સુરતમાં ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્કની માનવ સફાઈ પર સંપૂર્ણ મનાઈ: SMC નો આકરો નિર્ણય, નિયમ ભંગ પર નોંધાશે સીધી પોલીસ ફરિયાદ; જાણો Surat sewer cleaning rules ની વિગતો

Milin Anghan
8 Min Read

સુરતમાં ગટર સફાઈ અંગે મનપાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય અને Surat sewer cleaning rules

સુરત શહેરના તમામ નાગરિકો, હાઉસિંગ સોસાયટીના હોદ્દેદારો, કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સના માલિકો અને ઔદ્યોગિક એકમો માટે Surat Municipal Corporation (SMC) દ્વારા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને કડક જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. સુરત શહેરમાં હવેથી ભૂગર્ભ ગટર, ચેમ્બર, ડ્રેનેજ લાઈન કે સેપ્ટિક ટેન્કની કોઈપણ પ્રકારની માનવ દ્વારા સફાઈ કરાવવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદી દેવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ વ્યક્તિ, સોસાયટી કે કોન્ટ્રાક્ટર નિયમનો ભંગ કરીને સફાઈ કામદારને ગટર કે સેપ્ટિક ટેન્કમાં ઉતારશે, તો તેમની સામે સીધી પોલીસ ફરિયાદ (FIR) દાખલ કરીને આકરી કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સુરત મહાનગરપાલિકા દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરવામાં આવેલી નવી Surat sewer cleaning rules નો મુખ્ય હેતુ સફાઈ કામદારોના અમૂલ્ય જીવનનું રક્ષણ કરવાનો અને માનવ ગરિમા જાળવી રાખવાનો છે. આ નિર્ણયથી સ્માર્ટ સિટી Surat માં ગટર સફાઈની કામગીરી વધુ સુરક્ષિત અને આધુનિક બનશે.

શા માટે લેવાયો આ કડક નિર્ણય? ભૂતકાળની દુર્ઘટનાઓ અને કાયદાકીય જોગવાઈ

ભૂગર્ભ ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્કની અંદર ઝેરી વાયુઓ જેવા કે હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ, મિથેન અને કાર્બન મોનોક્સાઇડ જેવા ઘાતક વાયુઓનું સતત નિર્માણ થતું હોય છે. ભૂતકાળમાં સુરત શહેર અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં યોગ્ય સુરક્ષા સાધનો વગર ગટરમાં ઊતરેલા અનેક કામદારો ગૂંગળામણને કારણે કાળધર્મ પામ્યા હોવાના દુઃખદ બનાવો બન્યા છે. Supreme Court of India દ્વારા માનવ દ્વારા ગટર સફાઈ (Manual Scavenging) પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં, કેટલીક ખાનગી સોસાયટીઓ અને કોમર્શિયલ મિલકતોના માલિકો થોડા પૈસા બચાવવાની લાલચમાં સફાઈ કામદારોના જીવને જોખમમાં મુકતા હોય છે. મનપા કમિશનરે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે હવે આવી બેદરકારી સાંખી લેવામાં આવશે નહીં અને નવી Surat sewer cleaning rules હેઠળ દોષિતો સામે કોઈ પણ જાતની રહેમરાહ વગર ફોજદારી ગુનો નોંધવામાં આવશે.

નાગરિકો માટે SMC ની ભાડાની આધુનિક મશીનરી સેવા

સુરત મહાનગરપાલિકાએ માત્ર કડક નિયમો જ નથી બનાવ્યા, પરંતુ નાગરિકોને મુશ્કેલી ન પડે તે માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા પણ પૂરી પાડી છે. જો તમારી સોસાયટી કે મિલકતમાં ગટર ઉભરાવાની કે સેપ્ટિક ટેન્ક ભરાવાની સમસ્યા સર્જાય, તો હવે ખાનગી કામદારોને ગટરમાં ઉતારવાને બદલે મનપાના સંબંધિત ઝોન કાર્યાલયમાંથી આધુનિક સીવર ક્લીનિંગ મશીનરી નિયમાનુસાર ભાડે મેળવી શકાશે. Surat sewer cleaning rules ની જોગવાઈ અનુસાર, દરેક ઝોનમાં સુપર સકર મશીનો, હાઈ-પ્રેશર જેટીંગ મશીનો, સક્શન મશીનો અને રોબોટિક ડ્રેનેજ ક્લીનર્સ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે. નાગરિકો ખૂબ જ વ્યાજબી દર ચૂકવીને પોતાના વિસ્તારની મનપા કચેરીમાંથી આ સુવિધા મેળવી શકશે, જેથી માનવ દ્વારા સફાઈ કરાવવાની નોબત જ ઊભી ન થાય.

સુરત મનપાના 8 ઝોન અને સેવા મેળવવાની માર્ગદર્શિકા

સુરત શહેરના આઠેય ઝોનમાં નાગરિકો માટે મશીનરી મેળવવાની પ્રક્રિયા અત્યંત સરળ કરવામાં આવી છે. નીચે દર્શાવેલ કોષ્ટક મુજબ નાગરિકો પોતાની નજીકની મનપા ઝોન ઓફિસનો સંપર્ક કરી શકે છે:

ઝોનનું નામઉપલબ્ધ આધુનિક મશીનરીઅરજી કરવાની પદ્ધતિસંપર્ક / હેલ્પલાઇન
સેન્ટ્રલ ઝોન (મૂગલીસરા)હાઈ-પ્રેશર જેટીંગ અને સક્શન વાનઝોન સિવિક સેન્ટર / ઓનલાઈન1916 / 0261-2422288
વરાછા ઝોન – A & Bસુપર સકર અને રોબોટિક ક્લીનરઝોન ડ્રેનેજ વિભાગ1916 / 0261-2541133
કતારગામ ઝોનજેટીંગ કમ સક્શન મશીનસિવિક સેન્ટર / SMC App1916 / 0261-2480000
રાંદેર ઝોનડ્રેનેજ ડી-સિલ્ટિંગ મશીનોઝોન ઓફિસ કન્ટ્રોલ રૂમ1916 / 0261-2780000
અઠવા ઝોનહાઈ-કેપેસિટી સક્શન ટેન્કરોસિવિક સેન્ટર / ઓનલાઈન portal1916 / 0261-2660000
ઉધના ઝોનસુપર સકર મશીનરીઝોન ડ્રેનેજ ડેસ્ક1916 / 0261-2270000
લિંબાયત ઝોનજેટીંગ અને સક્શન યુનિટ્સઝોન ઓફિસ અરજી1916 / 0261-2250000

કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને થનારી આકરી શિક્ષા

નવા Surat sewer cleaning rules ના અમલીકરણ માટે ‘ધ પ્રોહિબિશન ઓફ એમ્પ્લોયમેન્ટ એઝ મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સ એન્ડ ધેર રીહેબિલિટેશન એક્ટ, 2013’ ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવશે. જો કોઈ મિલકતધારક કે સોસાયટી પ્રમુખ કોઈ સફાઈ કામદારને સુરક્ષા સાધનો વિના ગટરમાં મોકલશે, તો તેમની સામે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની સંબંધિત કલમો હેઠળ બિન-જામીનપાત્ર ગુનો બનશે. જો ગટર સફાઈ દરમિયાન કોઈ કામદારનું ગૂંગળામણ કે દુર્ઘટનાને કારણે મૃત્યુ થાય, તો સફાઈ કરાવનાર વ્યક્તિ પર સાપરાધ મનુષ્યવધ (Culpable Homicide) નો કેસ ચલાવવામાં આવશે. આ કેસમાં ભારે આર્થિક દંડ ઉપરાંત મિલકત માલિક કે સોસાયટીના જવાબદાર હોદ્દેદારોને જેલની સજા પણ થઈ શકે છે.

હાઉસિંગ સોસાયટીઓ અને એસોસિયેશનો માટે ખાસ ચેકલિસ્ટ

સુરત શહેરની તમામ એપાર્ટમેન્ટ્સ, હાઉસિંગ સોસાયટીઓ, શોપિંગ મોલ્સ અને ઔદ્યોગિક વસાહતોએ નીચે મુજબના નિયમોનું અક્ષરશઃ પાલન કરવાનું રહેશે:

  • ખાનગી કામદારો પર રોક: કોઈપણ સંજોગોમાં રોકડ રકમ આપીને ખાનગી સફાઈ કામદારો પાસે ગટર કે સેપ્ટિક ટેન્કની સફાઈ કરાવવી નહીં.
  • મનપાની મશીનરીનો ઉપયોગ: ગટર ભરાય ત્યારે તુરંત જ SMC ઝોન ઓફિસમાં વ્યાજબી ફી ભરીને આધુનિક જેટીંગ કે સક્શન મશીન બોલાવવું.
  • નોટિસ બોર્ડ પર માહિતી: સોસાયટીના મુખ્ય ગેટ કે નોટિસ બોર્ડ પર Surat sewer cleaning rules અંગેની માહિતી અને મનપાના હેલ્પલાઇન નંબર 1916 પ્રદર્શિત કરવા.
  • સુપરવાઇઝરની જવાબદારી: જો મનપાના કામદારો પણ લાઈન સફાઈ માટે આવે, તો તેઓ સુરક્ષા કિટ (પીપીઈ, ઓક્સિજન માસ્ક, સેફ્ટી બેલ્ટ) પહેરેલી હોય તેની ખાતરી કરવી.

સુરત વિજિલન્સ ટુકડી અને પોલીસનું કડક સરપ્રાઇઝ ચેકિંગ

મહાનગરપાલિકાના આ આદેશના કડક અમલીકરણ માટે સુરત પોલીસ કમિશનર અને SMC વિજિલન્સ વિભાગ દ્વારા સંયુક્ત યોજના ઘડી કાઢવામાં આવી છે. શહેરના જુદા જુદા ઝોનમાં વિજિલન્સ સ્કવોડ દ્વારા અચાનક સરપ્રાઇઝ ચેકિંગ કરવામાં આવશે. જો કોઈ સ્થળે ગેરકાયદેસર રીતે માનવ દ્વારા ગટર સફાઈ થતી જણાશે, તો સ્થળ પર જ કામગીરી અટકાવીને સફાઈ કરાવનાર મિલકત માલિક કે પ્રમુખની અટકાયત કરવામાં આવશે. Surat sewer cleaning rules ના ઉલ્લંઘન અંગે નાગરિકો પણ સીધી ફરિયાદ કરી શકે તે માટે વિશેષ વોટ્સએપ નંબર અને મનપા કન્ટ્રોલ રૂમ ચોવીસે કલાક કાર્યરત કરવામાં આવ્યો છે.

સ્માર્ટ સીટી સુરતમાં સુરક્ષિત સફાઈ અભિયાન

સુરત શહેર એ દેશભરમાં પોતાની સ્વચ્છતા અને આધુનિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ઓળખાય છે. સ્માર્ટ સિટી તરીકે સુરતે ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરીને ગટર વ્યવસ્થાને સંપૂર્ણ ઓટોમેટેડ બનાવવાની દિશામાં મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. સુરતમાં હવે ડ્રેનેજ લાઈનની આંતરિક તપાસ માટે રોબોટિક કૅમેરા અને ડ્રોન ટેકનોલોજીનો પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. જેથી મનુષ્યને ગટરમાં ઉતરવાની જરૂર જ ન પડે. Surat sewer cleaning rules ના માધ્યમથી સુરત મનપાએ સમગ્ર ગુજરાત અને દેશ સમક્ષ સફાઈ કામદારોની સુરક્ષાનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.

નાગરિકોની ફરજ અને જાગૃતિ

સુરતના તમામ નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવે છે કે તેઓ આ કાયદાનું સંપૂર્ણ પાલન કરે. જો તમારી આસપાસ કોઈ વ્યક્તિ કે સોસાયટી સફાઈ કામદારના જીવને જોખમમાં મૂકીને ગટર સાફ કરાવતી નજરે પડે, તો તુરંત જ મનપાના કન્ટ્રોલ રૂમ અથવા સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં જાણ કરો. સુરત શહેરને સ્વચ્છ રાખવાની સાથે સાથે સફાઈ કામદારોના જીવન અને માનવ અધિકારોનું રક્ષણ કરવું એ આપણા સૌની નૈતિક અને કાયદાકીય ફરજ છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article