સુરતમાં તાપી નદી બે કાંઠે: ઉકાઈ ડેમની સપાટી 337.29 ફૂટે પહોંચી, કતારગામ-રાંદેર કોઝવે વાહનવ્યવહાર માટે બંધ | Surat Ukai Dam Water Level

Milin Anghan
8 Min Read

સુરત શહેર અને સમગ્ર દક્ષિણ ગુજરાત માટે ચોમાસાની આ સિઝનના સૌથી મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. તાપી નદીના ઉપરવાસ ક્ષેત્રો અને કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં સતત પડી રહેલા ધોધમાર વરસાદને કારણે Surat Ukai Dam water level માં વિરાટ વધારો નોંધાયો છે. જળાશયમાં પાણીની ભારે આવક થતાં ડેમની સપાટી વધીને 337.29 ફૂટે પહોંચી ગઈ છે. આ સાથે જ સુરત શહેરમાંથી પસાર થતી પવિત્ર તાપી નદી બંને કાંઠે વહેતી થઈ છે. પાણીનું જળસ્તર વધતા સુરતના કતારગામ અને રાંદેર વિસ્તારને જોડતો ઐતિહાસિક વિયર કમ કોઝવે ફરી એકવાર ઓવરફ્લો થયો છે અને નાગરિકોની સલામતી અર્થે સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) દ્વારા વાહનવ્યવહાર માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે.

ઉકાઈ ડેમ અને તાપી નદીની વર્તમાન સ્થિતિ: Surat Ukai Dam water level 337 ફૂટને પાર

દક્ષિણ ગુજરાતની આર્થિક અને સામાજિક જીવાદોરી ગણાતા ઉકાઈ બહુહેતુક જળાશયમાં છેલ્લા 48 કલાક દરમિયાન પાણીની વિપુલ આવક નોંધાઈ છે. મહારાષ્ટ્ર અને મધ્યપ્રદેશના સરહદી કેચમેન્ટ વિસ્તારોમાં થયેલા સાર્વત્રિક વરસાદને પરિણામે જળાશયમાં પ્રતિસેકન્ડ હજારો ક્યુસેક પાણી ઠલવાઈ રહ્યું છે. ફ્લડ કંટ્રોલ રૂમના સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, Surat Ukai Dam water level 337.29 ફૂટે પહોંચી ચૂક્યું છે, જ્યારે આ ડેમનું ભયજનક અને પૂર્ણ જળસ્તર (FRL) 345.00 ફૂટ નિર્ધારિત કરવામાં આવેલું છે.

હાલમાં ડેમમાં પાણીનો સંગ્રહ 80 ટકાથી વધુ થઈ ચૂક્યો છે. આ સ્થિતિને પગલે તાપી નદીમાં નિયંત્રિત પ્રમાણમાં પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે, જેનાથી તાપી નદી પોતાની પૂર્ણ ક્ષમતા સાથે વહેતી જોવા મળી રહી છે. સુરતના અડાજણ, પાલ, રાંદેર, નાનપુરા અને ડુમસ રોડ તરફના રિવરફ્રન્ટ વિસ્તારોમાં તાપી નદીનું મનોહર અને ભવ્ય રૂપ જોવા મળી રહ્યું છે, જેને નિહાળવા માટે સુરતીઓની ભીડ પણ ઉમટી રહી છે.

કતારગામ-રાંદેર વિયર કમ કોઝવે બંધ: 6.43 મીટર સપાટી નોંધાઈ

તાપી નદીમાં નવસર્જિત જળરાશિના કારણે સુરત શહેરના કતારગામ અને રાંદેરને જોડતા વિયર કમ કોઝવે ખાતે પાણીની સપાટી વધીને 6.43 મીટરથી વધુ થઈ ગઈ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે કોઝવે પર વાહનવ્યવહાર ચાલુ રાખવા માટેની ભયજનક સપાટી 6.00 મીટર નક્કી કરાયેલી છે. સુરત મહાનગરપાલિકાના રોડ એન્ડ બ્રિજ વિભાગ અને સુરત પોલીસ દ્વારા સુરક્ષાના આગોતરા પવલાં રૂપે કોઝવેના બંને છેડે બેરિકેટ્સ મૂકીને રસ્તો બંધ કરી દેવાયો છે.

કોઝવે બંધ થવાના કારણે કતારગામથી રાંદેર અને અડાજણ તરફ આવતા-જતા હજારો વાહનચાલકોને હવે કેબલ સ્ટેડ બ્રિજ (પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાય સેતુ) અથવા સરદાર પટેલ બ્રિજનો ઉપયોગ કરવો પડી રહ્યો છે. જેના કારણે પીક અવર્સ દરમિયાન કેબલ બ્રિજ અને રાંદેર રોડ પર વાહનોની લાંબી લાઈનો અને ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. સુરત શહેર ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા વધારાના જવાનો તૈનાત કરીને ટ્રાફિકનું સુચારુ સંચાલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

જળાશય અને નદીના મહત્વપૂર્ણ આંકડાકીય વિગત

સ્થળ / માપદંડવર્તમાન સ્થિતિ / આંકડોમહત્તમ / ભયજનક મર્યાદા
ઉકાઈ ડેમ જળસપાટી (Ukai Dam Water Level)337.29 ફૂટ345.00 ફૂટ
વિયર કમ કોઝવે સપાટી (Causeway Water Level)6.43 મીટર6.00 મીટર
અસરગ્રસ્ત મુખ્ય માર્ગકતારગામ – રાંદેર કોઝવેસંપૂર્ણ બંધ
વિકલ્પ માર્ગોકેબલ સ્ટેડ બ્રિજ, હોપ બ્રિજ, સરદાર બ્રિજચાલુ (ટ્રાફિક ડાયવર્ઝન)

સુરત શહેર માટે પીવાના પાણીનું મોટું સંકટ ટળ્યું: સુરતીઓ માટે રાહતના અહેવાલ

સુરત શહેરની 80 લાખથી વધુની વસ્તી માટે પાણીનો મુખ્ય અને એકમાત્ર સ્ત્રોત તાપી નદી અને ઉકાઈ ડેમ છે. ચોમાસાના આરંભિક મહિનાઓમાં વરસાદ ખેંચાતા પાણીના વપરાશ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ હવે Surat Ukai Dam water level માં થયેલા આ તીવ્ર વધારાને પગલે આગામી આખા વર્ષ દરમિયાન સુરત શહેરને પીવાના શુદ્ધ પાણીનો પૂરતો જથ્થો મળી રહેશે. સુરત મહાનગરપાલિકાના સરથાણા, કતારગામ, રાંદેર અને ઉધના ખાતે આવેલા વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સ માટે કાચું પાણી મેળવવામાં હવે કોઈ જ અવરોધ રહેશે નહીં.

SMC ના વોટર વર્ક્સ કમિટીના ચેરમેન જણાવ્યા અનુસાર, «ઉકાઈ ડેમમાં 337 ફૂટથી વધુ પાણીનો સંગ્રહ થવો એ સુરત શહેર માટે વરદાન સમાન છે. આનાથી માત્ર પીવાનું પાણી જ નહીં પરંતુ ઉદ્યોગો માટે જરૂરી પાણીનો જથ્થો પણ સીઝન અંત સુધી સુરક્ષિત થઈ ગયો છે.» આ સમાચારથી સુરતના તમામ નાગરિકોમાં આનંદની લહેર વ્યાપી ગઈ છે.

દક્ષિણ ગુજરાતના ખેડૂતોમાં ઉત્સાહનો માહોલ: સિંચાઈ માટે વિપુલ જળરાશિ ઉપલબ્ધ

ઉકાઈ જળાશય માત્ર સુરત શહેર પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સુરત, તાપી, નવસારી અને ભરૂચ જિલ્લાના લાખો હેક્ટર કૃષિ જમીન માટે સિંચાઈનો મુખ્ય આધાર છે. Surat Ukai Dam water level વધવાના કારણે ઉકાઈ ડાબા કાંઠા અને જમણા કાંઠાની મુખ્ય કેનાલો મારફતે ખેડૂતોને શિયાળુ (રવિ) પાક અને ચોમાસું પાક માટે પૂરતું પાણી મળી રહેશે.

દક્ષિણ ગુજરાતમાં મુખ્યત્વે ડાંગર (Paddy), શેરડી (Sugarcane) અને શાકભાજીની ખેતી થાય છે, જેને વિપુલ પ્રમાણમાં પાણીની જરૂરિયાત હોય છે. ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં તાપી નદી બંને કાંઠે વહેવાથી ભૂગર્ભ જળસ્તર (Water table) પણ ખૂબ જ ઊંચા આવ્યા છે. બારડોલી, માંડવી, ઓલપાડ, ચોર્યાસી અને કામરેજ તાલુકાના ખેડૂત સંગઠનોએ ઉકાઈ ડેમમાં પાણીની આ આવકને આવકારી છે અને સિંચાઈ વિભાગ પાસે સમયસર કેનાલોમાં પાણી છોડવાની માંગ કરી છે.

સુરત મનપા (SMC) અને ફ્લડ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા સતત મોનિટરિંગ

તાપી નદીમાં વધી રહેલા જળસ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને સુરત જિલ્લા કલેક્ટર અને સુરત મહાનગરપાલિકા કમિશનર દ્વારા ફ્લડ કંટ્રોલ રૂમને 24 કલાક માટે એલર્ટ મોડ પર રાખવામાં આવ્યો છે. ઉકાઈ ડેમ એન્જિનિયરિંગ ટીમ અને સુરત SMC ની હાઇડ્રોલિક ટીમ વચ્ચે દર કલાકે પાણીની આવક અને જાવકના આંકડાઓની આપ-લે થઈ રહી છે. તાપી નદીના કિનારે આવેલા નીચાણવાળા વિસ્તારો જેવા કે નાના વરાછા, લિંબાયત, ગોડાદરા, અડાજણ અને નાનપુરાના ફ્લડ ગેટ્સ પર ખાસ તૈનાતી રાખવામાં આવી છે જેથી ભરતી વખતે નદીનું પાણી શહેરમાં ઘૂસી ન જાય.

જોકે, સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ હેઠળ છે અને કોઈપણ પ્રકારના પૂર (Flood) નો ભય નથી. તંત્ર દ્વારા નાગરિકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને તાપી નદીના પટમાં કે કોઝવે નજીક સેલ્ફી લેવા કે પાણીમાં ઉતરવાનું સાહસ ન કરવા કડક ચેતવણી આપવામાં આવી છે. સુરત પોલીસ દ્વારા નદીકિનારાના પોઈન્ટ્સ પર પેટ્રોલિંગ વધારી દેવાયું છે.

આગામી દિવસોમાં વરસાદી આગાહી અને તંત્રની પૂર્વતૈયારીઓ

હવામાન વિભાગ (IMD) ની અગાહી અનુસાર દક્ષિણ ગુજરાત અને તાપીના કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં આગામી 24 થી 48 કલાક દરમિયાન હળવાથી મધ્યમ વરસાદી ઝાપટાં ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. આ સંજોગોમાં Surat Ukai Dam water level માં હજુ પણ થોડો વધારો થઈ શકે છે. જો પાણીની આવક 1 લાખ ક્યુસેકથી વધશે તો ડેમના દરવાજા ખોલીને તાપી નદીમાં વધુ પાણી છોડવાની કવાયત હાથ ધરવામાં આવશે.

સમગ્ર સુરત શહેર હાલ ગણેશોત્સવના ભક્તિમય માહોલમાં લીન છે. તેવામાં તાપી નદીમાં નવા નીરનું આગમન અને ઉકાઈ ડેમની પાણીથી સમૃદ્ધ સ્થિતિએ સુરતીઓના ઉત્સાહમાં બેવડો વધારો કર્યો છે. પવિત્ર તાપી મૈયાના બે કાંઠે વહેતા સ્વરૂપને જોઈને સુરતીઓ કુદરતનો આભાર માની રહ્યા છે.

સંબંધિત સમાચાર

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article