સુરત મેટ્રોમાં ચમકશે રત્નનગરીની ઓળખ: દેશની પ્રથમ Surat Metro diamond theme નો ફર્સ્ટ લુક જાહેર, 110 ફૂટ ઊંડા સ્ટેક્ડ સ્ટેશન અને 700 વર્ષ જૂના વૃક્ષનું જતન

Milin Anghan
9 Min Read

Surat News: વિશ્વભરમાં પોતાની આગવી ઓળખ ધરાવતા ડાયમંડ અને ટેક્સટાઈલ સિટી સુરત માટે એક અત્યંત ગૌરવપૂર્ણ અને આનંદના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સુરત શહેરમાં નિર્માણ પામી રહેલા આધુનિક મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટનો પ્રથમ અદભુત લુક જાહેર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં દેશમાં પ્રથમવાર Surat Metro diamond theme નો ઉપયોગ કરીને મેટ્રો કોચનું ઇન્ટિરિયર તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. ગુજરાતના નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર આ ખાસ ઇન્ટિરિયરની તસવીરો શેર કરતા લખ્યું હતું કે, “સુરતની ઓળખ હવે તેના ભવિષ્ય સાથે દોડશે!” આ મેટ્રો પ્રોજેક્ટ માત્ર પરિવહનની સુવિધા જ નહીં પરંતુ સુરતના સમૃદ્ધ વારસા અને વૈશ્વિક રત્ન ઉદ્યોગની ઓળખને રજૂ કરતો એન્જિનિયરિંગનો અનોખો નમૂનો બનવા જઈ રહ્યો છે. આ આધુનિક પરિવહન વ્યવસ્થા દ્વારા સુરત શહેર સમગ્ર દેશમાં પોતાની નવી છાપ છોડશે.

Surat Metro diamond theme: સુરતની વૈશ્વિક ઓળખ હવે મેટ્રો કોચ અને સ્ટેશનોમાં ચમકશે

સુરતને વિશ્વમાં ડાયમંડ કેપિટલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. વિશ્વભરમાં કટ અને પોલિશ થતા દર 10 માંથી 9 હીરા સુરતમાં તૈયાર થાય છે. આ વિશિષ્ટતાને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (GMRC) દ્વારા સુરત મેટ્રો ટ્રેનના કોચમાં Surat Metro diamond theme અપનાવવામાં આવી છે. મેટ્રો ટ્રેનના દરેક કોચમાં પ્રવેશતા જ મુસાફરોને રત્નનગરીના અનોખા વૈભવનો અહેસાસ થશે. ટ્રેનની સીલિંગ, એલિવેશન અને પેનલ્સ પર ડાયમંડના ફેસિટ્સ (પાસાઓ) અને વિવિધ ડાયમંડ કટ્સથી પ્રેરિત જ્યોમેટ્રિક આકૃતિઓ વણી લેવામાં આવી છે.

ઇન્ટિરિયરમાં લાલ રંગના દરવાજા, બેજ કલરનું ફ્લોરિંગ અને સિલ્વર મેટાલિક હેન્ડરેલ્સ આપવામાં આવ્યા છે, જે ડાયમંડ કટ્સના શેડ્સ સાથે ખૂબ જ આકર્ષક દેખાવ આપે છે. માત્ર કોચ જ નહીં પરંતુ મેટ્રોના મહત્વના સ્ટેશનો પણ આ થીમ પર આધારિત બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. સુરત ડાયમંડ બુર્સ (SDB) નજીક આવેલું ડ્રીમ સિટી મેટ્રો સ્ટેશન ખાસ રત્નના આકારમાં (Diamond Shape) નિર્માણ પામી રહ્યું છે, જે મુસાફરો અને પ્રવાસીઓ માટે એક મુખ્ય આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. Surat નો આ ડાયમંડ થીમ આધારિત મેટ્રો પ્રોજેક્ટ ભારતમાં પોતાની જાતનો પ્રથમ પ્રયોગ છે.

શહેરના ગીચ વિસ્તારોમાં 110 ફૂટ ઊંડાઈએ દેશના પ્રથમ ‘સ્ટેક્ડ સ્ટેશન’નું નિર્માણ

સુરત શહેરનો જૂનો વિસ્તાર (Old City) અત્યંત ગીચતા ધરાવે છે. ભાગળ, મસ્કતી હોસ્પિટલ, કાપોદ્રા અને લાભેશ્વર જેવા વિસ્તારોમાં માર્ગો અત્યંત સાંકડા હોવાથી સામાન્ય મેટ્રો સ્ટેશન બનાવવું લગભગ અશક્ય હતું. સામાન્ય રીતે મેટ્રો સ્ટેશનમાં અપ અને ડાઉન બંને ટ્રેનના પ્લેટફોર્મ એકબીજાની બાજુમાં હોય છે, જેના માટે વિશાળ જગ્યાની જરૂર પડે છે. જોકે સુરતમાં એન્જિનિયરોએ આ પડકારનો એક અદ્ભુત ઉકેલ શોધ્યો છે.

મસ્કતી હોસ્પિટલ અને લાભેશ્વર ખાતે જમીનથી આશરે 110 ફૂટની ઊંડાઈએ દેશના પ્રથમ ‘સ્ટેક્ડ અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન’ (Stacked Metro Stations) તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ ટેકનિકમાં અપ અને ડાઉન લાઇનના પ્લેટફોર્મ એકબીજાની બાજુમાં હોવાને બદલે એકબીજાની ઉપર અને નીચે બે અલગ-અલગ લેવલ પર બનાવવામાં આવ્યા છે. આ તકનીકને કારણે આસપાસની ખાનગી મિલકતો કે ઐતિહાસિક ઈમારતોને કોઈ નુકસાન પહોંચાડ્યા વગર 110 ફૂટ ઊંડે ટનલ બોરિંગ મશીન (TBM), ડાયાફ્રામ વોલ અને ટોપ-ડાઉન કન્સ્ટ્રક્શન મેથડ દ્વારા સ્ટેશન નિર્માણ શક્ય બન્યું છે.

પર્યાવરણ અને વારસાનું ઉત્તમ જતન: 700 વર્ષ જૂનું ‘ચોર આમલી’ વૃક્ષ બચાવવા બદલાયો રૂટ

વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પણ સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટમાં જોવા મળ્યું છે. સુરતના અડાજણ વિસ્તારમાં મેટ્રોના પ્રસ્તાવિત અલાઈનમેન્ટમાં આશરે 700 વર્ષથી પણ વધુ પ્રાચીન ‘ચોર આમલી’ (Chor Aamli) નું ઐતિહાસિક વૃક્ષ આવી રહ્યું હતું. સામાન્ય સંજોગોમાં આવા પ્રોજેક્ટ્સમાં વૃક્ષો કાપી નાખવામાં આવતા હોય છે, પરંતુ સુરત પાલિકા અને મેટ્રો તંત્ર દ્વારા વિરાસત અને પ્રકૃતિના જતન માટે મેટ્રો રેલના સમગ્ર રૂટનું અલાઈનમેન્ટ જ બદલી નાખવાનો એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

આ નિર્ણયના પરિણામે આ 700 વર્ષ જૂનું વિરાસત વૃક્ષ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રહ્યું છે. આ ઉપરાંત સુરત મેટ્રોના તમામ અંડરગ્રાઉન્ડ અને એલિવેટેડ સ્ટેશનોને ‘ઇન્ડિયન ગ્રીન બિલ્ડિંગ કાઉન્સિલ’ (IGBC) ના ધોરણો મુજબ ગ્રીન એન્જિનિયરિંગ મોડેલ આધારિત વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. ખજોદ ખાતે 20 હેક્ટરમાં પથરાયેલું ડ્રીમ સિટી ડેપો પણ ગ્રીન એનર્જી અને સોલાર પાવરથી સજ્જ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

દરિયાકાંઠાના વાવાઝોડાથી સુરક્ષા માટે ‘થર્ડ રેલ પાવર સિસ્ટમ’ નો ઉપયોગ

સુરત શહેર દરિયાકાંઠાની નજીક સ્થિત હોવાથી ચોમાસા અને વાવાઝોડા (Cyclones) દરમિયાન ઓવરહેડ વાયરો (OHE) તૂટી જવાનું અને વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ જવાનું જોખમ રહે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે સુરત મેટ્રોમાં ઓવરહેડ વાયરિંગને બદલે પાટાની નીચે જ ચાલતી 750V DC થર્ડ રેલ પાવર સપ્લાય (Third-Rail Power System) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

આ સિસ્ટમ હેઠળ ટ્રેનને વીજળી નીચે પાટા પાસે આવેલી ત્રીજી રેલમાંથી મળે છે, જેનાથી તીવ્ર પવન, વાવાઝોડું કે ભારે વરસાદ દરમિયાન પણ મેટ્રોની કામગીરી અવિરત ચાલુ રહી શકશે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે આ ટેકનોલોજી અત્યંત સુરક્ષિત અને ટકાઉ માનવામાં આવે છે.

સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટની મુખ્ય ખાસિયતો અને તકનીકી વિગતો

સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કામાં કુલ બે મહત્વપૂર્ણ કોરિડોરનો સમાવેશ થાય છે, જે શહેરના પૂર્વ-પશ્ચિમ અને ઉત્તર-દક્ષિણ ભાગોને સાંકળી લેશે. નીચે મુજબના કોષ્ટકમાં પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિગતો દર્શાવવામાં આવી છે:

વિગત/મુદ્દોતકનીકી માહિતી અને ખાસિયત
પ્રોજેક્ટની થીમSurat Metro diamond theme (ડાયમંડ ફેસિટ્સ અને જ્યોમેટ્રિક કટ્સ)
કુલ કોરિડોર2 કોરિડોર (કુલ લંબાઈ આશરે 40.35 કિલોમીટર)
કોરિડોર 1 (સરથાણા થી ડ્રીમ સિટી)21.61 કિમી (એલિવેટેડ + અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટેશનો)
કોરિડોર 2 ( ભેંસાણ થી સરોલી)18.74 કિમી (સંપૂર્ણ એલિવેટેડ કોરિડોર)
અનોખી સુવિધા – 1દેશના પ્રથમ 110 ફૂટ ઊંડા ‘સ્ટેક્ડ અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન’ (મસ્કતી હોસ્પિટલ અને લાભેશ્વર)
અનોખી સુવિધા – 2700 વર્ષ જૂના ‘ચોર આમલી’ વૃક્ષને બચાવવા રૂટમાં ફેરફાર
વીજ પુરવઠા પદ્ધતિ750V DC થર્ડ રેલ સિસ્ટમ (વાવાઝોડાથી સંપૂર્ણ સુરક્ષિત)
મુખ્ય એક્સચેન્જ સ્ટેશનમજુરા ગેટ સ્ટેશન (બંને કોરિડોરનું પ્રમુખ જંકશન)

ડ્રીમ સિટી, સિલ્ક માર્કેટ અને ટેક્સટાઈલ હબ સાથે ઉત્તમ કનેક્ટિવિટી

સુરત મેટ્રો નેટવર્ક શહેરના તમામ મુખ્ય વ્યાપારી અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્રોને સીધા સાંકળશે. સરથાણાથી શરૂ થઈને વરાછા, કાપોદ્રા, રેલવે સ્ટેશન, ભાગળ, મજુરા ગેટ થઈને ડ્રીમ સિટી સુધી જતો પ્રથમ કોરિડોર ટેક્સટાઈલ માર્કેટ અને હીરાબજારના લાખો વેપારીઓ અને કારીગરો માટે વરદાનરૂપ સાબિત થશે.

જ્યારે બીજો કોરિડોર અડાજણ, પાલ, કેનાલ રોડ, ઉધના અને સરોલી કપડા માર્કેટ બેલ્ટને જોડશે. આ ઉપરાંત મજુરા ગેટ સ્ટેશન ખાતેથી મુસાફરો બંને કોરિડોર વચ્ચે સરળતાથી ટ્રેન બદલી શકશે. ભવિષ્યમાં આ મેટ્રો લાઈનને સુરત બુલેટ ટ્રેન સ્ટેશન અને સુરત ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ સાથે પણ કનેક્ટ કરવાનું આયોજન ચાલી રહ્યું છે, જેનાથી લોકલ પરિવહનમાં યુગ પરિવર્તન આવશે.

સુરતીઓ માટે શા માટે ગેમચેન્જર બનશે આ મેટ્રો?

સુરત અત્યાર સુધી ‘બ્રિજ સિટી’ અને ‘સિલ્ક સિટી’ તરીકે ઓળખાતું હતું. હવે Surat Metro diamond theme સાથે સુરત દેશનું સૌથી આધુનિક અને સ્માર્ટ પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ ધરાવતું શહેર બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. સુરતીઓ માટે આ મેટ્રોના ફાયદા નીચે મુજબ છે:

  • ટ્રાફિકમાંથી મુક્તિ: વરાછા, રિંગ રોડ અને ભાગળ જેવા અત્યંત ટ્રાફિક ધરાવતા વિસ્તારોમાં કલાકોનો સમય બચશે.
  • પ્રદૂષણમાં ઘટાડો: ગ્રીન એનર્જીથી ચાલતી મેટ્રોને કારણે શહેરમાં વાયુ પ્રદૂષણ અને અવાજનું પ્રદૂષણ ઘટશે.
  • સુરક્ષિત મુસાફરી: મહિલાઓ, વૃદ્ધો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યાધુનિક CCTV અને સુરક્ષા સિસ્ટમથી સજ્જ સલામત મુસાફરી મળશે.
  • સમય અને નાણાંની બચત: પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવ વચ્ચે સસ્તી અને ઝડપી મુસાફરી શક્ય બનશે.
  • સ્થાનિક વેપારને વેગ: ટેક્સટાઈલ અને ડાયમંડ માર્કેટના વેપારીઓ માટે માલસામાન અને સ્ટાફની હેરફેર વધુ ઝડપી બનશે.

અર્બન ટ્રાન્સફોર્મેશન અને ‘વિકસિત ભારત’ ના સંકલ્પ તરફ મોટું કદમ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘વિકસિત ભારત 2047’ ના વિઝન અને ગુજરાત સરકારના સબળ નેતૃત્વ હેઠળ સુરત શહેર ઝડપથી મેટ્રોપોલિટન સિટી તરીકે ઊભરી રહ્યું છે. આ મેટ્રો પ્રોજેક્ટ માત્ર એક પરિવહન માધ્યમ નથી પરંતુ તે સુરતના ભવિષ્યની સુંદર ઈમારતનો પાયો છે. Surat Metro diamond theme ના લોન્ચિંગથી સુરતીઓમાં ભારે ઉત્સાહ અને ગૌરવની લાગણી જોવા મળી રહી છે. ટૂંક સમયમાં ટ્રાયલ રન પૂર્ણ થયા બાદ આ મેટ્રો સુરતના નાગરિકો માટે ખુલ્લી મુકવામાં આવશે, જે શહેરની શાનમાં વધુ એક અનોખી કલગી ઉમેરશે.

સંબંધિત સમાચાર

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article