સુરત (Surat), જેને વિશ્વના Diamond City તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે હાલમાં એક મોટી નાણાકીય તપાસના કેન્દ્રમાં છે. શહેરના પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગપતિ અને રાજકીય વગ ધરાવતા ગજેરા પરિવાર (Gajera Family) અને તેમના Laxmi Diamond Group પર આવકવેરા વિભાગે (Income Tax Department) કરેલી મોટી કાર્યવાહીએ ઉદ્યોગ જગતમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. Search Operation સતત ત્રણ દિવસથી ચાલી રહ્યું છે અને તેમાં કરોડો રૂપિયાના Black Money, Benami Land Deals, અને ભાગેડુ હીરા વેપારી મેહુલ ચોક્સી (Mehul Choksi) સાથેના શંકાસ્પદ વ્યવહારો બહાર આવ્યા છે. આ તપાસમાં હવે Enforcement Directorate (ED) પણ જોડાય તેવી શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.
1. દરોડાની શરૂઆત અને વ્યાપ (The Scale of the Raid)
સુરતના વરાછા, કતારગામ અને અડાજણ જેવા વિસ્તારોમાં જ્યારે Income Tax Department ના 150 થી વધુ અધિકારીઓની ફોજ ત્રાટકી ત્યારે સુરતના Real Estate અને Diamond Industry માં સોપો પડી ગયો હતો. આ દરોડાનું કેન્દ્રબિંદુ સુરતનું પ્રખ્યાત Laxmi Diamond Group અને તેના માલિકો વસંત ગજેરા, ધીરુ ગજેરા, ચુની ગજેરા અને તેમના પરિવારજનો હતા,.
આ તપાસનો વ્યાપ માત્ર સુરત પૂરતો મર્યાદિત ન હતો. તપાસ એજન્સીઓએ સુરત ઉપરાંત મુંબઈ (Mumbai), બેંગલુરુ (Bengaluru) અને નવી દિલ્હી (New Delhi) સહિત કુલ 15 થી વધુ સ્થળોએ એક સાથે Search Operation હાથ ધર્યું હતું. મુંબઈમાં ખાસ કરીને જ્યાં જૂથના યુવા ભાગીદારોના રહેઠાણો અને ઓફિસો આવેલી છે, ત્યાં પણ સઘન તપાસ કરવામાં આવી હતી.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ દરોડા માટેની તૈયારીઓ છેલ્લા ઘણા દિવસોથી ગુપ્ત રીતે ચાલી રહી હતી. DDI Wing (Directorate of Investigation) પાસે ગજેરા જૂથના Real Estate Deals વિશે ચોક્કસ બાતમી હતી. આ ઓપરેશનમાં 150 થી વધુ અધિકારીઓ અને મોટી સંખ્યામાં પોલીસ કાફલો, જેમાં મહિલા પોલીસકર્મીઓ પણ સામેલ હતી, તૈનાત કરવામાં આવ્યો હતો,.
2. મેહુલ ચોક્સી કનેક્શન અને હવાલા કૌભાંડ (Mehul Choksi Link & Hawala Racket)
આ સમગ્ર તપાસમાં સૌથી ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ “મેહુલ ચોક્સી” (Mehul Choksi) સાથેના કથિત જોડાણને લઈને થયો છે. મેહુલ ચોક્સી, જે પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) સાથે ₹13,000 કરોડથી વધુની છેતરપિંડી કેસમાં ભારતનો Fugitive Offender (ભાગેડુ અપરાધી) છે, તેના નાણાં સુરતના રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં રોકાયા હોવાની શંકા છે.
Enforcement Directorate (ED) અને Income Tax Department ને શંકા છે કે મેહુલ ચોક્સીએ ભારત છોડતા પહેલા ગીતાંજલિ ગ્રુપ (Gitanjali Group) ના ભંડોળને સુરતની કેટલીક ડાયમંડ કંપનીઓ અને રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સમાં પાર્ક કર્યા હતા. તપાસમાં એવું બહાર આવ્યું છે કે હવાલા (Hawala Transactions) મારફતે મોટી રકમ સુરતથી હોંગકોંગ (Hong Kong) અને દુબઈ (Dubai) મોકલવામાં આવી હતી,.
Money Laundering ની આ જાળ કેવી રીતે કામ કરતી હતી તેની વિગતો ચોંકાવનારી છે:
• એવી શંકા છે કે વસંત ગજેરાના ભત્રીજા રાકેશ ગજેરા (Rakesh Gajera) એ હોંગકોંગમાં આ ભંડોળ પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
• ત્યારબાદ આ રકમ Shanti Residences Private Limited જેવી કંપનીઓમાં રોકાણ સ્વરૂપે પરત લાવવામાં આવી હતી.
• આ કેસમાં વસંત ગજેરા, અશોક ગજેરા, રાકેશ ગજેરા અને ચુની ગજેરાની પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.
નોંધનીય છે કે, 2020 માં Enforcement Directorate (ED) એ મુંબઈની કોર્ટમાં એક ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી, જેમાં પીએનબી કૌભાંડમાં મેહુલ ચોક્સીને મુખ્ય આરોપી અને વસંત ગજેરા તથા તેમની પેઢી Laxmi Infra Developer Ltd ને સહ-આરોપી (Co-accused) તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. હવે આ જૂના કેસના તાર ફરીથી જોડાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે ED પણ આ તપાસમાં જોડાય તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
3. બેનામી જમીન વ્યવહારો અને રિયલ એસ્ટેટ સ્કેમ (Benami Land Deals & Real Estate Scam)
આયકર વિભાગની તપાસનો મુખ્ય ફોકસ ગજેરા ગ્રુપના Real Estate Transactions પર છે. સુરતમાં જમીનની ખરીદીમાં મોટાપાયે Tax Evasion (કરચોરી) અને Benami Transactions થયા હોવાના પુરાવા મળી રહ્યા છે.
મોડસ ઓપરેન્ડી (Modus Operandi): તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે જમીનના મોટા ટુકડાઓ પહેલા ત્રાહિત વ્યક્તિઓ (Third Parties) ના નામે ખરીદવામાં આવતા હતા. ત્યારબાદ, “ચોક્કસ ગોઠવણો” (Certain Arrangements) કર્યા પછી, આ જમીનો ગજેરા ગ્રુપના નામે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતી હતી. આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ Land Ceiling Laws (જમીન ટોચ મર્યાદા કાયદા) ને બાયપાસ કરવા અને ટેક્સ બચાવવા માટે થતો હતો,.
મિલેનિયમ માર્કેટ સ્કેમ (Millennium Market Case): સુરતના ટેક્સટાઈલ હબમાં આવેલા મિલેનિયમ-2 અને મિલેનિયમ-4 માર્કેટના પ્રોજેક્ટ્સ પણ તપાસના દાયરામાં છે. અહીં દુકાનોના વેચાણમાં મોટાપાયે Cash Transactions (રોકડ વ્યવહારો) થયા હોવાનું જણાયું છે.
• Millennium-2 Market: અહીં માત્ર 7% રકમ ચેક (Cheque) દ્વારા અને બાકીની 93% રકમ રોકડમાં (Cash) સ્વીકારવામાં આવી હતી.
• Millennium-4 Market: અહીં 16.14% રકમ ચેક દ્વારા અને 83.86% રકમ રોકડમાં લેવામાં આવી હતી.
આ જંગી રોકડ રકમનો ઉપયોગ કંપનીના ભંડોળની ઉચાપત કરવા અને વિદેશમાં હવાલા મારફતે નાણાં મોકલવા માટે થયો હોવાની શંકા છે.
પાલ જમીન કૌભાંડ (Pal Land Grabbing Case): ગજેરા ભાઈઓ પર સુરતના પોશ વિસ્તાર ‘પાલ’ (Pal) માં કરોડોની જમીન પચાવી પાડવાનો પણ આરોપ છે. આ કેસમાં Forgery (બનાવટી દસ્તાવેજો) નો ઉપયોગ કરીને 3,642 ચોરસ મીટર જમીન હડપ કરવાનો આરોપ છે, જેની કિંમત ₹100 કરોડથી વધુ છે. આ જમીન મૂળ 82 વર્ષીય વિધવા લક્ષ્મીબેન પટેલની હતી. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ પાલ પોલીસ સ્ટેશનમાં વસંત ગજેરા અને બકુલ ગજેરા સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો હતો,.
4. કોર્પોરેટ નેટવર્ક અને શેલ કંપનીઓ (Web of Companies & Directorships)
આવકવેરા વિભાગના અધિકારીઓ ગજેરા પરિવારના જટિલ Corporate Structure ને જોઈને ચોંકી ઉઠ્યા છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે પરિવારના સભ્યો ડઝનબંધ કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર (Director) પદ ધરાવે છે. આ એક પ્રકારનું Shell Companies નું નેટવર્ક હોઈ શકે છે જેનો ઉપયોગ બ્લેક મનીને વ્હાઈટ કરવા માટે થતો હતો.
પ્રાથમિક તપાસ મુજબ:
• Vasant Gajera: લગભગ 32 કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર છે.
• Chuni Gajera: 41 કંપનીઓ સાથે જોડાયેલા છે.
• Vrushal Gajera: 23 કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર છે.
• Jatin Gajera: 8 કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર છે,.
આટલી મોટી સંખ્યામાં કંપનીઓ હોવી અને તેમાં આંતરિક વ્યવહારો (Inter-connected transactions) કરવા, તે Funds Routing અને ટેક્સેબલ આવક છુપાવવા (Suppressing Taxable Income) તરફ ઈશારો કરે છે. અધિકારીઓ હવે આ તમામ કંપનીઓના Balance Sheets અને Bank Statements ની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહ્યા છે.
5. જપ્ત થયેલ સંપત્તિ અને રોકડ (Seized Assets & Unaccounted Cash)
સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં મોટાપાયે બિનહિસાબી સંપત્તિ મળી આવી છે. દરોડાના બીજા અને ત્રીજા દિવસે જંગી માત્રામાં રોકડ અને ઝવેરાત જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
• સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ₹1.30 કરોડથી વધુની બિનહિસાબી રોકડ (Unaccounted Cash) જપ્ત કરવામાં આવી છે,.
• મોટા પ્રમાણમાં સોના-ચાંદીના દાગીના અને હીરાનો જથ્થો પણ મળી આવ્યો છે.
• ડિજિટલ ડેટા અને દસ્તાવેજો (Incriminating Documents) જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે જે મોટા Financial Fraud તરફ દોરી જાય છે.
• શેરબજાર (Stock Market) માં પણ મોટાપાયે રોકાણના પુરાવા મળ્યા છે.
વસંત ગજેરાના નિવાસસ્થાન ‘વૃષાલ’ (Vrushal) પર પણ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી જ્યાં અનેક લોકરો (Lockers) ખોલવાના બાકી હોવાથી આંકડો હજુ ઘણો મોટો થવાની શક્યતા છે.
6. ધીરુ ગજેરા: રાજકીય કારકિર્દી અને વિવાદો (Dhiru Gajera: Political Journey & Controversies)
આ દરોડામાં સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ નામ ધીરુ ગજેરાનું છે. તેઓ ગજેરા પરિવારના અગ્રણી સભ્ય હોવા ઉપરાંત સુરતના રાજકારણનો જાણીતો ચહેરો છે. તેમની રાજકીય સફર પક્ષપલટા અને વિવાદોથી ભરેલી રહી છે.
રાજકીય ઇતિહાસ (Political History):
• મૂળ અમરેલી (Amreli) જિલ્લાના વતની ધીરુ ગજેરાએ જનસંઘ (Jan Sangh) થી પોતાની કારકિર્દી શરૂ કરી હતી.
• ત્યારબાદ તેઓ Bharatiya Janata Party (BJP) માં જોડાયા અને 1995 માં ધારાસભ્ય (MLA) બન્યા.
• 2007 માં તેઓ ભાજપ સાથે છેડો ફાડીને કોંગ્રેસ (Congress) માં જોડાયા હતા. તેમણે નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહના નેતૃત્વ સામે બળવો કર્યો હતો.
• વર્ષ 2017 ની ચૂંટણીમાં તેઓ કોંગ્રેસની ટિકિટ પર વરાછા બેઠક પરથી હારી ગયા હતા.
• આખરે, 2021 માં, 14 વર્ષના “વનવાસ” બાદ તેઓ ફરીથી ભાજપમાં જોડાયા હતા.
મીડિયાથી અંતર: આ દરોડા દરમિયાન જ્યારે મીડિયાકર્મીઓ ધીરુ ગજેરાના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે તેઓ કેમેરાથી બચતા જોવા મળ્યા હતા. તેમણે દરોડા અંગે કોઈ માહિતી હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને પ્રશ્નોના જવાબ આપવાનું ટાળીને સ્થળ છોડી દીધું હતું. એક પીઢ રાજનેતાનું આ રીતે મીડિયાથી ભાગવું અનેક શંકાઓને જન્મ આપે છે. ધીરુ ગજેરા સોશિયલ મીડિયા પર ભાજપ સરકાર સામે આડકતરી ટીકાઓ કરવા માટે પણ જાણીતા છે, જેના કારણે આ દરોડાને કેટલાક લોકો રાજકીય દ્રષ્ટિકોણથી પણ જોઈ રહ્યા છે.
7. લક્ષ્મી ડાયમંડ ગ્રુપ: શૂન્યમાંથી સર્જન (Rags to Riches Story)
ગજેરા પરિવારનો ઇતિહાસ સંઘર્ષ અને સફળતાની એક મિશાલ સમાન છે.
• સ્થાપના: 1968 માં વસંત ગજેરા અમરેલીથી સુરત આવ્યા હતા. તેમના પિતા ખેડૂત હતા અને તેમણે વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે ₹10,000 ની મૂડી આપી હતી.
• શરૂઆત: વસંતભાઈ, ધીરુભાઈ અને ગિરધરભાઈએ સુરતમાં ભાડાના મકાનમાં માત્ર ત્રણ ડાયમંડ પોલિશિંગ વ્હીલ્સ (Ghantis) સાથે કામ શરૂ કર્યું હતું.
• વિકાસ: 1972 માં વિધિવત રીતે Laxmi Diamond ની સ્થાપના થઈ. છેલ્લા 50 વર્ષમાં આ કંપની એક નાની ભાગીદારી પેઢીમાંથી વૈશ્વિક ડાયમંડ કંપની બની ગઈ છે. તેઓ De Beers Sightholder કંપની તરીકે પણ નામના ધરાવે છે.
જોકે, આ ભવ્ય સફળતાની પાછળ હવે કૌભાંડોના કાળા ડાઘ જોવા મળી રહ્યા છે. હીરાના ચમકતા વેપાર પાછળ જમીન કૌભાંડો અને મની લોન્ડરિંગનો “ડાર્ક સાઈડ” (Dark Side) હવે બહાર આવી રહ્યો છે.
8. તપાસનું ભવિષ્ય અને અસરો (Future Implications & Conclusion)
આયકર વિભાગની આ કાર્યવાહી હજુ ચાલુ છે અને આગામી દિવસોમાં મોટા ધડાકા થવાની શક્યતા છે.
• ED ની એન્ટ્રી: હવાલા અને મેહુલ ચોક્સી લિંકને કારણે Enforcement Directorate ટૂંક સમયમાં જ મની લોન્ડરિંગ એક્ટ (PMLA) હેઠળ તપાસ શરૂ કરી શકે છે.
• Real Estate Impact: સુરતના રિયલ એસ્ટેટ માર્કેટમાં આ દરોડાની ગંભીર અસર પડશે. રોકડ વ્યવહારો પર બ્રેક લાગશે અને પ્રોપર્ટીના ભાવ પર પણ અસર થઈ શકે છે.
• Legal Action: બેનામી વ્યવહારો અને ટેક્સ ચોરી સાબિત થવા પર ગજેરા પરિવારના સભ્યો સામે ફોજદારી ગુનાઓ (Criminal Cases) દાખલ થઈ શકે છે. અગાઉ પણ તેઓ છેતરપિંડીના કેસોમાં જેલની હવા ખાઈ ચૂક્યા છે.
સુરત માટે આ માત્ર એક IT Raid નથી, પરંતુ કોર્પોરેટ ગવર્નન્સ, રાજકીય નૈતિકતા અને કાયદાના શાસનનો મોટો પ્રશ્ન છે. જે રીતે તપાસ આગળ વધી રહી છે, તે જોતા સ્પષ્ટ છે કે “ડાયમંડ સિટી” ના આ મોટા માથાઓ માટે આગામી સમય મુશ્કેલીભર્યો રહેશે.
(Disclaimer: This news report is based on the available sources and current investigation details. The allegations are subject to legal verification by the respective authorities.)
