Mexico Cartel Leader Killed: ખતરનાક ડ્રગ માફિયા ‘El Mencho’ ઠાર, આખા Mexico માં હાઈ એલર્ટ
- The Military Operation: ‘El Mencho’ નું એન્કાઉન્ટર કેવી રીતે થયું?
- Who was El Mencho? (કોણ હતો આ ડ્રગ માફિયા?)
- Violence Erupts: મોત બાદ મેક્સિકોમાં ફાટી નીકળેલી હિંસા (Narcobloqueos)
- Flights Cancelled & Public Life Disrupted
- Indian Embassy in Mexico ની કડક Travel Advisory
- US & Canada Travel Alerts (વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયાઓ)
- Sports પર અસર: World Cup 2026 ને લઈને ચિંતા વધી
- Political Reaction: Donald Trump અને Mexican President ની પ્રતિક્રિયા
- Conclusion (નિષ્કર્ષ)
Mexico માં એક મોટી Military Operation માં ખતરનાક drug lord અને Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ના વડા Nemesio Oseguera Cervantes ઉર્ફે ‘El Mencho’ ને ઠાર મારવામાં આવ્યો છે. આ ઘટના બાદ આખા Mexico માં ભારે હિંસા (violence) અને અફરાતફરીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. દેશના અનેક રાજ્યોમાં રસ્તાઓ બ્લોક કરી દેવામાં આવ્યા છે (roadblocks), ગાડીઓ સળગાવવામાં આવી રહી છે, અને flights cancelled કરવામાં આવી છે. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા Mexico માં આવેલી Indian Embassy સહિત US અને Canada ની સરકારોએ તેમના નાગરિકો માટે તાત્કાલિક Travel Advisory જારી કરી છે અને “shelter in place” (જ્યાં છો ત્યાં જ સુરક્ષિત રહો) નો આદેશ આપ્યો છે.
આ આર્ટિકલમાં આપણે વિગતવાર જાણીશું કે આખરે El Mencho કોણ હતો, તેનું એન્કાઉન્ટર કેવી રીતે થયું, અને તેના મોત બાદ Mexico અને દુનિયાભરના દેશો (જેવા કે ભારત, અમેરિકા, કેનેડા) પર આની શું અસર પડી રહી છે.
The Military Operation: ‘El Mencho’ નું એન્કાઉન્ટર કેવી રીતે થયું?
મેક્સિકન આર્મી (Mexican military) એ રવિવારે પશ્ચિમી રાજ્ય Jalisco ના Tapalpa શહેરમાં એક ગુપ્ત ઓપરેશન પાર પાડ્યું હતું. શરૂઆતમાં સવારના સમયે હેલિકોપ્ટર્સ દ્વારા વિસ્તારને ઘેરી લેવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારબાદ જમીન પર સૈનિકો (Mexican security forces) દ્વારા આ વિસ્તારમાં દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
આ સામસામી ગોળીબાર (shootout) દરમિયાન El Mencho ગંભીર રીતે ઘાયલ (critically wounded) થયો હતો. તેને તાત્કાલિક મેડિકલ સારવાર માટે એરક્રાફ્ટ મારફતે Mexico City લઈ જવામાં આવી રહ્યો હતો, પરંતુ રસ્તામાં જ તેનું મોત નીપજ્યું હતું. આ ઓપરેશનમાં અન્ય ચાર શંકાસ્પદ ગેંગ મેમ્બર્સ પણ માર્યા ગયા હતા અને ત્રણ મેક્સિકન આર્મીના જવાનોને ઈજા પહોંચી હતી.
આ ઓપરેશનમાં US intelligence (અમેરિકન ગુપ્તચર સંસ્થાઓ) નો પણ મોટો ફાળો રહ્યો હતો. White House ના પ્રેસ સેક્રેટરી Karoline Leavitt એ કન્ફર્મ કર્યું છે કે United States દ્વારા Mexican government ને આ ઓપરેશન માટે ગુપ્ત માહિતી (intelligence support) પૂરી પાડવામાં આવી હતી. ‘Joint Interagency Task Force-Counter Cartel’ નામની એક નવી US military-led ટાસ્ક ફોર્સ આ ઓપરેશનમાં સક્રિય હતી.
Who was El Mencho? (કોણ હતો આ ડ્રગ માફિયા?)
Nemesio Rubén Oseguera Cervantes ઉર્ફે ‘El Mencho’ 59 વર્ષનો એક ભૂતપૂર્વ મેક્સિકન પોલીસ ઓફિસર (former police officer) હતો. તેણે પોલીસની નોકરી છોડીને ગુનાહિત દુનિયામાં પગરણ માંડ્યા અને 2007 ની આસપાસ Jalisco New Generation Cartel (CJNG) ની સ્થાપના કરી હતી.
થોડા જ વર્ષોમાં CJNG મેક્સિકોનું સૌથી શક્તિશાળી અને હિંસક (ultraviolent) ક્રિમિનલ ઓર્ગેનાઈઝેશન બની ગયું હતું. અગાઉ El Chapo ના નેતૃત્વ વાળા Sinaloa Cartel નો દબદબો હતો, પરંતુ તેના જેલમાં ગયા બાદ El Mencho એ પોતાની તાકાત વધારી દીધી. El Mencho ની ગેંગ પાસે મિલિટરી-ગ્રેડ હથિયારો (military-grade weapons), આર્મર્ડ વિહિકલ્સ, ડ્રોન અને રોકેટ લોન્ચર્સ પણ હતા. 2015 માં તેની ગેંગે એક આર્મી હેલિકોપ્ટરને રોકેટ લોન્ચરથી તોડી પાડ્યું હતું.
અમેરિકા માટે તે એક મોટો ખતરો હતો કારણ કે CJNG અમેરિકામાં fentanyl, methamphetamine અને cocaine નું મોટા પાયે સ્મગલિંગ કરતું હતું. 2013 થી અમેરિકામાં શરૂ થયેલી fentanyl epidemic પાછળ પણ તેનો મોટો હાથ હતો. આ જ કારણસર US State Department એ તેના માથા પર $15 million (લગભગ 1.5 કરોડ ડૉલર) નું મોટું ઇનામ (bounty) રાખ્યું હતું.
Violence Erupts: મોત બાદ મેક્સિકોમાં ફાટી નીકળેલી હિંસા (Narcobloqueos)
El Mencho ના મોતની ખબર પડતા જ CJNG ના સભ્યોએ ભયંકર બદલો (violent retaliation) લેવાનું શરૂ કર્યું. cartel members દ્વારા Jalisco, Michoacan, Guanajuato સહિત અનેક રાજ્યોમાં ભારે હિંસા આચરવામાં આવી રહી છે.
ગેંગના સભ્યો દ્વારા હાઈવે પર બસો અને ગાડીઓ સળગાવીને રસ્તાઓ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે, જેને મેક્સિકન ભાષામાં “narcobloqueos” કહેવાય છે. Guadalajara અને Puerto Vallarta જેવા મોટા શહેરોમાં અફરાતફરીનો માહોલ છે અને લોકો ડરના માર્યા ઘરમાં પુરાઈ ગયા છે.
આ હિંસક અથડામણમાં અત્યાર સુધીમાં 25 National Guard members (લશ્કરી જવાનો), એક પ્રિઝન ગાર્ડ, અને રાજ્યના પ્રોસિક્યુટર ઓફિસના એક એજન્ટ શહીદ થયા છે. સામે પક્ષે CJNG ગેંગના 30 જેટલા સભ્યો પણ માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે. પરિસ્થિતિને કાબુમાં લેવા માટે મેક્સિકન સરકારે પશ્ચિમી વિસ્તારોમાં 2,500 વધારાના troops (સૈનિકો) તૈનાત કર્યા છે, જ્યારે 7,000 સૈનિકો ત્યાં પહેલેથી જ હાજર છે.
Flights Cancelled & Public Life Disrupted
આ હિંસાની સીધી અસર ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને પબ્લિક લાઈફ પર પડી છે. મુસાફરોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને 29 થી વધુ flights cancelled કરવામાં આવી છે.
• US અને Canadian airlines જેવી કે United Airlines, Southwest, American Airlines, Alaska Airlines, Air Canada અને WestJet એ Puerto Vallarta, Guadalajara અને Manzanillo જતી તેમની તમામ ફ્લાઇટ્સ સસ્પેન્ડ (suspend) કરી દીધી છે.
• Cancún International Airport અને Lic Benito Juárez International Airport પર સેંકડો મુસાફરો ફસાયેલા (stranded) છે.
• Puerto Vallarta માં ટેક્સી અને રાઇડ-શેરિંગ સેવાઓ પણ બંધ કરી દેવામાં આવી છે.
• બાળકોની સુરક્ષા માટે અનેક રાજ્યોમાં શાળાઓ (schools) બંધ કરી દેવામાં આવી છે અને ક્લાસીસ કેન્સલ કરવામાં આવ્યા છે.
Indian Embassy in Mexico ની કડક Travel Advisory
મેક્સિકોમાં રહેતા ભારતીયો માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ નિર્માણ પામી છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, Embassy of India in Mexico (ભારતીય દૂતાવાસ) દ્વારા 22 ફેબ્રુઆરીના રોજ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક urgent Travel Advisory જારી કરવામાં આવી છે.
એડવાઈઝરીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે: “Mexico માં હાલમાં security operations અને ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ (criminal activity) ચાલી રહી છે. Jalisco State (ખાસ કરીને Puerto Vallarta, Chapala, અને Guadalajara), Tamaulipas State (Reynosa વગેરે), Michoacan State, Guerrero State, અને Nuevo Leon State માં રહેતા તમામ ભારતીય નાગરિકોને અપીલ છે કે તેઓ ‘shelter in place’ (પોતાના સ્થાને જ આશ્રય લે) અને આગળની સૂચના ન મળે ત્યાં સુધી ઘરની બહાર ન નીકળે”.
દૂતાવાસે ભારતીયોને ભીડભાડ વાળા વિસ્તારો (crowds) થી દૂર રહેવા, બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા, અને સ્થાનિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ પર નજર રાખવા જણાવ્યું છે. કોઈપણ ઇમરજન્સીના કિસ્સામાં 911 પર કૉલ કરવા અથવા Embassy of India ના હેલ્પલાઇન નંબર +52 55 4847 7539 પર સંપર્ક કરવા જણાવાયું છે.
(Important update on Mexico Immigration): વધુમાં, નેધરલેન્ડ ખાતેની ભારતીય એમ્બેસીની એક અન્ય એડવાઇઝરી મુજબ, મેક્સિકન સરકાર હાલમાં કડક ઇમિગ્રેશન પોલિસીસ (strict immigration policies) અપનાવી રહી છે. ઘણા ભારતીય નાગરિકોને મેક્સિકો એરપોર્ટ પર કલાકો સુધી અટકાવી રાખવામાં આવે છે (detained) અને ડિપોર્ટ (deported) પણ કરવામાં આવે છે. થર્ડ કન્ટ્રી કે અન્ય વિઝા પર યાત્રા કરતા મુસાફરો પર કડક નજર રખાઈ રહી છે, જેથી કોઈ પણ પ્રકારની યાત્રા કરતા પહેલા ભારતીયોએ સાવધાની રાખવી.
US & Canada Travel Alerts (વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયાઓ)
ફક્ત ભારત જ નહીં, પરંતુ US અને Canada સરકારે પણ તેમના નાગરિકો માટે હાઈ એલર્ટ જારી કર્યું છે.
• United States: US State Department એ મેક્સિકોમાં રહેતા અમેરિકનોને “shelter in place” રહેવાની કડક સૂચના આપી છે. Jalisco, Tamaulipas, અને Michoacan માં લેવલ 2 ની એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી છે અને નાગરિકોને રોડ ટ્રાવેલ (roadblocks) ટાળવા કહ્યું છે.
• Canada: Global Affairs Canada અને Foreign Minister Anita Anand એ પણ હાઈ એલર્ટ જારી કરતા કહ્યું છે કે “Criminal groups (ગુનેગારો) દ્વારા રસ્તાઓ પર સળગતા વાહનો મૂકીને હુમલાઓ કરવામાં આવી રહ્યા છે. કેનેડિયન નાગરિકોએ ઉચ્ચ સ્તરની સાવધાની રાખવી અને ઘરમાં જ રહેવું”. ઓસ્ટ્રેલિયા અને બેલીઝ (Belize) ની સરકારોએ પણ આવી જ એડવાઇઝરી આપી છે.
Sports પર અસર: World Cup 2026 ને લઈને ચિંતા વધી
મેક્સિકો ફૂટબોલ માટે ખૂબ જ જાણીતો દેશ છે, પરંતુ આ હિંસાને કારણે રમતગમત પર પણ ગ્રહણ લાગ્યું છે. Mexico ની પ્રોફેશનલ ફૂટબોલ લીગ ‘Liga MX’ ની 4 હાઈ-લેવલ મેચો સસ્પેન્ડ (postponed) કરી દેવામાં આવી છે, જેમાં ક્લબ ચિવાસ (Chivas) અને ક્લબ અમેરિકા (Club America) વચ્ચેની વિમેન્સ મેચનો પણ સમાવેશ થાય છે.
આ ઘટનાઓએ આગામી FIFA World Cup 2026 ની સુરક્ષા પર પણ મોટા સવાલો ઉભા કર્યા છે. World Cup 2026 અમેરિકા, કેનેડા અને મેક્સિકો સંયુક્ત રીતે હોસ્ટ કરવાના છે. Jalisco રાજ્યના પાટનગર Guadalajara માં આવેલું Estadio Akron સ્ટેડિયમ 4 વર્લ્ડ કપ મેચો હોસ્ટ કરવાનું છે. રવિવારે હિંસા દરમિયાન આ સ્ટેડિયમથી માત્ર 1 માઇલ દૂર રસ્તા પર બસો સળગાવવામાં આવી હતી (burning bus blocked the road).
આવા security fears ને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે શું મેક્સિકો વર્લ્ડ કપ દરમિયાન લાખો દર્શકોને સુરક્ષા પૂરી પાડી શકશે? જોકે અગાઉ ફિફા (FIFA) દ્વારા સુરક્ષા મામલે વિશ્વાસ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ તાજેતરની આ ઘટનાઓ (narcobloqueos) 2011 ની યાદ અપાવે છે જ્યારે એક ફૂટબોલ મેચ દરમિયાન સ્ટેડિયમની બહાર ફાયરિંગ થતા ખેલાડીઓએ જીવ બચાવવા ભાગવું પડ્યું હતું.
Political Reaction: Donald Trump અને Mexican President ની પ્રતિક્રિયા
El Mencho ના ખાત્મા બાદ અમેરિકન પ્રેસિડેન્ટ Donald Trump એ પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ ‘Truth Social’ પર એક ક્રિપ્ટિક મેસેજ પોસ્ટ કર્યો હતો જેમાં લખ્યું હતું: “We’re winning too much, it’s just not fair! President DJT.”. ટ્રમ્પ અગાઉ પણ મેક્સિકો સરકારને ધમકી આપી ચુક્યા હતા કે જો તેઓ ડ્રગ કાર્ટેલ્સ પર કડક પગલાં નહીં લે તો અમેરિકા કડક ટેરિફ (tariffs) લાદશે અથવા લશ્કરી કાર્યવાહી કરશે. આથી આ ઓપરેશનને મેક્સિકો દ્વારા ટ્રમ્પ પ્રશાસનને એક કડક સંદેશ આપવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
ભૂતપૂર્વ US Ambassador Christopher Landau એ પણ આને એક મોટી સિદ્ધિ (great achievement) ગણાવતા કહ્યું, “આ મેક્સિકો, અમેરિકા, અને આખી દુનિયા માટે ખૂબ સારા સમાચાર છે. સારા લોકો ખરાબ લોકો કરતા વધુ શક્તિશાળી છે”.
Mexican President Claudia Sheinbaum એ આ ઓપરેશનમાં ભાગ લેનારા સુરક્ષા દળોના વખાણ કર્યા છે અને દેશના નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ શાંતિ જાળવે (remain calm) અને અફવાઓ પર ધ્યાન ન આપે. મેક્સિકન એમ્બેસીએ એવી અફવાઓને પણ ફગાવી દીધી હતી જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે Guadalajara Airport પર આગ લાગી છે અથવા કાર્ટેલે એરપોર્ટ પર કબજો જમાવી લીધો છે, અને સ્પષ્ટતા કરી કે એરપોર્ટ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
9. India Connection: ભારતના દરિયાકાંઠે ફેલાયેલું Drug Nexus
એક રસપ્રદ બાબત એ છે કે El Mencho અને તેના CJNG કાર્ટેલના તાર ભારત સુધી પણ જોડાયેલા હોવાની માહિતી મળી હતી. ભારતમાં સામાન્ય રીતે ડ્રગ્સનો કારોબાર દાઉદ ઇબ્રાહિમની સિન્ડિકેટ (Dawood Ibrahim syndicate) ચલાવે છે, પરંતુ તાજેતરમાં ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ (ICG) દ્વારા 25 નવેમ્બર 2024 ના રોજ અંદમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ પાસે ડ્રગ્સનો મોટો જથ્થો પકડાયો હતો. આ ઓપરેશન દરમિયાન એજન્સીઓને જાણવા મળ્યું હતું કે મેક્સિકો (El Mencho નું કાર્ટેલ) અને ચીનના ખેલાડીઓ મળીને ભારતમાં ડ્રગ ટ્રેડ (Mexico-China drug nexus) ફેલાવવાનું ષડયંત્ર રચી રહ્યા હતા. આથી El Mencho નું મોત ભારતીય એજન્સીઓ માટે પણ એક મોટી રાહત સમાન છે.
Conclusion (નિષ્કર્ષ)
El Mencho ના મોતે Mexico ના ડ્રગ નેટવર્કની કમર તોડી નાખી છે, પરંતુ સાથે જ CJNG કાર્ટેલ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલી હિંસા (violent retaliation) એ દેશમાં ભયનો માહોલ ઉભો કર્યો છે. જે ભારતીયો અથવા પર્યટકો હાલમાં મેક્સિકોના Jalisco (Puerto Vallarta, Guadalajara) વિસ્તારમાં છે, તેઓને નમ્ર અપીલ છે કે તેઓ Indian Embassy in Mexico દ્વારા આપવામાં આવેલી Travel Advisory નું ચુસ્તપણે પાલન કરે, flight status ચેક કરતા રહે, અને કોઈપણ સંજોગોમાં “Shelter in place” ની નીતિ અપનાવીને પોતાની હોટેલ કે ઘરમાં જ સુરક્ષિત રહે.
આશા છે કે આગામી દિવસોમાં મેક્સિકન આર્મી દ્વારા તૈનાત કરવામાં આવેલા 2,500 વધારાના સૈનિકો (troops) આ હિંસાને કાબૂમાં લઈ શકશે અને જનજીવન ફરીથી સામાન્ય બનશે. ત્યાં સુધી તમામ ટ્રાવેલર્સ માટે સતર્કતા રાખવી જ શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.
