Galgotias University AI Summit Controversy: જ્યારે ‘Made in India’ ના નામે Chinese Robot Dog રજૂ કરવામાં આવ્યો

New Delhi: ભારતમાં Artificial Intelligence અને Technology ના ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે યોજાયેલી India AI Impact Summit 2026 હાલ એક મોટા વિવાદનું કેન્દ્ર બની ગઈ છે. આ વિવાદનું મૂળ નોઈડા સ્થિત Galgotias University છે, જેના પર આરોપ છે કે તેમણે એક Chinese Robot Dog ને પોતાના વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી દ્વારા તૈયાર કરાયેલ ‘In-house Innovation’ તરીકે રજૂ કર્યો હતો. આ ઘટના બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ભારે હોબાળો મચ્યો છે, અને Government દ્વારા પણ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.

આ ઘટનાક્રમની વિગતવાર માહિતી, સરકારનો પક્ષ, યુનિવર્સિટીની માફી અને સોશિયલ મીડિયા પર ચાલેલા Memes ના યુદ્ધ વિશે અહીં સંપૂર્ણ અહેવાલ છે.

શું છે સમગ્ર મામલો? (The Core Incident)

નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ (Bharat Mandapam) ખાતે યોજાયેલી India AI Impact Summit 2026 માં દેશ-વિદેશની ઘણી ટેક કંપનીઓ અને યુનિવર્સિટીઓએ ભાગ લીધો હતો. આ સમિટનો ઉદ્દેશ્ય ભારતના AI અને Robotics ક્ષેત્રે થયેલી પ્રગતિને દર્શાવવાનો હતો. અહીં Galgotias University ના સ્ટોલ પર એક Robot Dog પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યો હતો, જેને યુનિવર્સિટીએ “Orion” નામ આપ્યું હતું.

વિવાદ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે એક Viral Video સામે આવ્યો. આ વિડિયોમાં યુનિવર્સિટીના એક પ્રતિનિધિ (Representative), જેની ઓળખ બાદમાં પ્રોફેસર નેહા સિંહ (Professor Neha Singh) તરીકે થઈ, તેઓ મીડિયાને જણાવી રહ્યા હતા કે આ રોબોટ યુનિવર્સિટીના Centre of Excellence માં તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે, “અમે આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યા છીએ અને આ રોબોટ ‘Orion’ અમારા વિદ્યાર્થીઓ અને ફેકલ્ટી દ્વારા ડેવલપ કરવામાં આવ્યો છે.”

જોકે, ઈન્ટરનેટ અને ટેક એક્સપર્ટ્સની નજરથી આ જુઠ્ઠાણું છુપાયેલું રહ્યું નહીં. સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે તરત જ ઓળખી કાઢ્યું કે આ કોઈ નવો શોધાયેલો રોબોટ નથી, પરંતુ ચીનની પ્રખ્યાત રોબોટિક્સ કંપની Unitree Robotics નો Unitree Go2 મોડલ છે.

Chinese Robot ‘Unitree Go2’ ની હકીકત (The Reality of the Robot)

Galgotias University દ્વારા જે રોબોટને ‘Orion’ કહીને રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, તે હકીકતમાં Unitree Go2 છે.

• Origin: આ રોબોટ ચીનની કંપની Unitree Robotics દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.

• Availability: આ રોબોટ ઓપન માર્કેટમાં અને ઓનલાઈન વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ છે.

• Price: ભારતમાં આ રોબોટની કિંમત આશરે ₹2 લાખથી ₹3 લાખ ની વચ્ચે છે.

• Features: તે AI, 3D perception, અને obstacle avoidance જેવી ટેક્નોલોજીથી સજ્જ છે અને તેનો ઉપયોગ રિસર્ચ તથા કોમર્શિયલ હેતુ માટે થાય છે.

ઈન્ટરનેટ યુઝર્સે પુરાવા સાથે પોસ્ટ કર્યું કે યુનિવર્સિટીએ માત્ર એક તૈયાર Chinese Product ખરીદી છે અને તેને પોતાના Innovation તરીકે ખપાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રોબોટ પર લાગેલા સ્ટીકરો અને તેનું ડિઝાઈન સ્પષ્ટપણે Unitree મોડલ સાથે મેચ થતું હતું.

Government Action અને Power Cut ડ્રામા (Strict Actions Taken)

આ વિવાદ સોશિયલ મીડિયા પર આગની જેમ ફેલાઈ ગયો અને મામલો Ministry of Electronics and IT (MeitY) સુધી પહોંચ્યો. આ ઘટનાને કારણે સમિટની શાખ પર અસર પડતા સરકારે તાત્કાલિક ધોરણે કડક વલણ અપનાવ્યું.

IT Secretary S. Krishnan એ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે, “Exhibitors must not display items that are not theirs” (પ્રદર્શકોએ એવી વસ્તુઓ પ્રદર્શિત ન કરવી જોઈએ જે તેમની નથી). તેમણે કહ્યું કે સરકાર ઈચ્છે છે કે આવા પ્લેટફોર્મ પર માત્ર “Genuine work” (અસલી કામ) જ રજૂ કરવામાં આવે અને કોઈપણ પ્રકારની Misinformation ફેલાવવામાં ન આવે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, વિવાદ વકરતા Galgotias University ને તાત્કાલિક અસરથી Expo Area ખાલી કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં, સમાચાર એજન્સી PTI ના રિપોર્ટ મુજબ, યુનિવર્સિટીના પેવેલિયનનો Power Cut (વીજળી પુરવઠો) પણ કરી દેવામાં આવ્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા વિડિયોમાં જોઈ શકાતું હતું કે યુનિવર્સિટીના સ્ટાફ મેમ્બર્સ અંધારામાં ઉભા હતા અને તેમને સ્ટોલ ખાલી કરવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી.

University ની સ્પષ્ટતા અને માફી (The Apology and Shift in Narrative)

શરૂઆતમાં, જ્યારે વિવાદ શરૂ થયો, ત્યારે યુનિવર્સિટીના રજિસ્ટ્રાર નીતિન કુમાર ગૌરે બચાવ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે, “શબ્દોની રમત થઈ છે. ‘Develop’ અને ‘Development’ વચ્ચે ગેરસમજ થઈ છે. અમે એમ નથી કહ્યું કે અમે રોબોટ બનાવ્યો છે, અમે તેના પર ડેવલપમેન્ટ કરી રહ્યા છીએ.”

જોકે, વિવાદ શમવાનું નામ ન લેતા અને ચારે બાજુથી ટીકાઓ થતા, Galgotias University એ સત્તાવાર રીતે Public Apology જાહેર કરી હતી. યુનિવર્સિટીએ આ સમગ્ર ઘટના માટે તેમના એક પ્રોફેસરને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા.

યુનિવર્સિટીના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું:

“અમે Galgotias University ખાતે, તાજેતરની AI Summit માં થયેલી ગેરસમજ માટે ખૂબ જ માફી માંગીએ છીએ. પેવેલિયન સંભાળી રહેલા અમારા એક પ્રતિનિધિ (Representative) ‘ill-informed’ (અપૂરતી માહિતી ધરાવતા) હતા. તેઓ પ્રોડક્ટના ટેકનિકલ મૂળથી વાકેફ ન હતા અને કેમેરા પર આવવાના ઉત્સાહમાં (enthusiasm of being on camera), તેમણે હકીકતથી વિપરીત માહિતી આપી દીધી, ભલે તેમને પ્રેસ સાથે વાત કરવાની સત્તા ન હતી.”

યુનિવર્સિટીએ સ્વીકાર્યું કે તેમણે આ રોબોટ બનાવ્યો નથી, પરંતુ તે વિદ્યાર્થીઓના Learning Tool તરીકે ખરીદવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે તેમનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને ગ્લોબલ ટેક્નોલોજીથી માહિતગાર કરવાનો છે.

ડ્રોન વિવાદ: માત્ર રોબોટ જ નહીં, ડ્રોન પણ Fake? (The Soccer Drone Controversy)

રોબોટ ડોગ વિવાદ હજુ શાંત થયો ન હતો ત્યાં બીજો એક વિડિયો સામે આવ્યો જેમાં Galgotias University નો દાવો ફરીથી શંકાના દાયરામાં આવ્યો. આ વિડિયોમાં યુનિવર્સિટીના સ્ટાફ અને વિદ્યાર્થીઓ દાવો કરી રહ્યા હતા કે તેમણે એક “Soccer Drone” (ફૂટબોલ રમી શકે તેવું ડ્રોન) “Scratch” થી (શરૂઆતથી અંત સુધી) જાતે બનાવ્યું છે.

જોકે, ડ્રોન ઉત્સાહીઓએ (Drone Enthusiasts) ખુલાસો કર્યો કે આ ડ્રોન પણ એક કોમર્શિયલ મોડેલ છે જેનું નામ Striker V3 ARF છે. આ ડ્રોન માર્કેટમાં આશરે ₹40,000 માં ઉપલબ્ધ છે અને તે South Korean કંપની Helsel Group દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર લોકોએ સવાલ ઉઠાવ્યા કે, “શું યુનિવર્સિટી માત્ર સ્ટીકર બદલીને વિદેશી સામાનને ‘Make in India’ તરીકે ખપાવી રહી છે?” આ ઘટસ્ફોટ બાદ યુનિવર્સિટીની શાખને વધુ નુકસાન પહોંચ્યું હતું.

સાચું ‘Make in India’ કોણ? (Startup Reaction: General Autonomy)

જ્યારે એક તરફ Galgotias University ટીકાનો સામનો કરી રહી હતી, ત્યારે બીજી તરફ ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે પોતાની અસલી ક્ષમતા બતાવવાની તક મળી. બેંગલુરુ સ્થિત રોબોટિક્સ સ્ટાર્ટઅપ General Autonomy એ સોશિયલ મીડિયા પર Galgotias University ને આડે હાથ લીધી હતી.

General Autonomy એ પોતાના Indigenous Robot Dog ‘Param’ નો વિડિયો શેર કરતા લખ્યું:

“Enough of this nonsense! (આ બકવાસ હવે બંધ કરો!) પ્રસ્તુત છે PARAM: ભારતનો સૌથી શક્તિશાળી સ્વદેશી રોબોટ ડોગ. Not assembled, not bought, BUILT IN INDIA, built by INDIANS.”

આ પોસ્ટ દ્વારા તેમણે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો કે ભારતમાં સાચા અર્થમાં Innovation થઈ રહ્યું છે અને આવા “Fake Claims” થી અસલી મહેનત કરતા એન્જિનિયરો અને સ્ટાર્ટઅપ્સનું અપમાન થાય છે. ‘Param’ રોબોટમાં માત્ર GPU અને Actuators જેવા પાર્ટ્સ જ વિદેશી છે, બાકીની તમામ ડિઝાઈન અને સોફ્ટવેર ભારતમાં તૈયાર થયા છે. આ ઉપરાંત xTerra Robotics નામની બીજી એક કંપનીએ પણ તેમનો Svan M2 રોબોટ રજૂ કર્યો હતો.

રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ (Political Fallout)

આ વિવાદે રાજકીય સ્વરૂપ પણ ધારણ કર્યું હતું. વિપક્ષી નેતાઓએ આ ઘટનાને સરકારના “Make in India” અને “Viksit Bharat” કેમ્પેઈન પર કટાક્ષ કરવાની તક તરીકે લીધી.

• Rahul Gandhi: કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે, “ભારતના ટેલેન્ટ અને ડેટાનો ઉપયોગ કરવાને બદલે, AI Summit એક ‘Disorganised PR Spectacle’ બની ગયું છે. ભારતીય ડેટા વેચાઈ રહ્યો છે અને ચાઈનીઝ પ્રોડક્ટ્સને ભારતીય તરીકે દેખાડવામાં આવી રહી છે.”

• Mahua Moitra: તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ મહુઆ મોઈત્રાએ IT મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ પર નિશાન સાધતા કહ્યું કે, “કદાચ મંત્રીજીએ Galgotias માં ‘Professor of Spin’ તરીકે જોડાઈ જવું જોઈએ.”

• Ashwini Vaishnaw: કેન્દ્રીય આઈટી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે શરૂઆતમાં આ રોબોટનો વિડિયો શેર કર્યો હતો, પરંતુ વિવાદ વધતા તેમણે તે ટ્વીટ ડિલીટ કરી દીધી હતી. PIB Fact Check એ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે મંત્રીએ ક્યારેય એવો દાવો કર્યો નથી કે આ રોબોટ ભારતીય છે, પરંતુ વિપક્ષે આ મુદ્દે સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખ્યો હતો.

સોશિયલ મીડિયા અને Memes નો વરસાદ (Social Media Reactions)

ભારતીય સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે આ ઘટનાને ગંભીર ટીકાની સાથે સાથે હાસ્યનો વિષય પણ બનાવી દીધો. Twitter (X) અને Instagram પર Memes નું પૂર આવ્યું હતું.

કેટલાક વાયરલ જોક્સ અને કમેન્ટ્સ:

• એક યુઝરે મજાકમાં કહ્યું: “Galgotia University’s next project: GALGOTIA Rocket Catcher.”

• બીજા એક યુઝરે લખ્યું: “ચીન માલ બનાવે છે અને આપણે તેના પર સ્ટીકર લગાવીએ છીએ – આ છે નવું Innovation?”

• લોકોએ “Galgotia” શબ્દનો ઉપયોગ મજાક તરીકે શરૂ કર્યો, જેમ કે “Don’t pull a Galgotia on me” (મતલબ કે મને છેતરશો નહીં).

• ઘણા લોકોએ સવાલ ઉઠાવ્યો કે ₹350 કરોડનું રોકાણ જેનો દાવો યુનિવર્સિટી કરી રહી છે, તે ક્યાં વપરાયું? શું તે માત્ર તૈયાર માલ ખરીદવા માટે હતું?

શિક્ષણ જગત માટે બોધપાઠ (Conclusion & Impact)

આ ઘટના ભારતીય શિક્ષણ વ્યવસ્થા (Indian Education System) અને સંશોધન (Research) ક્ષેત્રે એક લાલ બત્તી સમાન છે. જ્યારે સરકાર National Research Foundation (NRF) અને AI Mission જેવી પહેલ દ્વારા Innovation ને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, ત્યારે પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ દ્વારા આવા શોર્ટકટ (Shortcuts) અપનાવવા એ ચિંતાજનક બાબત છે.

Key Takeaways:

1. Integrity Matters: સંશોધનમાં પ્રામાણિકતા સૌથી મહત્વની છે. તૈયાર વસ્તુને પોતાની ગણાવવી એ Academic Fraud છે.

2. Verify Before You Claim: વિશ્વ હવે ગ્લોબલ વિલેજ છે. ઈન્ટરનેટ પર કોઈ પણ દાવો મિનિટોમાં Verify થઈ શકે છે.

3. Real vs Fake: આ ઘટનાએ ‘Real Innovation’ અને ‘Marketing Gimmick’ વચ્ચેનો ભેદ સ્પષ્ટ કરી દીધો છે.

Galgotias University ની આ ભલે ભૂલ હોય કે ઈરાદાપૂર્વકનું કૃત્ય, પરંતુ તેના કારણે ભારતની ગ્લોબલ ઈમેજ (Global Image) પર સવાલ ઉભા થયા છે. આશા રાખીએ કે ભવિષ્યમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ Innovation ના નામે આવા PR Stunts કરવાથી બચશે અને સાચા અર્થમાં સંશોધન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.