અમદાવાદમાં લોકો દંડ ચૂકવવા તૈયાર પણ નિયમો પાળતા નથી: એક વર્ષમાં વાહનચાલકોને ₹542 કરોડનો દંડ
અમદાવાદ (Ahmedabad): કહેવાય છે કે ‘અમદાવાદીઓ’ (Amdavadis) પોતાની મસ્તીમાં રહેવા ટેવાયેલા છે, પરંતુ જ્યારે વાત રસ્તા પરના શિસ્તની આવે ત્યારે આ મસ્તી ભારે પડતી દેખાય છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા આંકડાઓ મુજબ, અમદાવાદમાં ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘન (Traffic violations) નો ગ્રાફ સતત ઉપર જઈ રહ્યો છે. નવાઈની વાત એ છે કે, લોકો હજારો-કરોડોનો દંડ (Penalty) ભરે છે પણ હેલ્મેટ (Helmet) પહેરવા કે સિગ્નલ ફોલો કરવામાં હજુ પણ આળસ દાખવી રહ્યા છે.
Staggering Statistics: દંડના આંકડા જોઈ આંખો ચકળવકળ થઈ જશે
તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લા એક વર્ષમાં અમદાવાદના વાહનચાલકોને કુલ ₹542 કરોડનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. આ રકમ કોઈ નાનીસૂની નથી; આ રકમથી શહેરના કેટલાય મહત્વના બ્રિજ કે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ (Infrastructure projects) પૂર્ણ થઈ શકે તેમ છે.
- કુલ દંડની રકમ: ₹542 કરોડ (Total Fine)
- ઈ-મેમો દ્વારા વસૂલાત: ₹10.39 કરોડ (E-memo recovery)
- મુખ્ય ઉલ્લંઘન: હેલ્મેટ વગર ડ્રાઇવિંગ, રોંગ સાઈડ ડ્રાઈવિંગ (Wrong-side driving), અને નો-પાર્કિંગ.
The Psychology of ‘Fine Over Rule’
નિષ્ણાતોના મતે, “લોકો દંડ ચૂકવવા તૈયાર છે પણ નિયમો પાળતા નથી” (Ready to pay fine but not follow rules) એ માનસિકતા ચિંતાજનક છે. રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક પોલીસ (Traffic Police) દ્વારા સ્થળ પર જ દંડ વસૂલવાની કામગીરી તેજ કરવામાં આવી છે. જે ડેટા સામે આવ્યો છે તે દર્શાવે છે કે On-the-spot challans ની સંખ્યામાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.
Digital Policing and E-Challan Recovery
ગુજરાત સરકાર અને અમદાવાદ પોલીસ હવે Digital Policing તરફ વળી છે. સમગ્ર શહેરમાં હાઈ-ટેક સીસીટીવી (CCTV) કેમેરાના નેટવર્ક દ્વારા ઈ-ચલણ (E-Challan) જનરેટ કરવામાં આવે છે. જોકે, ઈ-મેમોની વસૂલાત હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે. આ વર્ષે ઈ-મેમો દ્વારા માત્ર ₹10.39 કરોડ જ વસૂલી શકાયા છે, જે કુલ દંડની સરખામણીએ ઘણો ઓછો આંક છે.
High Court’s Intervention and Strict Actions
ગુજરાત હાઈકોર્ટ (Gujarat High Court) દ્વારા પણ ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુધારવા માટે પોલીસ અને કોર્પોરેશનને અનેકવાર ફટકાર લગાવાઈ છે. હાઈકોર્ટના કડક વલણ બાદ પોલીસે રોંગ સાઈડમાં વાહન ચલાવનારા સામે FIR નોંધવાની અને લાયસન્સ રદ (License Cancellation) કરવાની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી છે.
Important Note: જો તમે એક વર્ષમાં 5 થી વધુ વખત નિયમો તોડો છો, તો નવો મોટર વ્હીકલ એક્ટ (New Motor Vehicle Act 2026) મુજબ તમારું લાયસન્સ સસ્પેન્ડ થઈ શકે છે.
નિયમભંગના મુખ્ય કારણો (Key Violations in Ahmedabad)
- Helmetless Riding: શહેરમાં સૌથી વધુ દંડ હેલ્મેટ ન પહેરવા બદલ વસૂલવામાં આવે છે.
- Wrong Side Driving: શોર્ટકટ લેવાની લાયમાં લોકો પોતાની અને બીજાની જિંદગી જોખમમાં મૂકે છે.
- Parking Issues: માર્ગો પર આડેધડ પાર્કિંગને કારણે ટ્રાફિક જામની સમસ્યા સર્જાય છે.
- Signal Jumping: ઉતાવળમાં રેડ લાઈટ ઓળંગવાની આદત અકસ્માતો (Accidents) નો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
Conclusion: શિસ્ત એ જ ઉકેલ
માત્ર દંડ ભરવાથી સમસ્યાનો ઉકેલ આવવાનો નથી. Road Safety એ સામૂહિક જવાબદારી છે. જો અમદાવાદીઓ ખરેખર ટ્રાફિકની સમસ્યામાંથી મુક્તિ ઈચ્છતા હોય, તો દંડ ભરવાની તૈયારી રાખવાને બદલે નિયમો પાળવાની (Strict compliance with rules) આદત પાડવી પડશે.