અમદાવાદમાં સાયબર ઠગોનો હાહાકાર: ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ અને કરોડોના રોકાણ કૌભાંડોથી નાગરિકો લાલઘૂમ! Ahmedabad Cyber Fraud Alert

અમદાવાદમાં સાયબર ઠગોનો હાહાકાર: ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ અને કરોડોના રોકાણ કૌભાંડોથી નાગરિકો લાલઘૂમ!

અમદાવાદ શહેર, જે તેની જીવંત સંસ્કૃતિ અને વિકાસ માટે જાણીતું છે, તે હાલમાં એક નવા અને ભયાવહ ખતરાનો સામનો કરી રહ્યું છે: સંગઠિત સાયબર ઠગાઈ અને મોટા પાયે રોકાણ કૌભાંડો (Investment Scams). આ ઠગ ટોળકીઓ ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ (Digital Arrest) ના નામે ભોળા નાગરિકો, ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકોને નિશાન બનાવીને તેમની જીવનભરની કમાણી લૂંટી રહી છે. તાજેતરમાં જ સામે આવેલા અનેક કિસ્સાઓએ સમગ્ર અમદાવાદ (Ahmedabad) શહેરને હચમચાવી દીધું છે, અને લોકોમાં ભય તેમજ ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

મણિનગરનો પ્રસંગ: દેવદૂત બનેલી પાડોશી મહિલાએ 23 લાખ બચાવ્યા!

આપણા સમાજમાં માનવતા હજુ જીવંત છે તેનું તાજેતરનું ઉદાહરણ અમદાવાદના મણિનગર વિસ્તારમાંથી સામે આવ્યું છે. 27 એપ્રિલ, 2026ના રોજ, એક જાગૃત પાડોશી મહિલાની સમયસૂચકતા અને બહાદુરીના કારણે, એક વયોવૃદ્ધ દંપતી ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ કૌભાંડનો ભોગ બનતા રહી ગયા અને તેમના 23 લાખ રૂપિયા બચી ગયા. આ કૌભાંડમાં ઠગોએ દંપતીને સતત 48 કલાક સુધી વિડિઓ કૉલ (Video Call) પર ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ રાખીને, CBI અધિકારીઓ હોવાનો ડોળ કરીને, તેમને એક ખોટા કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપી હતી. આ દંપતીને એટલી હદે ડરાવી દેવામાં આવ્યા હતા કે તેઓ પોતાની ફિક્સ ડિપોઝિટ (Fixed Deposit) તોડાવીને 23 લાખ રૂપિયા ઠગોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવા માટે તૈયાર થઈ ગયા હતા. જોકે, વિદેશમાં રહેતી તેમની દીકરીને શંકા જતા તેણે પાડોશીનો સંપર્ક કર્યો, અને પાડોશી મહિલાએ તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરી. અમદાવાદ પોલીસે (Ahmedabad Police) સમયસર હસ્તક્ષેપ કરીને દંપતીનું કાઉન્સેલિંગ કર્યું અને તેમની મહેનતની કમાણી બચાવી લીધી. આ ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે કેવી રીતે સાયબર ઠગો નિર્દોષ લોકોને ડરાવી-ધમકાવીને લૂંટે છે, અને કેવી રીતે સામુદાયિક જાગૃતિ આવા ગુનાઓને રોકવામાં મદદ કરી શકે છે.

સરખેજમાં 1.4 કરોડની છેતરપિંડી: નિવૃત્ત વૃદ્ધ થયા શિકાર

જ્યાં મણિનગરમાં રાહતના સમાચાર મળ્યા, ત્યાં અમદાવાદના સરખેજ (Sarkhej) વિસ્તારમાંથી એક હૃદયદ્રાવક ઘટના સામે આવી છે. 12 એપ્રિલ, 2026ના રોજ, 75 વર્ષીય એક નિવૃત્ત નાગરિક ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ કૌભાંડનો ભોગ બન્યા હતા અને તેમણે 1.4 કરોડ રૂપિયા (Rs 1.4 Crore) ગુમાવ્યા હતા. ઠગબાજોએ પોતાને ટેલિકોમ અને સાયબર ક્રાઈમ અધિકારીઓ તરીકે રજૂ કર્યા હતા અને વૃદ્ધને એક ખોટા ફોજદારી કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપીને દિવસો સુધી ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’માં રાખ્યા હતા. તેમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેમના નામે મુંબઈમાં એક મોબાઈલ નંબર અશ્લીલ વીડિયો મોકલવા અને ફોન કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે, અને એક બેંક એકાઉન્ટ મની લોન્ડરિંગ (Money Laundering) સાથે જોડાયેલું છે. ભોગ બનનાર અને તેમની પત્નીને લાંબા સમય સુધી વીડિયો કૉલ પર રહેવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી અને તેમના રોકાણ અને બેંક બેલેન્સની વિગતો જાહેર કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. શેરબજારમાં રોકાણ કરેલી રકમ પણ ઠગોના કહેવા પર કાઢી લેવામાં આવી હતી. આ ઘટના એ વાતનો જીવંત દાખલો છે કે આવા કૌભાંડોનો ભોગ બનેલા લોકો પર કેટલી આર્થિક અને માનસિક અસર થાય છે.

સાયબર ઠગોની મોડસ ઓપરેન્ડી: કેવી રીતે કામ કરે છે આ નેટવર્ક?

અમદાવાદમાં આવા ‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ અને ઓનલાઈન ફ્રોડ (Online Fraud) ના કિસ્સાઓમાં ઠગો એક ચોક્કસ મોડસ ઓપરેન્ડી (Modus Operandi) અપનાવે છે:

• સરકારી અધિકારી તરીકેનો ઢોંગ: ઠગો TRAI (Telecom Regulatory Authority of India), CBI (Central Bureau of Investigation), ED (Enforcement Directorate), અથવા સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચ (Cyber Crime Branch) ના અધિકારીઓ હોવાનો ડોળ કરીને ફોન અથવા વીડિયો કૉલ કરે છે.
• ડિજિટલ એરેસ્ટની ધમકી: તેઓ પીડિતને જણાવે છે કે તેમનો નંબર, આધાર કાર્ડ (Aadhaar Card), અથવા બેંક એકાઉન્ટ કોઈ ગંભીર ગુના, જેમ કે મની લોન્ડરિંગ (Money Laundering), ડ્રગ્સ ટ્રેડિંગ (Drugs Trading), અથવા અશ્લીલ સામગ્રી (Obscene Content) ના પ્રસારમાં સામેલ છે. ધરપકડની ધમકી આપીને ડરાવી દે છે.
• ખોટા દસ્તાવેજો: વિશ્વાસ મેળવવા માટે તેઓ નકલી FIR (First Information Report) કોપી, ખોટા ધરપકડ વોરંટ, અને બનાવટી કોર્ટના દસ્તાવેજો મોકલે છે.
• સતત દબાણ અને દેખરેખ: પીડિતને સતત વીડિયો કૉલ પર રહેવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે, જેથી તેમને બહારના કોઈનો સંપર્ક ન કરી શકે અને ઠગોના દબાણ હેઠળ જ રહે.
• નાણાં ટ્રાન્સફર કરાવવા: ‘વેરિફિકેશન’ અથવા ‘તપાસ’ના બહાને, પીડિતને તેમની બધી બચત, ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD), અને શેરબજારના રોકાણો (Stock Market Investments) લિક્વિડેટ કરીને ઠગો દ્વારા આપવામાં આવેલા ‘સેફ એકાઉન્ટ’ અથવા ‘સરકારી ખાતા’માં ટ્રાન્સફર કરવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે.
• મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ (Mule Accounts) નો ઉપયોગ: આ નાણાં વાસ્તવમાં મ્યુલ બેંક એકાઉન્ટ્સ (Mule Bank Accounts) માં ટ્રાન્સફર થાય છે, જે અન્ય નિર્દોષ અથવા લાલચમાં ફસાયેલા લોકોના નામે ખોલવામાં આવ્યા હોય છે.
• ક્રિપ્ટોકરન્સી (Cryptocurrency) માં રૂપાંતરણ: ઘણીવાર આ નાણાંને ક્રિપ્ટોકરન્સી (Cryptocurrency) માં રૂપાંતરિત કરીને વિદેશી નેટવર્કમાં મોકલી દેવામાં આવે છે, જેથી પૈસાનો પત્તો ન લાગી શકે.

કરોડોના રોકાણ કૌભાંડો: ઊંચા વળતરની લાલચ અને ભોગ બનતા નાગરિકો

‘ડિજિટલ એરેસ્ટ’ ઉપરાંત, અમદાવાદમાં ઊંચા વળતર (High Returns) ની લાલચ આપીને રોકાણકારોને છેતરવાના કિસ્સાઓ પણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યા છે. 24 એપ્રિલ, 2026ના રોજ સામે આવેલા એક અહેવાલ મુજબ, એક આંબલી (Ambli) નિવાસી અને તેના સાથીદારો સામે બોગસ શેરબજાર (Stock Market) અને સોનાના રોકાણ (Gold Investment) યોજનાઓ દ્વારા કરોડો રૂપિયાની છેતરપિંડી કરવા બદલ FIR નોંધવામાં આવી છે. તેઓ દર મહિને 2% થી વધુ વળતરનું વચન આપીને પીડિતોને લલચાવતા હતા અને નકલી મોબાઇલ એપ્લિકેશન (Mobile Application) અને ખોટા રિપોર્ટ્સનો ઉપયોગ કરીને નફો દર્શાવતા હતા. એક વરિષ્ઠ નાગરિકે ઓગસ્ટ 2025માં 10 લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું હોવાનું જણાવ્યું છે.

આવા જ એક અન્ય કિસ્સામાં, 22 એપ્રિલ, 2026ના રોજ, અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાન્ચ (Ahmedabad Crime Branch) ની આર્થિક ગુના નિવારણ શાખા (Economic Offences Wing – EOW) એ મિહિર પરીખ (Mihir Parikh) અને તેના સાથીદારો વિરુદ્ધ ₹26 કરોડથી વધુની છેતરપિંડીનો ગુનો દાખલ કર્યો છે. તેમણે વિવિધ સ્કીમોમાં રોકાણ કરાવવાના બહાને એક પરિવાર સાથે આ છેતરપિંડી કરી હતી. આ ઉપરાંત, 11 એપ્રિલ, 2026ના રોજ શાહપુર વિસ્તારના એક વેપારી ₹24.4 લાખ ફોરેક્સ ટ્રેડિંગ (Forex Trading) કૌભાંડમાં ગુમાવ્યા હતા. તો 5 એપ્રિલ, 2026ના રોજ મણિનગરના એક 40 વર્ષીય વ્યક્તિએ ડેટિંગ એપ્લિકેશન (Dating App) દ્વારા થયેલા કરન્સી ટ્રેડિંગ કૌભાંડમાં ₹56.35 લાખ ગુમાવ્યા હતા.

આ કૌભાંડોમાં ઘણીવાર બનાવટી કંપનીઓ (Fake Companies) અને બોગસ વેબસાઇટ્સનો ઉપયોગ થાય છે, જ્યાં શરૂઆતમાં નાના રોકાણ પર વળતર આપીને વિશ્વાસ કેળવવામાં આવે છે, અને પછી મોટી રકમનું રોકાણ કરાવીને નાણાં હડપ કરી લેવામાં આવે છે.

અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમની કાર્યવાહી: “ઓપરેશન મ્યુલ હન્ટ 2.0”

અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ અને ગાંધીનગર સ્થિત સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ (Cyber Centre of Excellence – CCoE), ગુજરાત (Gujarat) રાજ્યમાં સાયબર ગુનાખોરી સામે કડક કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે. “ઓપરેશન મ્યુલ હન્ટ 2.0” (Operation Mule Hunt 2.0) અંતર્ગત, તાજેતરમાં જ ₹288 કરોડથી વધુના સાયબર ફ્રોડ નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરીને આઠ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. આ ઓપરેશનમાં સુરત (Surat), રાજકોટ (Rajkot), ભાવનગર (Bhavnagar) અને ઉંઝા (Unjha) જેવા શહેરોમાંથી આરોપીઓને ઝડપી પાડવામાં આવ્યા હતા. આ ઠગો ‘મ્યુલ બેંક એકાઉન્ટ્સ’ (Mule Bank Accounts) નો ઉપયોગ કરીને છેતરપિંડીના પૈસાને રોકડમાં રૂપાંતરિત કરીને ‘આંગડિયા’ (Angadia) ચેનલો દ્વારા ટ્રાન્સફર કરતા હતા જેથી નાણાંનો પત્તો ન લાગી શકે.

અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચે ન્યૂ ચાંદખેડા (New Chandkheda) વિસ્તારમાં એક ગેરકાયદેસર કોલ સેન્ટર (Call Center) પણ ઝડપી પાડ્યું હતું, જે કેનેડિયન નાગરિકોને લોન અપાવવાના બહાને છેતરતા હતા અને ક્રિપ્ટોકરન્સી દ્વારા પૈસાની ઉચાપત કરતા હતા. પોલીસ અધિકારીઓ બેંક કર્મચારીઓની સંડોવણીની પણ તપાસ કરી રહ્યા છે, જેઓ જાણતા-અજાણતામાં આવા મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ ખોલવામાં મદદ કરી રહ્યા હતા. સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચ (Cyber Crime Branch) એ બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને KYC નિયમોનું કડક પાલન કરવા અને શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર નજર રાખવા આદેશ આપ્યો છે.

વિક્ટિમ ઇમ્પેક્ટ અને ભાવનાત્મક આઘાત

આવા કૌભાંડોનો ભોગ બનનાર લોકો પર માત્ર આર્થિક જ નહીં, પરંતુ ગંભીર માનસિક અને ભાવનાત્મક આઘાત પણ થાય છે. ઘણા વરિષ્ઠ નાગરિકો, જેમણે પોતાની આખી જિંદગીની કમાણી ગુમાવી દીધી છે, તેઓ ડિપ્રેશન અને ચિંતાનો ભોગ બને છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, પરિવારો વેરવિખેર થઈ જાય છે અને સામાજિક પ્રતિષ્ઠાને પણ નુકસાન થાય છે. આ ઠગો નિર્દયતાથી લોકોના વિશ્વાસનો ભંગ કરીને તેમને અસહાય બનાવી દે છે.

પોલીસની સલાહ અને જાગૃતિ અભિયાન: અમદાવાદના નાગરિકો શું કરી શકે?

અમદાવાદ પોલીસ (Ahmedabad Police) નાગરિકોને આવા સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે સતત જાગૃત રહેવાની અપીલ કરી રહી છે. નીચેના મુદ્દાઓ ખાસ ધ્યાન રાખવા જેવા છે:

1. અજાણ્યા કૉલ્સ/મેસેજથી સાવધ રહો: કોઈ પણ અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા કૉલ્સ, મેસેજ, કે ઈમેલ (Email) પર વિશ્વાસ ન કરો, ભલે તે સરકારી અધિકારી કે બેંક કર્મચારી તરીકેનો દાવો કરે.
2. માહિતી શેર ન કરો: કોઈને પણ તમારા બેંક એકાઉન્ટની વિગતો, OTP (One Time Password), પાસવર્ડ (Password), PIN, આધાર કાર્ડ, કે PAN કાર્ડની વિગતો શેર કરશો નહીં.
3. ઓળખની ચકાસણી કરો: જો કોઈ વ્યક્તિ સરકારી અધિકારી હોવાનો દાવો કરે, તો તેની ઓળખની સ્વતંત્ર રીતે ચકાસણી કરો. સંબંધિત વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ પરથી નંબર મેળવીને સંપર્ક કરો.
4. શંકાસ્પદ લિંક્સથી દૂર રહો: અજાણી લિંક્સ (Links) પર ક્લિક કરશો નહીં, ખાસ કરીને APK ફાઈલ્સ ડાઉનલોડ કરશો નહીં. આ ફિશિંગ (Phishing) અથવા માલવેર (Malware) હોઈ શકે છે.
5. ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (Two-Factor Authentication) સક્રિય કરો: તમારા સોશિયલ મીડિયા (Social Media) એકાઉન્ટ્સ અને બેંકિંગ એપ્સ પર 2FA સક્રિય રાખો.
6. હેલ્પલાઈન પર જાણ કરો: જો તમને કોઈ સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બન્યા હોવાનું જણાય, તો તાત્કાલિક નેશનલ સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 (National Cyber Crime Helpline 1930) પર અથવા નજીકના સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશન (Cyber Crime Police Station) માં ફરિયાદ નોંધાવો.
7. બેંકોની ભૂમિકા: બેંકોએ પણ વરિષ્ઠ નાગરિકો દ્વારા મોટી રકમ ઉપાડવા અથવા ટ્રાન્સફર કરતી વખતે વધુ સતર્ક રહેવું જોઈએ અને તેમને યોગ્ય કાઉન્સેલિંગ પૂરું પાડવું જોઈએ.

નિષ્કર્ષ: એક જાગૃત અમદાવાદ, સુરક્ષિત અમદાવાદ

અમદાવાદમાં વધી રહેલા સાયબર ફ્રોડના કિસ્સાઓ ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. પોલીસ વિભાગ ગુનેગારોને ઝડપી પાડવા અને આવા નેટવર્કને તોડી પાડવા સક્રિય છે, પરંતુ નાગરિકોની જાગૃતિ અને સાવચેતી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. દરેક અમદાવાદવાસીએ સાયબર સુરક્ષા અંગે સજાગ રહેવું પડશે અને આવા ઠગોની જાળમાં ફસાતા અટકવા માટે સાવચેતીના પગલાં ભરવા પડશે. યાદ રાખો, ‘જાગૃત ગ્રાહક, સુરક્ષિત ગ્રાહક’. આર્થિક અને ડિજિટલ સાક્ષરતા જ આ લડાઈમાં આપણું સૌથી મોટું શસ્ત્ર છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.