સુરત એરપોર્ટ પર ફ્લાઈટ ક્રાઈસિસ: $60 અબજની ઈકોનોમી છતાં વિમાની સેવામાં 38% નો મોટો ઘટાડો, વેપારીઓ અને મુસાફરો મુશ્કેલીમાં

સુરતના અર્થતંત્ર પર સુરત એરપોર્ટ ફ્લાઈટ સંકટની ગંભીર અસર

વિશ્વભરમાં હીરા નગરી અને ટેક્સટાઈલ હબ તરીકે ઓળખાતું ગુજરાતનું સુરત શહેર આજે એક અનોખા અને ગંભીર વિમાની સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. વાર્ષિક આશરે 55 થી 65 અબજ ડોલર (આશરે $60 Billion) નું અર્થતંત્ર ધરાવતા અને વિશ્વના 90 ટકા કાચા હીરાનું પ્રોસેસિંગ કરતા આ ઉદ્યોગનગર પાસે આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હોવા છતાં પૂરતી ફ્લાઈટ કનેક્ટિવિટી નથી. તાજેતરમાં જાહેર થયેલા સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, સુરત ખાતે Surat Airport flight crisis વધુ ઘેરી બની રહી છે. એક તરફ શહેરમાં નવીનતમ ₹353 કરોડના ખર્ચે પેસેન્જર ટર્મિનલ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જે વાર્ષિક 26 લાખ મુસાફરોની ક્ષમતા ધરાવે છે; તો બીજી તરફ વિમાની સેવાઓમાં સતત ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે.

સ્થાનિક વેપારીઓ, ઔદ્યોગિક સંગઠનો અને સામાન્ય મુસાફરો માટે આ પરિસ્થિતિ અત્યંત આઘાતજનક બની છે. વિમાની કંપનીઓ દ્વારા સુરતને પૂરતી ફ્લાઈટ્સ ન ફાળવાતા Surat Airport flight crisis ના કારણે ડાયમંડ બુર્સ, વરાછા, રીંગ રોડ ટેક્સટાઈલ માર્કેટ અને સચિન જીઆઈડીસીના વેપારીઓ ભારે આર્થિક નુકસાન વેઠી રહ્યા છે. ડીજીસીએ (DGCA) અને સ્થાનિક ઓપરેશનલ ડેટા દર્શાવે છે કે વર્ષ 2019-20 માં સુરત એરપોર્ટ પરથી સ્થાનિક એરક્રાફ્ટ મુવમેન્ટ 17,542 હતી, જે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં ઘટીને માત્ર 10,850 જેટલી રહી ગઈ છે, એટલે કે વિમાની આવન-જાવનમાં 38.1 ટકાનો જંગી ઘટાડો થયો છે.

આંકડાઓની નજરે સુરત એરપોર્ટની સ્થિતિ અને મુસાફરોનો ધસારો

આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે સુરતમાં વિમાની મુસાફરોની માંગ ઘટી નથી, પરંતુ સામે ફ્લાઈટ્સની સંખ્યા ઘટાડી દેવામાં આવી છે. વર્ષ 2019-20 માં સ્થાનિક પેસેન્જર ટ્રાફિક 14.5 લાખ હતો, જે 2024-25 માં વધીને 15.66 લાખ સુધી પહોંચ્યો છે. એટલે કે પેસેન્જર લોડ ફેક્ટર (Passenger Load Factor) સતત 84 ટકાથી 93 ટકા વચ્ચે સરેરાશ ઊંચો રહ્યો છે. આમ છતાં, Surat Airport flight crisis ના કારણે દરરોજ સરેરાશ 20 કરતાં પણ ઓછી કમર્શિયલ ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ થઈ રહી છે. ઓગસ્ટ 2026 ના ડેટા મુજબ સુરત એરપોર્ટે 1,05,829 સ્થાનિક મુસાફરો અને 7,021 આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરોનું હેન્ડલિંગ કર્યું હતું, સાથે જ 686.80 મેટ્રિક ટન એર કાર્ગોનું પરિવહન પણ થયું હતું.

હીરા અને કાપડ ઉદ્યોગ પર પડી રહેલી માતબર અસરો

સુરત એરપોર્ટ પરથી ફ્લાઈટ્સ ઘટી જતાં સૌથી મોટો ફટકો Surat Diamond Bourse અને વિદેશી ખરીદદારોને પડી રહ્યો છે. એન્ટવર્પ, દુબઈ, બેંગકોક, હોંગકોંગ અને અમેરિકાથી આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય બાયર્સ માટે સુરત સીધા પહોંચવું મુશ્કેલ બની ગયું છે. મુંબઈ કે અમદાવાદ એરપોર્ટ પર ઉતરીને બાય રોડ સુરત આવવું પડતું હોવાથી સમય અને ખર્ચ બંને વધી જાય છે. દક્ષિણ ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી (SGCCI) અને સુરત ડાયમંડ એસોસિએશનના હોદ્દેદારોનું કહેવું છે કે જો આ Surat Airport flight crisis ને તાત્કાલિક ઉકેલવામાં નહીં આવે તો સુરતનું અબજો રૂપિયાનું વૈશ્વિક ટ્રેડિંગ અન્ય વિદેશી મથકો તરફ ડાયવર્ટ થઈ શકે છે.

બીજી તરફ, સુરતના ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગ માટે પણ આ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે. દેશભરમાંથી દરરોજ હજારો વેપારીઓ સાડી, કાપડ અને ડ્રેસ મટીરીયલ ખરીદવા માટે સુરત આવતા હોય છે. દિલ્હી, બેંગલુરુ, ચેન્નઈ, હૈદરાબાદ અને કોલકાતા જેવા મેટ્રો શહેરો સાથે પૂરતી ડાયરેક્ટ ફ્લાઈટ્સ ન હોવાને કારણે હોલસેલ ખરીદદારોની મુલાકાતો ઘટી રહી છે. કાપડ બજારના અગ્રણીઓએ જણાવ્યું કે, “અમે કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયને અનેક વખત રજૂઆતો કરી છે. સુરતમાં માંગ હોવા છતાં એરલાઈન્સ કંપનીઓ વિમાનોની ફાળવણી અન્ય રૂટ પર કરી દે છે, જે સુરત સાથે મોટો અન્યાય છે.”

ડ્રાય સેલિંગ અને ટિકિટના ઊંચા ભાડાનો નવો વિવાદ

મુસાફરો અને સ્થાનિક સંગઠનો દ્વારા એવો પણ આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે કે બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઊભી કરવા માટે વિમાની કંપનીઓ દ્વારા ‘ડ્રાય સેલિંગ’ (Dry Selling) અને બલ્ક ટિકિટ બ્લોકિંગ જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવામાં આવી રહી છે. ઓફલાઈન એજન્ટો દ્વારા મોટી સંખ્યામાં સીટો બ્લોક કરી દેવાતી હોવાથી સામાન્ય મુસાફરોને ઓનલાઈન સિસ્ટમ પર ટિકિટો ખૂબ જ મોંઘી અથવા નો-એવેલેબલ બતાવે છે. Surat Airport flight crisis ના લીધે છેલ્લી ઘડીએ મુસાફરી કરનારા લોકોને દિલ્હી, મુંબઈ કે બેંગલુરુ માટે ₹15,000 થી ₹20,000 સુધીની અધધ રકમ ચૂકવવી પડે છે.

• દિલ્હી-સુરત રૂટ: ફ્લાઈટની અછતને કારણે પીક અવર્સમાં ટિકિટના ભાડાં સામાન્ય કરતાં ત્રણ ગણા વધી જાય છે.
• આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી: શારજાહ અને દુબઈ સિવાય અન્ય પ્રમુખ વૈશ્વિક શહેરો માટે ડાયરેક્ટ ફ્લાઈટ્સનો અભાવ.
• કાર્ગો નુકસાન: કિંમતી હીરા-ઝવેરાત અને હાઈ-વેલ્યુ ટેક્સટાઈલ પાર્સલ સમયસર પહોંચાડવામાં મુશ્કેલી.
• નાઈટ પાર્કિંગ સુવિધા: એરપોર્ટ પર પૂરતી નાઈટ પાર્કિંગ બેઝ હોવા છતાં નાઈટ સ્ટે ફ્લાઈટ્સની અછત.

સુરતના નાગરિકો અને મુસાફરોમાં રોષ

સુરત શહેરના અડાજણ, વેસુ, પીપલોદ અને વરાછા વિસ્તારના અનેક મુસાફરો તેમજ NRI ગુજરાતીઓએ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની ભડાશ કાઢી છે. ઉત્સવોની સીઝન નજીક આવી રહી હોય ત્યારે જ Surat Airport flight crisis વિકટ બનતાં મુસાફરોને ભારે હાલાકી વેઠવી પડી રહી છે. તાજેતરમાં એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ અને ઈન્ડિગોની ફ્લાઈટ્સ રદ થવાના અને ટેકનિકલ ઓવરબુકિંગના બનાવોથી સુરત એરપોર્ટ પર મુસાફરો અને એરલાઈન સ્ટાફ વચ્ચે ઘર્ષણના દ્રશ્યો પણ સર્જાયા હતા.

શહેરના સ્થાનિક મુસાફરોનું કહેવું છે કે, “જો એક નાના શહેરથી મોટા શહેર વચ્ચે 90% લોડ ફેક્ટર મળતો હોય, તો એરલાઈન્સ કંપનીઓ શા માટે ફ્લાઈટ્સ બંધ કરી રહી છે? સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) અને સ્થાનિક સાંસદોએ વહેલી તકે આ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારમાં કડક રજૂઆત કરવી જોઈએ.”

ઉકેલ માટેના સૂચનો અને ભાવિ દિશા

સુરતના ઔદ્યોગિક અને નાગરિક સંગઠનોએ આ Surat Airport flight crisis માંથી બહાર આવવા માટે કેટલાક મહત્વના સૂચનો રજૂ કર્યા છે:

1. ફ્લાઈટ સ્લોટ વધારવા: કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય દ્વારા સુરતને પ્રાઇમ ટાઇમ સ્લોટ્સ ફાળવવામાં આવે.
2. નવા એરલાઈન ઓપરેટર્સને આમંત્રણ: અકાસા એર, સ્પાઈસજેટ અને અન્ય પ્રાદેશિક એરલાઈન્સને સુરતથી નવા રૂટ શરૂ કરવા પ્રોત્સાહન આપવું.
3. SDB માટે સ્પેશિયલ કાર્ગો અને ચાર્ટર સેવાઓ: સુરત ડાયમંડ બુર્સ માટે વિશેષ ઇન્ટરનેશનલ ચાર્ટર ફ્લાઇટ્સ શરૂ કરવી.
4. ટિકિટ પ્રાઈસ કેપિંગ: ઈમરજન્સી અને તહેવારો દરમિયાન એરલાઈન્સ દ્વારા લેવાતા અતિશય ભાડાં પર નિયંત્રણ મૂકવું.

સુરત એ માત્ર ગુજરાતનું જ નહીં પરંતુ ભારતનું એક અત્યંત મહત્વનું આર્થિક એન્જિન છે. જો આ શહેરમાંથી Surat Airport flight crisis ને વહેલી તકે દૂર કરવામાં નહીં આવે તો તેની અસર સમગ્ર રાજ્યના વિકાસ દર પર પડી શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે કેન્દ્ર સરકાર અને એરલાઈન્સ કંપનીઓ સુરતની આ વ્યાજબી માંગણીઓ પર કેટલી ઝડપથી પગલાં ભરે છે.

સંબંધિત સમાચાર

• રાજકોટના બજારોમાં UPI પેમેન્ટનો બહિષ્કાર! વેપારીઓએQR કોડ હટાવ્યા, જાણો Rajkot UPI payment news ની વિગતો
• સુરતના કાપડ ઉદ્યોગ પર ભાવવધારાનો આંચકો: ૬૦ દિવસમાં કાચો માલ ₹૨૬.૫૦ મોંઘો થયો, યુપીઆઈ ચાર્જ અંગે પણ ફફડાટ

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.