રાજકોટમાં ₹42 કરોડના નવા 150 ફીટ રિંગ રોડ બ્રિજ નિર્માણમાં મોટો ખુલાસો: SVNIT ના રિપોર્ટમાં ક્ષતિઓ આવી સામે, Rajkot 150 ring road bridge defect અંગે મનપા કડક

રાજકોટ 150 ફીટ રિંગ રોડ બ્રિજ નિર્માણમાં મોટો ધડાકો

રાજકોટ શહેરના સ્માર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સબર્બન વિસ્તારના વાહનચાલકોની સુવિધા માટે આકાર લઈ રહેલા નવા 150 ફીટ રિંગ રોડ ઓવરબ્રિજ પ્રોજેક્ટમાં ગંભીર ટેકનિકલ ખામીઓ અને ગુણવત્તા સંબંધિત વિસંગતતાઓ સામે આવતાં સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. તાજેતરની તકનીકી તપાસ દરમિયાન Rajkot 150 ring road bridge defect ની વિગતો સામે આવતાં રાજકોટ મહાનગરપાલિકા (RMC) નું વહીવટી તંત્ર તાત્કાલિક હરકતમાં આવ્યું છે. રાજકોટના ઝડપથી વિકસતા નવા રિંગ રોડ પર ટ્રાફિકની સમસ્યા હળવી કરવા માટે ₹42 કરોડના અંદાજિત ખર્ચે તૈયાર થઈ રહેલા ત્રણ ઓવરબ્રિજના પ્રોજેક્ટ પૈકી એક મુખ્ય બ્રિજના નિર્માણમાં ગુણવત્તાના ધોરણો જળવાયા ન હોવાનો ધડાકો સુરતની ખ્યાતનામ એન્જિનિયરિંગ સંસ્થા SVNIT ના નિષ્ણાત પ્રોફેસરના તપાસ રિપોર્ટમાં થયો છે. આ ચોંકાવનારા અહેવાલ બાદ રાજકોટ મનપા તંત્ર દ્વારા નિર્માણ એજન્સી, સુપરવિઝન કન્સલ્ટન્ટ અને જવાબદાર મ્યુનિસિપલ એન્જિનિયરો સામે કડક પગલાં ભરવાની તજવીજ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.

Rajkot 150 ring road bridge defect અને SVNIT નો ટેકનિકલ રિપોર્ટ

રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા નવા 150 ફીટ રિંગ રોડ પર ચાલી રહેલા બ્રિજના બાંધકામ અંગે મજબૂતી અને ફાઉન્ડેશન સ્ટ્રક્ચર વિશે શંકાઓ ઊભી થતાં સુરત સ્થિત નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી (SVNIT) ના સિવિલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગના વરિષ્ઠ પ્રોફેસર અનિલ દેસાઈને ખાસ સ્થળ નિરીક્ષણ અને થર્ડ પાર્ટી એક્સપર્ટ એસેસમેન્ટ માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. પ્રોફેસર અનિલ દેસાઈ અને તેમની ટેકનિકલ ટીમે બ્રિજના પિલર, કંક્રીટ મટીરિયલ, કાસ્ટિંગ ગુણવત્તા અને લોડ બેરિંગ ક્ષમતાની ઝીણવટભરી તપાસ કરી હતી. SVNIT ની તપાસમાં સ્પષ્ટપણે સામે આવ્યું કે બ્રિજના કેટલાક ચોક્કસ ભાગોમાં કંક્રીટ ક્યોરિંગ અને સ્ટ્રક્ચરલ ફિનિશિંગમાં ગંભીર ખામી રહી ગઈ છે. જો આ ખામીઓને અત્યારે જ સુધારવામાં ન આવે તો ભવિષ્યમાં ભારે વાહનોની અવરજવર સમયે બ્રિજની સ્થિરતા પર ગંભીર અસર પડી શકે તેમ હતી. આ અહેવાલમાં પ્રોફેસર દેસાઈએ ક્ષતિગ્રસ્ત ભાગોમાં તાત્કાલિક અસરથી ‘જેકેટિંગ’ (Jacketing Process) કરીને સ્ટ્રક્ચરને વધારાનું મજબૂત સ્ટીલ અને કંક્રીટ કવર પૂરું પાડવાની સ્પષ્ટ સલાહ આપી છે.

મનપા દ્વારા બેગબોન કંપની અને કન્સલ્ટન્ટને કારણદર્શક નોટિસ

બ્રિજ નિર્માણની ટેકનિકલ ક્ષતિઓ અને SVNIT નો સત્તાવાર રિપોર્ટ હસ્તગત થતાં જ રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના સિટી ઇજનેર કુંતેશ મહેતા અને મનપા કમિશનરે આ બાબતને અત્યંત ગંભીરતાથી લીધી છે. પ્રોજેક્ટનું મુખ્ય બાંધકામ સંભાળી રહેલી જાણીતી કોન્ટ્રાક્ટર કંપની બેગબોન કન્સ્ટ્રક્શન કંપની (Backbone Construction) અને પ્રોજેક્ટના ક્વોલિટી કન્ટ્રોલ તથા ડિઝાઇન ચેકિંગ માટે જવાબદાર થર્ડ પાર્ટી કન્સલ્ટિંગ એજન્સી ડેલ્ફ એન્જિનિયર (Delf Engineer) ને કારણદર્શક (Show Cause) નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે. મનપાએ નોટિસમાં કડક શબ્દોમાં ખુલાસો માગ્યો છે કે નિર્માણ કામગીરી દરમિયાન ગુણવત્તા નિયંત્રણના નિયમોનું પાલન કેમ કરવામાં ન આવ્યું? ઉપરાંત, બ્રિજ કામગીરીમાં બેદરકારી દાખવનાર અને યોગ્ય સુપરવિઝન ન કરનાર મનપાના બે સંબંધિત ડેપ્યુટી એન્જિનિયરો અને આસિસ્ટન્ટ એન્જિનિયરો સામે પણ વિભાगीय તપાસ શરૂ કરી સસ્પેન્શન સુધીની શિક્ષાત્મક પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.

સુધારાત્મક પગલાં: ‘જેકેટિંગ’ પદ્ધતિ શું છે અને બ્રિજ સુરક્ષા કેવી રીતે વધારાશે?

SVNIT ના તજજ્ઞોએ બ્રિજની ક્ષતિઓને દૂર કરવા માટે ટેકનિકલ પરિભાષામાં ‘જેકેટિંગ’ પદ્ધતિ અપનાવવાની ભલામણ કરી છે. નાગરિકોમાં આ અંગે કોઈ ગેરસમજ ન ફેલાય તે માટે સિટી ઇજનેર કુંતેશ મહેતાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જેકેટિંગ એ સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં વપરાતી એક અત્યંત આધુનિક અને સુરક્ષિત રેસ્ટોરેશન પદ્ધતિ છે. જ્યારે કોઈ આરસીસી પિલર કે બીમમાં નિર્માણ સમયે હનીકોમ્બિંગ અથવા કંક્રીટ કમ્પેક્શનમાં ક્ષતિ રહી જાય, ત્યારે તે પિલરની ચારેય તરફ વધારાની હાઈ-ગ્રેડ સ્ટીલ રેઇનફોર્સમેન્ટ જાળી ગોઠવીને ઊંચા દબાણથી સ્પેશિયલ કંક્રીટનું નવું પડ બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાથી મૂળ પિલરની ક્ષમતા અને આયુષ્ય બેગણું થઈ જાય છે. મનપાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જેકેટિંગ કરવાનો તમામ ખર્ચ કોન્ટ્રાક્ટર એજન્સી બેગબોન કન્સ્ટ્રક્શન કંપની પાસેથી વસૂલવામાં આવશે અને મહાનગરપાલિકાના તિજોરી પર એક પણ રૂપિયાનો વધારાનો બોજ પડશે નહીં.

₹42 કરોડના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટનું મહત્વ અને ટ્રાફિક પર અસર

રાજકોટ શહેરનો ઝડપથી વિસ્તાર થઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને કાલાવડ રોડ, ગોંડલ રોડ, મોરબી રોડ અને જામનગર રોડને જોડતા નવા 150 ફીટ રિંગ રોડ પર દરરોજ હજારો નાના-મોટા વાહનોની અવરજવર રહે છે. આ વિસ્તારમાં ભવિષ્યની ટ્રાફિક સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે મનપા દ્વારા ₹42 કરોડના બજેટ સાથે ત્રણ વિશાળ ઓવરબ્રિજનું કામ મંજૂર કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થવાથી સૌરાષ્ટ્રના અન્ય જિલ્લાઓમાંથી રાજકોટ શહેરમાં પ્રવેશતા વાહનોને બાયપાસ રૂટ મળશે અને શહેરના અંતરિયાળ રસ્તાઓ પર ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટશે. પરંતુ Rajkot 150 ring road bridge defect ની ઘટના સામે આવ્યા બાદ હવે આ પ્રોજેક્ટની સમયમર્યાદા થોડી લંબાવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. મનપા વહીવટી તંત્રે ખાતરી આપી છે કે ક્ષતિનિવારણની તમામ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ જ બ્રિજને વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવશે.

નાગરિકો અને વિપક્ષ પ્રતિક્રિયા: ગુણવત્તા નિર્ધારણ સામે સવાલો

રાજકોટ જેવા મહાકાય શહેરમાં સરકારી અને મહાનગરપાલિકાના વિકાસકામોની ગુણવત્તા સામે અવારનવાર વિવાદો ઊભા થતા રહ્યા છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા આ બનાવ બાદ રાજકોટના સ્થાનિક નાગરિકો, રહેવાસી મંડળો અને રાજકીય વિપક્ષો દ્વારા ભારે આક્રોશ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે. વિપક્ષી નેતાઓએ આક્ષેપ કર્યો છે કે મનપાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને કોન્ટ્રાક્ટરોની મિલીભગતને કારણે કરોડો રૂપિયાના જાહેર નાણાંનો વ્યય થાય છે. જો સમયસર SVNIT જેવી તટસ્થ સરકારી સંસ્થા પાસે તપાસ ન કરાવાઈ હોત, તો ભવિષ્યમાં મોરબી કે અન્ય અકસ્માતો જેવી મોટી જાનહાનીની દુર્ઘટના સર્જાઈ શકી હોત. નાગરિક સમિતિઓએ માંગ કરી છે કે રાજકોટમાં ચાલતા અન્ય تمام નિર્માણાધીન ફ્લાયઓવર, બ્રિજ અને ડ્રેનેજ પ્રોજેક્ટ્સનું પણ થર્ડ પાર્ટી ઓડિટ કરાવવામાં આવે.

મનપા સિટી ઇજનેર કુંતેશ મહેતાનું સત્તાવાર નિવેદન

સિટી ઇજનેર કુંતેશ મહેતાએ સમગ્ર મામલે પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, “રાજકોટ મહાનગરપાલિકા માટે નાગરિકોની સુરક્ષા પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે. બ્રિજ નિર્માણમાં જ્યાં પણ સહેજ પણ ગુણવત્તા સંબંધિત શંકા જણાઈ, ત્યાં અમે તરત જ કામ અટકાવીને દેશની પ્રખ્યાત સરકારી એન્જિનિયરિંગ કોલેજ SVNIT સુરતનો સંપર્ક કર્યો હતો. પ્રોફેસર અનિલ દેસાઈના રિપોર્ટ મુજબ જે પણ સુધારાત્મક પગલાં લેવાના થાય છે તે તમામ કામગીરી શરૂ કરી દેવાઈ છે. કોન્ટ્રાક્ટર એજન્સીને કડક ચેતવણી આપવામાં આવી છે. જો નિયત ધોરણો મુજબ સુધારો કરવામાં નહીં આવે, તો એજન્સીને બ્લેકલિસ્ટ કરવા સુધીના કડક પગલાં લેવામાં આવશે.”

પ્રોજેક્ટ વિગતો અને કાર્યવાહીનો ડેટા ટેબલ

રાજકોટ નવા 150 ફીટ રિંગ રોડ બ્રિજ પ્રોજેક્ટ અને વર્તમાન સ્થિતિ અંગેની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબના કોષ્ટકમાં દર્શાવવામાં આવી છે:

આગામી રોડમેપ: રાજકોટ મનપા કેવી રીતે પૂર્ણ કરશે કામ?

મહાનગરપાલિકાના ઇજનેરી વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, SVNIT ની માર્ગદર્શિકા હેઠળ આગામી 15 થી 20 દિવસ દરમિયાન બ્રિજના તમામ ક્ષતિગ્રસ્ત ભાગોમાં જેકેટિંગ અને વધારાનું મજબૂતીકરણ કાર્ય પૂરજોશમાં હાથ ધરવામાં આવશે. આ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ ફરી એકવાર SVNIT અથવા લડીધર એન્જિનિયરિંગ ટીમ દ્વારા બ્રિજનું અલ્ટ્રાસોનિક પલ્સ વેલોસિટી (UPV) ટેસ્ટ અને લોડ ટેસ્ટ કરવામાં આવશે. આ લોડ ટેસ્ટમાં બ્રિજ સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત જણાયા બાદ જ તેને જાહેર જનતાના વાહનવ્યવહાર માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવશે. Rajkot શહેરમાં નિર્માણ પામતી જાહેર મિલકતોની ગુણવત્તા સાથે કોઈ પણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં તેવી સ્પષ્ટ ખાતરી તંત્ર દ્વારા આપવામાં આવી છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.