ઇરાન પર US હુમલાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભડકો, મોંઘવારીનો ભય અને વ્યાજદર વધારાની આશંકાઓ ઘેરી વળી | Global Market Tensions Rise

વૈશ્વિક બજારોમાં ગભરાટ: ઇરાન પર US હુમલાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ભડકો, મોંઘવારી અને વ્યાજદર વધારાની આશંકાઓ ઘેરી વળી

આજે, 8 જુલાઈ, 2026 ના રોજ, વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં ગભરાટનો માહોલ છવાઈ ગયો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ઇરાન પરના તાજા અમેરિકી હુમલાઓના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટનાક્રમથી વૈશ્વિક સ્તરે મોંઘવારીનો ભય ફરી ઘેરો બન્યો છે અને કેન્દ્રીય બેંકો દ્વારા વ્યાજદરમાં વધુ વધારાની આશંકાઓ પ્રબળ બની છે, જેની સીધી અસર સોના-ચાંદીના ભાવ અને શેરબજારો પર પડી રહી છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને: મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધ્યો

અમેરિકા દ્વારા ઇરાન પર કરવામાં આવેલા તાજા હવાઈ હુમલાઓ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં ત્રણ જહાજો પરના હુમલા બાદ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં 3% થી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent crude), જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટાન્ડર્ડ છે, તે 2.6% થી 3.2% વધીને $76.09 થી $76.54 પ્રતિ બેરલની સપાટીએ પહોંચી ગયું છે, જ્યારે યુએસ બેન્ચમાર્ક ક્રૂડ (US benchmark crude) પણ 2.6% થી 3.2% વધીને $72.25 થી $72.72 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયું છે. આ ભાવ વધારો ફેબ્રુઆરીના અંતમાં ઇરાન સાથે યુદ્ધ શરૂ થયું તે પહેલાના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આ ઘટનાક્રમ એક નાજુક યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ વધારી રહ્યો છે અને વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે.

મોંઘવારીનો ભય અને વ્યાજદર વધારાની સંભાવના

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલો આ અસાધારણ ઉછાળો વિશ્વભરની અર્થવ્યવસ્થાઓ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. વિશ્લેષકો માને છે કે ઊંચા ઓઇલ ભાવ ફુગાવાને વધુ વધારી શકે છે અને કેન્દ્રીય બેંકોને વ્યાજદરમાં વધારો કરવા માટે મજબૂર કરી શકે છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ (US Federal Reserve) દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં વ્યાજદરમાં વધારો થવાની સંભાવના 57% થી વધીને 67% થી વધુ થઈ ગઈ છે, એમ CME FedWatch ટૂલ દર્શાવે છે. ન્યૂ યોર્ક ફેડના સર્વેક્ષણ મુજબ, એક વર્ષ અને ત્રણ વર્ષ માટે ફુગાવાની અપેક્ષાઓમાં પણ 0.2 ટકાનો વધારો થયો છે, જે સપ્ટેમ્બર 2023 અને જૂન 2022 પછીના સૌથી ઊંચા સ્તરે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ન્યુઝીલેન્ડ (RBNZ) એ પણ વ્યાજદર અંગે નિર્ણય લીધો છે, જે દર્શાવે છે કે નાની ખુલ્લી અર્થવ્યવસ્થાઓ સતત ફુગાવાના દબાણ વચ્ચે પરિસ્થિતિઓને કડક કરવા માટે કેટલી તૈયાર છે.

આજે મોડી રાત્રે જાહેર થનારી ફેડરલ ઓપન માર્કેટ કમિટી (FOMC) ની જૂન 16-17 ની બેઠકની મિનિટ્સ પર રોકાણકારોની નજર રહેશે. આ મિનિટ્સ ફેડની ભાવિ નાણાકીય નીતિની દિશા અંગે મહત્વપૂર્ણ સંકેતો પૂરા પાડશે. જો FOMC મિનિટ્સ અપેક્ષા કરતાં વધુ ‘હોકિશ’ (કડક નાણાકીય નીતિ તરફી) હશે, તો બજારો પર વધુ દબાણ આવી શકે છે.

સોના-ચાંદીમાં ઘટાડો, ડોલર મજબૂત

ઉંચા વ્યાજદરની અપેક્ષાઓ અને મજબૂત યુએસ ડોલરના કારણે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં સતત ત્રીજા કે ચોથા સત્રમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ઓગસ્ટ 2026 ડિલિવરી માટે સોના વાયદાનો ભાવ ₹222 ઘટીને ₹1,45,170 પ્રતિ 10 ગ્રામ થયો હતો, જ્યારે સપ્ટેમ્બર 2026 ડિલિવરી માટે ચાંદી વાયદાનો ભાવ ₹842 (0.3%) ઘટીને ₹2,30,015 પ્રતિ કિલોગ્રામ થયો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ કોમેક્સ ગોલ્ડ (COMEX gold) 0.34% ઘટીને $4,143.1 પ્રતિ ટ્રોય ઔંસ થયું હતું. ડોલર ઇન્ડેક્સ (Dollar Index) પણ મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક રાજકીય જોખમો અને વ્યાજદર વધારાની અપેક્ષાઓને કારણે મજબૂત બન્યો છે, જે બિન-ઉપજ આપતી બુલિયનની આકર્ષણ ઘટાડે છે.

વૈશ્વિક શેરબજારોમાં મિશ્ર પ્રદર્શન

ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને ફુગાવાના ભયના કારણે વૈશ્વિક શેરબજારોમાં મિશ્ર પ્રદર્શન જોવા મળ્યું. એશિયન બજારોમાં જાપાનનો નિક્કેઈ 225 (Nikkei 225) 1.2% ઘટ્યો, જ્યારે દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી (Kospi) 5.6% ઘટ્યો. ભારતીય શેરબજાર (Indian share market) માં સેન્સેક્સ (Sensex) અને નિફ્ટી (Nifty) પણ લાલ નિશાનમાં ખુલ્યા હતા, જેમાં નિફ્ટી 0.57% અને સેન્સેક્સ 0.47% ઘટ્યા હતા. વોલ સ્ટ્રીટ (Wall Street) પર પણ S&P 500, Nasdaq અને Dow Jones માં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જે ટેકનોલોજી અને સેમિકન્ડક્ટર શેરોમાં વેચવાલીના કારણે થયો હતો. ખાસ કરીને AI સંબંધિત શેરોમાં ઉથલપાથલ જોવા મળી હતી. જોકે, હોંગકોંગનો હેંગસેંગ (Hang Seng) 2.9% અને શાંઘાઈ કમ્પોઝિટ (Shanghai Composite) 0.5% વધ્યા હતા, જેમાં ચીનના સ્થાનિક AI ક્ષમતા નિર્માણ પર રોકાણકારોનું ધ્યાન કેન્દ્રિત થયું હતું.

ક્રિપ્ટોકરન્સી બજારમાં અસ્થિરતા

વ્યાપક બજારની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ક્રિપ્ટોકરન્સી બજાર પણ અસ્થિર રહ્યું. કુલ ક્રિપ્ટો કેપિટલાઇઝેશન $2.28 ટ્રિલિયનથી ઘટીને $2.25 ટ્રિલિયન થયું, અને છેલ્લા 24 કલાકમાં 1% નો ઘટાડો નોંધાયો. ‘Fear & Greed Index’ 27 (ભય) થી ઘટીને 20 (અત્યંત ભય) પર પહોંચી ગયો, જે રોકાણકારોમાં નવી સાવચેતી દર્શાવે છે. બિટકોઇન (Bitcoin – BTC) $63,315.67 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જેમાં 0.93% નો ઘટાડો નોંધાયો. ઇથેરિયમ (Ethereum – ETH) પણ 1.24% ઘટીને $1769.17 પર હતો. જોકે, કેટલાક અલ્ટકોઈન્સ જેમ કે CODEX અને EVAA પ્રોટોકોલ અનુક્રમે 955% અને 157% થી વધુ ઉછળ્યા, જે બજારમાં પસંદગીયુક્ત ઉછાળા દર્શાવે છે. Binance દ્વારા ક્રિપ્ટો પેમેન્ટ્સના ઉપયોગમાં 114% નો વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે, જે ડિજિટલ કરન્સીના વ્યાપક ઉપયોગ તરફના વલણનો સંકેત આપે છે.

કોર્પોરેટ અર્નિંગ્સ અને આર્થિક ડેટા

આજે લેવી સ્ટ્રોસ (Levi Strauss) (LEVI) ના Q2 2026 ના અર્નિંગ્સ રિપોર્ટ અને હેલેન ઓફ ટ્રોય (Helen of Troy) ના Q1 FY2027 ના રિપોર્ટ જેવા મહત્વપૂર્ણ કોર્પોરેટ અર્નિંગ્સ જાહેર થવાના છે. આ રિપોર્ટ્સ ગ્રાહક માંગ અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ અંગે પ્રારંભિક સંકેતો પૂરા પાડશે. આ ઉપરાંત, યુએસ EIA ક્રૂડ ઓઇલ ઇન્વેન્ટરીઝ (US EIA Crude Oil Inventories) પરના ડેટા પણ બજારમાં તેલના ભાવ અને ગેસ સ્ટોક્સ પર અસર કરશે.

આગળ શું?

આગામી કલાકોમાં, ભૌગોલિક રાજકીય હેડલાઇન્સ બજારની ભાવના નક્કી કરશે. મધ્ય પૂર્વમાં પરિસ્થિતિ વધુ વણસે તો શેરબજારના મૂલ્યાંકન પર વધુ દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, ડોલર ઇન્ડેક્સની ગતિ અને FOMC મિનિટ્સના પરિણામો પર નજર રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, કારણ કે આ પરિબળો ટૂંકા ગાળામાં બજારની દિશા નક્કી કરશે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.