(Islamabad, Pakistan): પાકિસ્તાનની રાજધાની ઈસ્લામાબાદ (Islamabad) ફરી એકવાર આતંકવાદી હુમલાથી ધ્રૂજી ઉઠ્યું છે. શુક્રવારનો પવિત્ર દિવસ લોહીયાળ સાબિત થયો છે જ્યારે જુમ્માની નમાજ (Friday Prayers) દરમિયાન એક શક્તિશાળી Suicide Blast (આત્મઘાતી વિસ્ફોટ) થયો હતો. આ હુમલામાં અત્યાર સુધીમાં 31 લોકોના મોતના સમાચાર છે, જ્યારે 150 થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ ઘટના ઈસ્લામાબાદના શહઝાદ ટાઉન (Shahzad Town) અને તરલાઈ (Tarlai) વિસ્તારમાં આવેલી એક શિયા મસ્જિદ (Shia Mosque) અને ઈમામબારગાહમાં બની હતી. વિસ્ફોટ એટલો ભયાનક હતો કે સમગ્ર વિસ્તારમાં અફરાતફરી મચી ગઈ હતી અને સુરક્ષા એજન્સીઓએ (Security Agencies) તાત્કાલિક સમગ્ર વિસ્તારને કોર્ડન (Cordon off) કરી દીધો છે.
The Incident: કેવી રીતે થયો આ ભયાનક હુમલો?
મળતી માહિતી મુજબ, આ બ્લાસ્ટ ઈસ્લામાબાદના તરલાઈ (Tarlai) વિસ્તારમાં આવેલી ‘ઈમામબારગાહ ખદીજાતુલ કુબ્રા’ (Imambargah Khadijatul Kubra) માં થયો હતો. શુક્રવાર હોવાથી મસ્જિદમાં નમાજ અદા કરવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થયા હતા. પ્રત્યક્ષદર્શીઓ અને પોલીસ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ એક આત્મઘાતી હુમલો (Suicide Bombing) હતો.
એક Suicide Bomber મસ્જિદની અંદર ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. જોકે, તેને મસ્જિદના ગેટ પર અથવા બહારના ભાગમાં રોકવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે તેને અટકાવવામાં આવ્યો, ત્યારે તેણે પોતાની જાતને ઉડાવી દીધી હતી (Detonated his device). જો આ હુમલાખોર મસ્જિદના મુખ્ય હોલની અંદર પહોંચી ગયો હોત, તો જાનહાનિનો આંકડો ઘણો વધારે હોઈ શકતો હતો. તેમ છતાં, ગેટ પર થયેલા વિસ્ફોટની તીવ્રતા એટલી વધારે હતી કે ત્યાં હાજર ડઝનબંધ લોકોના શરીરના ચીથડા ઉડી ગયા હતા.
Casualties and Emergency Response: મોતનો આંકડો અને હોસ્પિટલની સ્થિતિ
શરૂઆતમાં મૃત્યુઆંક 10 થી 15 બતાવવામાં આવી રહ્યો હતો, પરંતુ જેમ જેમ કાટમાળ હટાવવામાં આવ્યો તેમ તેમ આંકડો ઝડપથી વધ્યો છે. લેટેસ્ટ રિપોર્ટ્સ મુજબ:
• Death Toll: અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 31 લોકોના મોત થયા છે.
• Injured: 100 થી 170 જેટલા લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમાંથી ઘણાની હાલત ગંભીર (Critical) છે.
બ્લાસ્ટ પછી તરત જ ઈસ્લામાબાદમાં મેડિકલ ઈમરજન્સી (Medical Emergency) જાહેર કરી દેવામાં આવી છે. ઈસ્લામાબાદના પોલીસ ચીફે સમગ્ર શહેરમાં હાઈ એલર્ટ અને ઈમરજન્સી લાગુ કરી દીધી છે. ઘાયલોને તાત્કાલિક નજીકની હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને:
1. Pakistan Institute of Medical Sciences (PIMS): અહીં ઈમરજન્સી લાગુ કરવામાં આવી છે અને ડોક્ટરોની રજાઓ રદ કરવામાં આવી છે.
2. CDA Hospital અને Polyclinic: અહીં પણ ઘાયલોની સારવાર યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે. બર્ન સેન્ટર (Burn Center) અને ઓર્થોપેડિક વિભાગોને સ્ટેન્ડબાય પર રાખવામાં આવ્યા છે.
ઘટનાસ્થળના દ્રશ્યો ખૂબ જ હ્રદયદ્રાવક છે. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા ફૂટેજમાં જોઈ શકાય છે કે પોલીસ અધિકારીઓ અને સ્થાનિક લોકો ઘાયલોને પોતાના ખભા પર ઉંચકીને હોસ્પિટલ લઈ જઈ રહ્યા છે. મસ્જિદ પરિસરમાં લોહીના ખાબોચિયા અને લોકોના વિખરાયેલા પગરખાં અને સામાન જોવા મળી રહ્યો છે.
Targeting the Shia Community: શિયા સમુદાય ફરી નિશાના પર
આ હુમલો સ્પષ્ટપણે લઘુમતી શિયા સમુદાય (Minority Shia Community) ને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવ્યો હતો. પાકિસ્તાનમાં શિયા મસ્જિદો અને ઈમામબારગાહો પર હુમલાઓનો એક લાંબો ઇતિહાસ રહ્યો છે. રિપોર્ટ્સ જણાવે છે કે આ વિસ્તાર “Shia Prone Zone” ગણાય છે અને મસ્જિદમાં શિયા શ્રદ્ધાળુઓ મોટી સંખ્યામાં હાજર હતા.
પાકિસ્તાનમાં કટ્ટરપંથી જૂથો અને આતંકવાદી સંગઠનો જેવા કે Islamic State Khorasan (IS-K) અને Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP) અવારનવાર શિયા મુસ્લિમોને ટાર્ગેટ કરતા હોય છે. અલ જઝીરાના રિપોર્ટ મુજબ, આ હુમલામાં IS-K (Islamic State) ના લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા છે, જે અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાન બંનેમાં શિયાઓને નિશાન બનાવવા માટે કુખ્યાત છે. કેટલાક રિપોર્ટ્સમાં ‘ફિતના અલ-ખવારિજ’ (Fitna al-Khawarij) સાથે જોડાયેલા તત્વોનો હાથ હોવાની શંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
High Profile Visit and Security Failure: સુરક્ષામાં મોટી ચૂક?
આ બ્લાસ્ટ એવા સમયે થયો છે જ્યારે પાકિસ્તાનની સુરક્ષા વ્યવસ્થા હાઈ એલર્ટ પર હોવી જોઈતી હતી. હાલમાં ઉઝબેકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ શૌકત મિર્ઝિયોયેવ (Uzbekistan President Shavkat Mirziyoyev) પાકિસ્તાનની બે દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે છે. એક વિદેશી રાષ્ટ્રપતિની હાજરી હોવા છતાં, રાજધાની ઈસ્લામાબાદમાં આટલો મોટો આતંકવાદી હુમલો થવો એ પાકિસ્તાની સુરક્ષા એજન્સીઓ (Security Agencies) અને ઈન્ટેલિજન્સની મોટી નિષ્ફળતા સાબિત કરે છે.
સવાલ એ થાય છે કે જ્યારે VVIP મુવમેન્ટના કારણે શહેરમાં સુરક્ષા કડક હતી, ત્યારે એક Suicide Bomber વિસ્ફોટકો સાથે મસ્જિદ સુધી કેવી રીતે પહોંચી ગયો?
Rising Terrorism in Pakistan: આતંકવાદનું બીજું નામ બનતું પાકિસ્તાન
આ ઘટના પાકિસ્તાનમાં વધી રહેલા આતંકવાદ (Rising Militancy) નો પુરાવો છે. Global Terrorist Index 2025 ના આંકડાઓ ખૂબ જ ચોંકાવનારા છે:
• બુર્કિના ફાસો (Burkina Faso) પછી પાકિસ્તાન હવે દુનિયાનો બીજો સૌથી વધુ આતંકવાદ પ્રભાવિત દેશ (2nd Most Terror-Impacted Country) બની ગયો છે.
• વર્ષ 2024 માં પાકિસ્તાન ચોથા સ્થાને હતું, પરંતુ સ્થિતિ વધુ વણસી છે.
• TTP Attacks: તહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) ના હુમલાઓમાં 90% નો વધારો થયો છે.
• BLA Attacks: બલૂચ લિબરેશન આર્મી (BLA) ના હુમલાઓમાં 60% નો વધારો નોંધાયો છે.
• વર્ષ 2024 માં TTP એ 482 હુમલા કર્યા હતા જેમાં 558 લોકોના જીવ ગયા હતા.
ખૈબર પખ્તુનખ્વા (Khyber Pakhtunkhwa) અને બલૂચિસ્તાન (Balochistan) સૌથી વધુ પ્રભાવિત વિસ્તારો છે, પરંતુ હવે ઈસ્લામાબાદ જેવા સુરક્ષિત ગણાતા શહેરોમાં પણ IS-K અને TTP એ પગપેસારો કર્યો છે. અગાઉ 11 નવેમ્બર, 2025 (સોર્સ મુજબ) ના રોજ પણ ઈસ્લામાબાદમાં ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટની બહાર આત્મઘાતી હુમલો થયો હતો જેમાં 12 લોકોના મોત થયા હતા. આ દર્શાવે છે કે આતંકવાદીઓ હવે ડર્યા વગર રાજધાનીને ટાર્ગેટ કરી રહ્યા છે.
Official Reactions: નેતાઓએ શું કહ્યું?
• રાષ્ટ્રપતિ આસિફ અલી ઝરદારી (President Asif Ali Zardari): તેમણે આ હુમલાની સખત નિંદા કરી છે અને કહ્યું છે કે “નિર્દોષ લોકોને નિશાન બનાવવા એ ઇન્સાનિયત (Humanity) વિરુદ્ધનું કૃત્ય છે.” તેમણે ઘાયલો જલ્દી સાજા થાય તેવી પ્રાર્થના કરી છે.
• ડૉ. તારિક ફઝલ ચૌધરી (Dr. Tariq Fazal Chaudhary): સંસદીય બાબતોના મંત્રીએ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે આવી કાયરતાપૂર્ણ આતંકવાદી ઘટનાઓ દેશનો હોંસલો તોડી શકશે નહીં. તેમણે લોકોને શાંતિ જાળવવા અને સુરક્ષા એજન્સીઓને સાથ આપવા અપીલ કરી છે.
• પોલીસ નિવેદન: ઈસ્લામાબાદ પોલીસના પ્રવક્તા તકી જવાદે (Taqi Jawad) જણાવ્યું હતું કે ફોરેન્સિક ટીમો (Forensic Teams) ઘટનાસ્થળે પુરાવા એકત્ર કરી રહી છે. અત્યારે એ નક્કી કરવું વહેલું ગણાશે કે આ પ્લાન્ટેડ બોમ્બ હતો કે સુસાઈડ એટેક, જોકે પ્રાથમિક તપાસ સુસાઈડ બોમ્બિંગ તરફ ઈશારો કરે છે.
Afghanistan Angle: સરહદ પારથી મદદ?
પાકિસ્તાની સુરક્ષા એજન્સીઓ અને નિષ્ણાતો માને છે કે આતંકવાદી જૂથો અફઘાનિસ્તાન (Afghanistan) ની ધરતીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. અફઘાનિસ્તાનમાંથી અમેરિકી સૈન્ય પરત ફર્યા બાદ ત્યાં બાકી રહેલા આધુનિક હથિયારો (Sophisticated Weapons) હવે TTP અને અન્ય આતંકવાદીઓના હાથમાં આવી ગયા છે. પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની 2,600 કિમી લાંબી સરહદ (Porous Border) નો ફાયદો ઉઠાવીને આતંકવાદીઓ પાકિસ્તાનમાં ઘૂસણખોરી કરે છે અને હુમલાઓ કરીને પાછા સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનોમાં ભાગી જાય છે.
Conclusion: ડર અને શોકનો માહોલ
ઈસ્લામાબાદમાં અત્યારે ભય અને શોકનો માહોલ છે. હોસ્પિટલોની બહાર લોકો પોતાના સ્વજનોની શોધખોળ કરી રહ્યા છે. આ ઘટના ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે પાકિસ્તાન જે આતંકવાદને પોષતું હતું, તે હવે તેના માટે જ ‘ભસ્માસુર’ બની ગયું છે. સરકાર અને સેના માટે આતંકવાદનો સામનો કરવો હવે સૌથી મોટો પડકાર બની ગયો છે, ખાસ કરીને જ્યારે TTP અને IS-K જેવા સંગઠનો ખુલ્લેઆમ રાજધાનીમાં હુમલા કરી રહ્યા હોય.
આગળની તપાસ ચાલુ છે, અને મૃત્યુઆંક વધવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી કારણ કે ઘણા ઘાયલોની હાલત નાજુક છે.
