રાજકોટના ટ્રાફિકનું કાયમી સમાધાન: કટારીયા ચોકડી પર ₹167 કરોડના ખર્ચે ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ પ્રોજેક્ટનો પ્રારંભ, Ring Road-2 ને મળશે નવો વેગ

રાજકોટના બદલાતા ભવિષ્યની ઝલક: કટારીયા ચોકડી પર ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ પ્રોજેક્ટનો ભવ્ય પ્રારંભ

આજે, 10 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ, રાજકોટ શહેરના વિકાસના ઇતિહાસમાં એક સુવર્ણ પ્રકરણ ઉમેરાયું છે. વર્ષોની રાહ અને આયોજન બાદ, રાજકોટ અર્બન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (RUDA) અને રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (RMC) દ્વારા સંયુક્તપણે શહેરના સૌથી વ્યસ્ત અને મહત્વપૂર્ણ ટ્રાફિક જંક્શન પૈકી એક એવા કટારીયા ચોકડી (Katariya Chowkdi) પર ₹167.24 કરોડ ના જંગી ખર્ચે આકાર પામનાર ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ પ્રોજેક્ટનું ભૂમિપૂજન કરી, નિર્માણ કાર્યનો ઔપચારિક પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ટ્રાફિકની સમસ્યાને હલ કરવા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે રાજકોટના Ring Road-2 (RR-2) ના વિસ્તરણનો એક નિર્ણાયક ભાગ છે, જે શહેરના પશ્ચિમ વિસ્તાર અને સૌરાષ્ટ્રના અન્ય જિલ્લાઓ વચ્ચેની કનેક્ટિવિટીને કાયાપલટ કરશે.

વર્ષોથી, રાજકોટ શહેર તેની ઝડપી વસ્તી વૃદ્ધિ અને ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે સતત ટ્રાફિકની સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યું છે. શહેરના 150 ફૂટ રિંગ રોડ (150-foot Ring Road) અને અન્ય મુખ્ય માર્ગો પર વાહન વ્યવહારનું ભારણ એટલું વધી ગયું છે કે કલાકો સુધી ટ્રાફિક જામ થવો એ દૈનિક સમસ્યા બની ગઈ છે. ખાસ કરીને કાલાવડ રોડ (Kalavad Road), જે મેટોડા ઔદ્યોગિક વિસ્તાર (Metoda industrial area) અને દક્ષિણ-પશ્ચિમ સૌરાષ્ટ્રનું પ્રવેશદ્વાર છે, ત્યાં કટારીયા ચોકડી પર અવારનવાર થતા અકસ્માતો અને ટ્રાફિક જામ લોકો માટે માથાનો દુખાવો બન્યા હતા. આ સમસ્યાના કાયમી નિરાકરણ માટે Ring Road-2 (RR-2) પ્રોજેક્ટની કલ્પના કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય રાજકોટ શહેરમાંથી પસાર થતા હેવી ટ્રાફિકને બહારથી ડાયવર્ટ કરવાનો અને આંતર-જિલ્લા કનેક્ટિવિટીને સુધારવાનો છે.

Ring Road-2: એક દાયકાની ગાથા અને કટારીયા ચોકડીનું મહત્વ

રાજકોટનો Ring Road-2 પ્રોજેક્ટ એક દાયકા કરતાં પણ વધુ સમયથી નિર્માણાધીન છે, જે 2014 માં શરૂ થયો હતો. આ 61 કિલોમીટર લાંબા રોડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શહેરના મધ્યમાંથી પસાર થતા વાહનોનું ભારણ ઘટાડવાનો છે. આ પ્રોજેક્ટને અનેક તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. Phase-1 (જામનગર રોડ થી કાલાવડ રોડ) 2016 માં ખુલ્લો મુકાયો હતો. Phase-2 (કાલાવડ રોડ થી ગોંડલ રોડ) 2020 માં પૂર્ણ થયો. જ્યારે Phase-3 (ગોંડલ રોડ થી ભાવનગર રોડ) 2021 માં કાર્યરત થયો. આ તબક્કાઓ પૂર્ણ થવા છતાં, RR-2 ના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સેક્શનો અધૂરા હોવાથી, તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાનો ઉપયોગ થઈ શકતો ન હતો. ખાસ કરીને અમદાવાદ રોડ (Ahmedabad Road) અને મોરબી રોડ (Morbi Road) ને જોડતો Phase-5 લાંબા સમયથી પ્રતીક્ષામાં હતો.

RUDA દ્વારા નવેમ્બર 2025 માં Phase-5 ના નિર્માણ માટે ટેન્ડરો બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા, જેમાં મોરબી રોડથી અમદાવાદ રોડ સુધીના 9.4 કિલોમીટરનો ફોર-લેન રોડ અને 1.7 કિલોમીટરનો ટુ-લેન રોડ શામેલ છે. આ તબક્કાનો અંદાજિત ખર્ચ ₹98.43 કરોડ છે અને તે 24 મહિના માં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે. આ Phase-5 નો સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને જટિલ ભાગ કટારીયા ચોકડી પરનું ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ છે. કાલાવડ રોડ (SH-23) અને RR-2 ના આંતરછેદ પર આવેલી કટારીયા ચોકડી, દરરોજ આશરે 2 લાખ થી વધુ વાહનચાલકો માટે વ્યસ્ત માર્ગ છે. તેના વિકાસ વિના RR-2 નો સંપૂર્ણ લાભ શક્ય નહોતો.

કટારીયા ચોકડી ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ પ્રોજેક્ટની વિસ્તૃત વિગતો

આજથી શરૂ થયેલ કટારીયા ચોકડી પ્રોજેક્ટ એ રાજકોટના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (infrastructure) વિકાસમાં એક નવી દિશા આપશે. આ પ્રોજેક્ટમાં નીચેના મુખ્ય ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે:

1. એક્સ્ટ્રાડોઝ્ડ અંડરપાસ (Extradosed Underpass): કટારીયા ચોકડી પર 459 મીટર લાંબો એક આધુનિક એક્સ્ટ્રાડોઝ્ડ અંડરપાસ બનાવવામાં આવશે. આ અંડરપાસ મુખ્ય ટ્રાફિકને નીચેથી પસાર કરશે, જેનાથી સપાટી પરનું ટ્રાફિક ભારણ ઘટશે અને વાહન વ્યવહાર સરળ બનશે.
2. આઇકોનિક કેબલ-સ્ટેડ બ્રિજ (Iconic Cable-Stayed Bridge): અંડરપાસની ઉપર એક ભવ્ય અને આકર્ષક કેબલ-સ્ટેડ બ્રિજનું નિર્માણ થશે. આ બ્રિજ રાજકોટની ઓળખ સમાન બનશે અને શહેરની સુંદરતામાં વધારો કરશે. આ બ્રિજનું નિર્માણ આધુનિક ઇજનેરી કૌશલ્યનો ઉત્તમ નમૂનો હશે.
3. રેક્રિએશનલ સુવિધાઓ (Recreational Facilities): આ પ્રોજેક્ટની એક અનોખી વિશેષતા એ છે કે અંડરપાસની ઉપરના ભાગમાં માત્ર રોડ જ નહીં, પરંતુ જાહેર જનતા માટે વિવિધ મનોરંજન અને સામાજિક સુવિધાઓ પણ વિકસાવવામાં આવશે. આ સુવિધાઓમાં બેડમિન્ટન અને બાસ્કેટબોલ કોર્ટ (badminton and basketball courts), આધુનિક ફૂડ કોર્ટ (modern food courts), એક ઓપન-એર જિમ (open-air gym) અને એક એમ્ફીથિયેટર (amphitheater) નો સમાવેશ થાય છે. આનાથી કટારીયા ચોકડી માત્ર ટ્રાફિક જંક્શન નહીં, પરંતુ સ્થાનિક લોકો માટે એક આકર્ષક મિલન સ્થળ અને સામાજિક કેન્દ્ર પણ બનશે.

આ બહુસ્તરીય જંકશન, ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનના નવીનતમ સિદ્ધાંતોને અનુસરીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તે વાહનચાલકોને અવરોધમુક્ત મુસાફરીનો અનુભવ કરાવશે અને અકસ્માતોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરશે. આ પ્રોજેક્ટનો કુલ ખર્ચ ₹167.24 કરોડ અંદાજવામાં આવ્યો છે, જે રાજકોટના વિકાસ માટે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

રાજકોટના વિકાસ અને અર્થતંત્ર પરની અસર

કટારીયા ચોકડી પ્રોજેક્ટ અને Ring Road-2 નું વિસ્તરણ રાજકોટના અર્થતંત્ર અને સામાજિક માળખા પર વ્યાપક અસર કરશે:

• ટ્રાફિકની સમસ્યાનું નિવારણ: શહેરના મુખ્ય માર્ગો પરથી ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટવાથી વાહનચાલકોનો સમય બચશે, ઇંધણનો વપરાશ ઘટશે અને પ્રદુષણમાં પણ ઘટાડો થશે. ખાસ કરીને મેટોડા GIDC તરફ જતા ઉદ્યોગકારો અને કામદારોને મોટી રાહત મળશે.
• ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ: RR-2 દ્વારા મેટોડા સહિતના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોની કનેક્ટિવિટી સુધરશે. માલસામાનની અવરજવર સરળ બનતા ઉદ્યોગોને ફાયદો થશે, જે નવા રોકાણ અને રોજગારીની તકો ઉભી કરશે.
• રહેણાંક વિસ્તારોનો વિકાસ: RR-2 ના આસપાસના વિસ્તારોમાં રહેણાંક અને વ્યાપારી વિકાસને વેગ મળશે. નવા એપાર્ટમેન્ટ્સ અને સોસાયટીઓ બની રહ્યા છે, અને સુધારેલી કનેક્ટિવિટી આ વિસ્તારોને વધુ આકર્ષક બનાવશે.
• પ્રવાસન અને સામાજિક જીવન: કટારીયા ચોકડી પર વિકસાવવામાં આવતી આધુનિક સુવિધાઓ, જેમ કે ફૂડ કોર્ટ અને એમ્ફીથિયેટર, સ્થાનિક લોકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. આનાથી શહેરનું સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક જીવન વધુ સમૃદ્ધ બનશે.
• સ્માર્ટ સિટી વિઝન: આ પ્રોજેક્ટ રાજકોટને ‘સ્માર્ટ સિટી’ (Smart City) બનાવવાના વિઝનનો એક અભિન્ન ભાગ છે, જે આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને નાગરિકો માટે સુવિધાઓ પર ભાર મૂકે છે.

પડકારો અને ‘નો ફેસિલિટી, નો વોટ’ આંદોલન

જોકે, આવા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ હંમેશા પડકારોથી મુક્ત નથી હોતા. Ring Road-2 ના નિર્માણમાં પણ ભૂતકાળમાં વિલંબ થયો છે, જેના કારણે સ્થાનિક રહેવાસીઓને હાલાકી ભોગવવી પડી છે. તાજેતરમાં, માર્ચ 2026 માં, RR-2 ના વિસ્તૃત વિસ્તારોમાં વસતા વોર્ડ 11 ના લગભગ 500 થી વધુ પરિવારોએ પાયાની સુવિધાઓ જેવી કે પાણી, ગટર, રસ્તા અને સ્ટ્રીટ લાઈટના અભાવે ‘સુવિધા નહીં તો મત નહીં’ (No facility, no vote) ના નારા સાથે ચૂંટણી બહિષ્કારની ચેતવણી આપી હતી. આ દર્શાવે છે કે માત્ર મોટા પ્રોજેક્ટ્સ જ નહીં, પરંતુ નવીન વિકસિત વિસ્તારોમાં પાયાની નાગરિક સુવિધાઓ પૂરી પાડવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. RMC અને RUDA એ આ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ સાથે સમાંતર રીતે આ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવું પડશે, જેથી રાજકોટના તમામ નાગરિકોને વિકાસનો સમાન લાભ મળી શકે.

રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ 2026 માટે ₹4.7 બિલિયન (₹470 કરોડ) નો વિકાસ પ્લાન મંજૂર કર્યો છે, જેમાં કટારીયા ચોકડી જેવા મહત્વના પ્રોજેક્ટ્સને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. 2025-26 ના બજેટમાં પણ નવા સ્કાયવોક, મોડેલ એન્ટ્રી ગેટ્સ અને ઓક્સિજન પાર્ક જેવી 20 નવી યોજનાઓની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી, જે રાજકોટને અમદાવાદ (Ahmedabad) અને સુરત (Surat) જેવા મેટ્રો શહેરોની હરોળમાં લાવવાના પ્રયાસો દર્શાવે છે.

ભવિષ્યની દ્રષ્ટિ: Ring Road-3 અને આગળનો વિકાસ

જ્યારે Ring Road-2 હજુ પૂર્ણતાના આરે છે, ત્યારે RUDA એ પહેલેથી જ Ring Road-3 (RR-3) માટે 82 કિલોમીટર નો માર્ગ ઓળખી કાઢ્યો છે, જેમાંથી 61 કિલોમીટર RUDA ના અધિકારક્ષેત્રમાં આવે છે. આ દર્શાવે છે કે રાજકોટનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્લાનિંગ લાંબા ગાળાની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહ્યું છે. ભવિષ્યમાં, આ રિંગ રોડ નેટવર્ક રાજકોટને માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં, પરંતુ ભારતમાં પણ એક અગ્રણી ઔદ્યોગિક અને રહેણાંક કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કરશે.

કટારીયા ચોકડી પરનું ‘થ્રી-લેયર્ડ જંકશન’ રાજકોટના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ટ્રાફિકની સમસ્યાને હલ કરશે નહીં, પરંતુ તે શહેરના સૌંદર્યકરણ, આર્થિક વૃદ્ધિ અને નાગરિકોના જીવનની ગુણવત્તામાં પણ સુધારો કરશે. રાજકોટના લોકો આ ભવ્ય પ્રોજેક્ટના સફળ અમલીકરણની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે, જે ખરેખર રાજકોટને ‘રંગીલા’ શહેરથી ‘વિકસિત’ શહેર તરફ લઈ જશે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.