રાજકોટ જંગલેશ્વર ડિમોલિશનના ‘રજવાડી’ ખર્ચનો વિવાદ: ટેક્સના પૈસે પાણી અને ખાખરામાં ભ્રષ્ટાચાર?
રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા જંગલેશ્વર વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર દબાણો હટાવવા માટે હાથ ધરવામાં આવેલી મેગા ડિમોલિશન (Mega Demolition) કામગીરી હવે તેના આશ્ચર્યજનક અને બેફામ ખર્ચના કારણે ભારે વિવાદમાં સપડાઈ છે. જનતાના પરસેવાની કમાણીમાંથી ટેક્સ રૂપે વસૂલવામાં આવેલા કરોડો રૂપિયાનો હિસાબ-કિતાબ સામે આવતા જ રાજકીય અને સામાજિક વર્તુળોમાં ભારે હડકંપ મચી ગયો છે. પાંચ દિવસીય આ ઓપરેશન દરમિયાન ₹27 લાખનું ભોજન, ₹12 લાખનું પીવાનું પાણી અને ₹27 લાખથી વધુનો વીડિયોગ્રાફી (Videography) તથા ડ્રોન (Drone) સર્વેનો ખર્ચ દર્શાવવામાં આવતા રાજકોટના નાગરિકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા છે.
ફેબ્રુઆરી મહિનામાં રાજકોટના જંગલેશ્વર (Jangleshwar) વિસ્તારમાં 1600થી વધુ ગેરકાયદે મકાનો તોડીને આશરે ₹350 કરોડની સરકારી જમીન (Government Land) ખાલી કરાવવામાં આવી હતી. આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી હતી, પરંતુ ચાર મહિના પછી જ્યારે આ કામગીરીના બિલ (Bills) સામે આવ્યા, ત્યારે વહીવટીતંત્રમાં હલચલ મચી ગઈ. બિલમાં દર્શાવવામાં આવેલા ખર્ચાઓ સામાન્ય બજારભાવ કરતાં અનેકગણા વધારે હોવાથી ભ્રષ્ટાચારની ગંધ આવી રહી છે.
પાણીની બોટલ ₹8, ખાખરા-બિસ્કીટના ભાવ સાંભળીને ચોંકી જશો!
વિવાદનું મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ બનેલા ખર્ચાઓમાં સૌથી વધુ ચર્ચા ₹5માં મળતી પાણીની બોટલ (Water Bottle) ₹8 લેખે બિલમાં દર્શાવવામાં આવી હોવાની છે. આ ઉપરાંત, ખાખરા અને બિસ્કિટ જેવા નાસ્તાના ભાવ પણ ચોંકાવનારા છે, જે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે આ રેઈટ કોન્ટ્રાક્ટ (Rate Contract) માં કેટલી મોટી ગેરરીતિ આચરવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે, આવા મોટા કોન્ટ્રાક્ટમાં ડિસ્કાઉન્ટ (Discount) મળવું જોઈએ, પરંતુ અહીં તો બજારભાવ કરતાં પણ વધુ રૂપિયા ચૂકવાયા હોવાનું સામે આવ્યું છે. ‘ઉમિયા મંડપ સર્વિસ’ નામની એજન્સીને કોના આશીર્વાદથી બે વર્ષથી બજારભાવ કરતાં વધુ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવતા હતા, તે પણ એક મોટો પ્રશ્ન છે.
મીડિયામાં અહેવાલો પ્રસારિત થયા બાદ રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (Rajkot Municipal Corporation – RMC) અને શાસક ભાજપ (BJP) માટે શહેરમાં થૂ-થૂ થઈ રહી છે. લોકો આને ઉઘાડો ભ્રષ્ટાચાર (Corruption) ગણાવી રહ્યા છે. જોકે, આ ભ્રષ્ટાચાર ચૂંટાયેલા પદાધિકારીઓનો છે કે અધિકારીઓનો, તે મોટો સવાલ બન્યો છે.
તપાસ સમિતિની રચના અને મેયરનો બચાવ
વિવાદ વકરતા, રાજકોટના મેયર (Mayor) ડો. નેહલ શુક્લાએ આ મામલે ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ સમિતિ (High-Level Investigation Committee) ની જાહેરાત કરી છે. મેયરે જણાવ્યું હતું કે, “દરેક આરોપ સાચા માની શકાય નહીં, પરંતુ જો નિયમ વિરુદ્ધ વધુ પૈસા ગયા હશે, તો તેની રિકવરી (Recovery) કરવામાં આવશે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે કાયદાકીય રીતે કોર્પોરેશનના કમિશનર (Commissioner) પર ભરોસો રાખવો જરૂરી છે અને કમિટીનો રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ ભ્રષ્ટાચાર મુદ્દે સ્પષ્ટતા થશે. જોકે, રેઈટ કોન્ટ્રાક્ટથી થયેલી ખરીદીને મેયરે અત્યારથી જ કાયદેસર ગણાવી દીધી હતી, જેનાથી ‘કુલડીમાં ગોળ ભંગાશે’ તેવી આશંકાઓ સેવાઈ રહી છે.
બીજી તરફ, સ્થાનિક ધારાસભ્ય (MLA) ઉદય કાનગડે નિવેદન આપ્યું છે કે આ તમામ ખરીદી ટેન્ડર (Tender) ની શરતો મુજબ જ થઈ છે, છતાં જો કોઈ ગેરરીતિ હશે તો કાર્યવાહી થવી જોઈએ. RMC મ્યુનિસિપલ કમિશનરે પણ એક-એક રૂપિયાની ઝીણવટભરી તપાસ અને રિકવરીની ખાતરી આપી છે.
સરકારનો હસ્તક્ષેપ અને વિરોધ પક્ષના આક્ષેપો
આ મુદ્દો બહુ વગોવાયા બાદ, ગુજરાત સરકારે (Gujarat Government) હસ્તક્ષેપ કરીને સમગ્ર મામલે અહેવાલ (Report) માંગ્યો છે. સરકારે રાજકોટ મહાનગરપાલિકા પાસે જંગલેશ્વર વિસ્તારમાં કરાયેલ તોડફોડ અંગે કુલ કેટલો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો, કઈ કઈ કામગીરી પાછળ કેટલા રૂપિયા વપરાયા, કઈ એજન્સીને કેવા પ્રકારની કામગીરી સોંપવામાં આવી હતી, અને કોન્ટ્રાક્ટ પેપરમાં કેવી શરતો હતી તેની વિગતવાર માહિતી માંગી છે.
વિરોધ પક્ષના નેતા વશરામ સાગઠિયાએ આ ખર્ચને લઈને ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે, “ભાજપ નેતા-અધિકારીની મિલીભગત હેઠળ આ ખર્ચ થયો છે અને મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુષાર સુમેરા પણ શંકાના દાયરામાં છે.” સાગઠિયાએ મોંઘા લગ્નપ્રસંગની જેમ વીડિયોગ્રાફી પાછળ કરાયેલા ધુમાડા અને ખાણીપીણી તથા પાણી પાછળના તોતિંગ ખર્ચ પર પણ આંગળી ચીંધી છે. તેમના મતે, કુલ ખર્ચ ત્રણ કરોડને પાર પહોંચે તેવી શક્યતા છે અને આ મામલે તટસ્થ તપાસ થવી જ જોઈએ.
અન્ય શહેરો સાથે સરખામણી અને ભવિષ્યની કાર્યવાહી
ગુજરાતમાં તાજેતરમાં બે ડિમોલિશન ચર્ચામાં છે: એક સુરતનું નાસીરનગર ડિમોલિશન (Nasirnagar Demolition) અને બીજું રાજકોટનું જંગલેશ્વર. બંને મોટા શહેરોમાં કરાયેલા ડિમોલિશનમાં કોઈને કોઈ પ્રકારે ભ્રષ્ટાચાર થયો હોવાનું લોકો માની રહ્યા છે. મીડિયામાં રાજકોટના જંગલેશ્વર ડિમોલિશન અંગે ખાવા-પીવા માટેના બેફામ ખર્ચના બિલ સામે આવતા સૌ કોઈની આંખો ચકરાઈ ગઈ હતી.
રાજકોટના નાગરિકો હવે આ તપાસ સમિતિના અહેવાલની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. જો ખરેખર ભ્રષ્ટાચાર સાબિત થશે, તો જવાબદાર લોકો સામે કેવા પગલાં લેવાય છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. શું જનતાના પૈસાનો આ બેફામ દુર્વ્યય કરનારાઓને સજા મળશે કે પછી આ મામલો પણ અન્ય વિવાદોની જેમ સમયની સાથે ઠંડો પડી જશે, તે આગામી સમય જ કહેશે. રાજકોટ મનપા (RMC) ને આ મુદ્દે પારદર્શિતા જાળવીને ન્યાયી તપાસ કરવી પડશે જેથી ભવિષ્યમાં આવા ‘રજવાડી ખર્ચા’ પર લગામ કસી શકાય અને નાગરિકોનો વિશ્વાસ જળવાઈ રહે.
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.
