Make in India 12 years: ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં મોટી ક્રાંતિ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારત સરકારના મહત્વકાંક્ષી ફ્લેગશિપ કાર્યક્રમ ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ ના સફળતાપૂર્વક ૧૨ વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે દેશવાસીઓને શુભેચ્છા પાઠવી છે. ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ના રોજ શરૂ થયેલા આ મિશનના સફળ પરિણામો રજૂ કરતા વડાપ્રધાને સોશિયલ મીડિયા પર જણાવ્યું કે, Make in India 12 years ની આ ઐતિહાસિક યાત્રાએ ભારતને વિશ્વના નકશા પર એક મુખ્ય મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે. આ ગાળા દરમિયાન દેશમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન, નિકાસ અને રોજગારીના ક્ષેત્રે અભૂતપૂર્વ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. વડાપ્રધાને ‘More made in India, More investment in India, More exports from India’ નો મંત્ર આપતા આંકડાકીય સફળતા રજૂ કરી હતી. આ અભિયાનની સફળતાથી India ની ગણના હવે વૈશ્વિક ઉત્પાદન શક્તિ તરીકે થઈ રહી છે.
- Make in India 12 years: ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રમાં મોટી ક્રાંતિ
- ૧૨ વર્ષના પ્રવાસની મુખ્ય સીમાચિહ્નો અને આંકડા
- Make in India 12 years હેઠળ કયા ક્ષેત્રોમાં સૌથી મોટો ઉછાળો આવ્યો?
- PLI સ્કીમ (Production Linked Incentive) નું મોટું યોગદાન
- ભારતના ભવિષ્યના લક્ષ્યો અને સેમિકન્ડક્ટર મિશન
- સામાન્ય નાગરિકો અને યુવાનો માટે આ સીધી અસર કેમ છે?
૧૨ વર્ષના પ્રવાસની મુખ્ય સીમાચિહ્નો અને આંકડા
છેલ્લા ૧૨ વર્ષમાં ભારત સરકારે રજૂ કરેલી પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમ અને ઉદ્યોગ સાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપતી નીતિઓના કારણે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, Make in India 12 years ની આ યાત્રા દરમિયાન રૂ. ૨.૪૦ લાખ કરોડથી વધુનું પ્રત્યક્ષ રોકાણ આકર્ષવામાં સફળતા મળી છે. આ રોકાણના પરિણામે દેશમાં રૂ. ૨૩.૮ લાખ કરોડથી વધુનું કુલ ઉત્પાદન અને વેચાણ નોંધાયું છે, જ્યારે રૂ. ૧૫.૨ લાખ કરોડથી વધુ મૂલ્યના માલસામાનની નિકાસ વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં કરવામાં આવી છે.
| ક્ષેત્ર / ઇન્ડિકેટર | વર્ષ ૨૦૧૪-૧૫ | વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ |
| ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન | રૂ. ૧.૯ લાખ કરોડ | રૂ. ૧૩.૧૧ લાખ કરોડ |
| મોબાઈલ ફોન ઉત્પાદન | રૂ. ૧૮,૦૦૦ કરોડ | રૂ. ૬.૨૭ લાખ કરોડ |
| સંરક્ષણ (ડિફેન્સ) ઉત્પાદન | રૂ. ૪૬,૪૨૯ કરોડ | રૂ. ૧.૭૮ લાખ કરોડ |
| કુલ રોજગારીનું સર્જન (PLI) | – | ૧૪.૬ લાખથી વધુ નોકરીઓ |
| એફડીઆઈ (FDI) ઈનફ્લો | $૪૫.૧૫ બિલિયન | $૯૪.૫૩ બિલિયન (રેકોર્ડ) |
Make in India 12 years હેઠળ કયા ક્ષેત્રોમાં સૌથી મોટો ઉછાળો આવ્યો?
મેક ઈન ઈન્ડિયા અભિયાન હેઠળ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને મોબાઈલ યુનિટ્સના ઉત્પાદનમાં સર્વાધિક વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ૨૦૧૪માં જ્યાં ભારત મોટાભાગના મોબાઈલ ફોન વિદેશથી આયાત કરતો હતો, આજે ભારત વિશ્વમાં બીજો સૌથી મોટો સ્માર્ટફોન ઉત્પાદક દેશ બની ગયો છે. સ્માર્ટફોન ઉત્પાદન મૂલ્યમાં ૩૩ ગણો તગડો ઉછાળો આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઓટોમોબાઈલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિફેન્સ, ટેક્સટાઈલ અને રિન્યુએબલ એનર્જી જેવા ૨૭ થી વધુ સબ-સેક્ટર્સમાં સ્થાનિક કંપનીઓ અને વિદેશી રોકાણકારોએ મોટા પાયે પ્લાન્ટ્સ સ્થાપ્યા છે. ફાર્મા ક્ષેત્રમાં ભારત આજે વિશ્વમાં જથ્થાની દ્રષ્ટિએ ત્રીજા ક્રમે પહોંચી ગયું છે, જે Make in India 12 years ની મોટી સફળતા દર્શાવે છે.
PLI સ્કીમ (Production Linked Incentive) નું મોટું યોગદાન
ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે સરકારે ૧૪ થી વધુ મહત્વના ક્ષેત્રો માટે પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના અમલમાં મૂકી હતી. આ યોજના થકી દેશમાં નવી ફેક્ટરીઓ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સ શરૂ કરવા માટે વિદેશી અને ભારતીય કૉર્પોરેટ્સને પ્રોત્સાહન મળ્યું. Make in India 12 years ની આ સફરમાં PLI યોજનાના કારણે દેશના સ્થાનિક યુવાનો માટે ૧૪.૬ લાખથી વધુ પ્રત્યક્ષ અને અપ્રત્યક્ષ નોકરીઓ ઊભી થઈ છે. ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાં પણ નવી ફેક્ટરીઓ ખૂલવાથી સ્થાનિક કક્ષાએ જ રોજગારીની તકો નિર્માણ પામી છે અને સ્થળાંતર ઘટ્યું છે.
ભારતના ભવિષ્યના લક્ષ્યો અને સેમિકન્ડક્ટર મિશન
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, ૧૨ વર્ષની આ સફળતા માત્ર એક શરૂઆત છે. હવે કેન્દ્ર સરકારનું આગામી લક્ષ્ય ભારતને સેમિકન્ડક્ટર, ચિપ ડીઝાઈનિંગ, કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને એડવાન્સ્ડ ટેકનોલોજીનું ગ્લોબલ મથક બનાવવાનું છે. ભારતમાં સ્થાપિત થઈ રહેલા નવા સેમિકન્ડક્ટર ફેબ્સ અને હાઈ-ટેક ઈન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્ક્સના કારણે આગામી દાયકામાં લાખો કૌશલ્યબદ્ધ (skilled) એન્જિનિયરો અને ટેકનિશિયનો માટે સુવર્ણ તકો ઉભી થશે. Make in India 12 years ની આ મજબૂત પાયાબંધી હવે દેશને વિકસિત ભારત ૨૦૪૭ના સ્વપ્ન તરફ ઝડપથી દોરી રહી છે.
સામાન્ય નાગરિકો અને યુવાનો માટે આ સીધી અસર કેમ છે?
સ્થાનિક ઉત્પાદન વધવાથી ભારતમાં રોજગારીની તકોમાં વધારો થવાની સાથે મેડ-ઈન-ઈન્ડિયા ઉત્પાદનો સસ્તા અને સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ બન્યા છે. સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન થવાના કારણે આયાત નિર્ભરતા ઘટી છે, જેથી વિદેશી મુદ્રા ભંડોળ (Forex Reserves) ની બચત થઈ રહી છે અને રૂપિયો મજબૂત બની રહ્યો છે. દેશના નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો (MSME) ને પણ મોટી કંપનીઓ સાથે સપ્લાય ચેઈનમાં જોડાઈને મોટો વ્યવસાય મળી રહ્યો છે.
સંબંધિત સમાચાર
- રાજકોટના બજારોમાં UPI પેમેન્ટનો બહિષ્કાર! વેપારીઓએQR કોડ હટાવ્યા, જાણો Rajkot UPI payment news ની વિગતો
- સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર ભાવવધારાનો આંચકો: ૬૦ દિવસમાં કાચો માલ ₹૨૬.૫૦ મોંઘો થયો, યુપીઆઈ ચાર્જ અંગે પણ ફફડાટ
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Recent Comments