તરફ વળી રહ્યા છે.

આ દેશો વધુ પોષણક્ષમ શિક્ષણ (affordable education), સ્પષ્ટ Post-Study Work (PSW) અને PR પાથવેઝ (PR pathways), અને વિવિધ શૈક્ષણિક તકો પ્રદાન કરે છે. ખાસ કરીને જર્મની તેની એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજી યુનિવર્સિટીઓ (engineering and technology universities) માટે જાણીતું છે અને ઘણી જાહેર યુનિવર્સિટીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ટ્યુશન-ફ્રી (tuition-free) શિક્ષણ પ્રદાન કરે છે. આયર્લેન્ડ પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે એક લોકપ્રિય સ્થળ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે, જ્યાં 80% થી વધુ સ્નાતકો 9 મહિનાની અંદર નોકરી મેળવે છે.

આ ફેરફાર સૂચવે છે કે વિદ્યાર્થીઓ હવે માત્ર યુનિવર્સિટીના રેન્કિંગ (university ranking) ને બદલે રોકાણ પર વળતર (Return on Investment – ROI), નોકરીની સંભાવનાઓ (job prospects) અને લાંબા ગાળાના નિવાસના વિકલ્પો (long-term residency options) ને વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.

નિષ્કર્ષ (Conclusion)

અમેરિકામાં F-1 Student Visa ના નિયમોમાં થયેલા આ 2026 ના ફેરફારો (F-1 student visa changes 2026) એ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ, ખાસ કરીને ભારતીય અને ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓ માટે એક નવો યુગ શરૂ કર્યો છે. ‘Duration of Status’ ના અંત અને નિશ્ચિત મુદતના રોકાણની રજૂઆતથી વિદ્યાર્થીઓએ તેમના શૈક્ષણિક અને વ્યાવસાયિક લક્ષ્યોનું અત્યંત કાળજીપૂર્વક આયોજન કરવું પડશે. વધેલી ફી અને કઠોર ચકાસણી પ્રક્રિયા પણ આ પ્રવાસને વધુ પડકારજનક બનાવશે. જોકે, યોગ્ય તૈયારી, સતર્કતા અને વૈકલ્પિક વિકલ્પોની શોધખોળ સાથે, ગુજરાતી વિદ્યાર્થીઓ હજુ પણ તેમના વિદેશમાં અભ્યાસના સપનાને સાકાર કરી શકે છે અને વૈશ્વિક કારકિર્દી બનાવી શકે છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.