Bhavnagar Dussehra Special: દશેરા પર ફાફડા નહીં, જલેબી સાથે ‘ચોળાફળી’ નો અનોખો ક્રેઝ, 20% ભાવવધારા છતાં કલાક સુધી લાઈનો

ગુજરાતભરમાં વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાના પવિત્ર પર્વે ફાફડા અને જલેબી ખાવાનો અનોખો મહાત્મ્ય રહેલો છે, પરંતુ ગોહિલવાડની સાંસ્કૃતિક નગરી ભાવનગરમાં આ ઉજવણી કંઈક અલગ જ અંદાજમાં થાય છે. ભાવનગર શહેર અને જિલ્લામાં દશેરાના દિવસે ફાફડા કરતાં પણ વધુ ક્રેઝ ગરમાગરમ કડક ચોળાફળી અને જલેબીનો જોવા મળે છે. આજરોજ દશેરા પર્વ નિમિત્તે Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition અંતર્ગત વહેલી સવારના 5 વાગ્યાથી જ શહેરના તમામ મુખ્ય ફરસાણ અને મીઠાઈના શોરૂમ તેમજ ગલ્લાઓ પર નાગરિકોની લાંબી લાઈનો જોવા મળી હતી. આ વર્ષે કાચા માલ અને ખાદ્યતેલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે જલેબી અને ચોળાફળીના ભાવમાં 15 થી 20 ટકાનો ભાવવધારો ઝીંકાયો હોવા છતાં ભાવનગરીઓના ઉત્સાહમાં સહેજ પણ ઘટાડો થયો નથી.

Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition નો અનોખો રંગ: 20% મોંઘવારી છતાં બજારમાં ભીડ

ભાવનગર શહેરની ખાસિયત એ રહી છે કે અહીં તહેવારોની ઉજવણી માત્ર ધાર્મિક વિધિઓ પૂરતી સીમિત નથી રહેતી, પરંતુ ખાણીપીણીની પરંપરાઓ સાથે જીવંત બને છે. દશેરાના દિવસે સુરત, અમદાવાદ કે રાજકોટ જેવા શહેરોમાં જ્યાં ફાફડા-જલેબી માટે લોકો લાઈનમાં ઊભા રહે છે, ત્યાં ભાવનગરમાં કચ્છી અને ગોહિલવાડી શૈલીમાં બનતી મસાલેદાર ચોળાફળી પ્રાથમિક પસંદગી બને છે. શહેરના પીરછલ્લા સ્ટ્રીટ, ઘોઘા રોડ, ક્રેસન્ટ સર્કલ, વાઘાવાડી રોડ, મહિલા કોલેજ સર્કલ, હલુરીયા ચોક અને સુભાષનગર સહિતના વિસ્તારોમાં આવેલી સુપ્રસિદ્ધ ફરસાણની દુકાનો બહાર ગ્રાહકોની પડાપડી જોવા મળી હતી.

આ વર્ષે બજારમાં આવેલ ભાવવધારા વિશે વાત કરીએ તો, ચણાનો લોટ, અડદનો લોટ, મરચું, ખાંડ અને સૌથી મહત્વનું એવું શુદ્ધ સિંગતેલ તથા પામ તેલના ભાવમાં થયેલા વધારાના કારણે તમામ વેપારીઓએ ભાવમાં વધારો કરવાની ફરજ પડી છે. તેમ છતાં, Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition ને જાળવી રાખવા માટે દરેક ભાવનગરી પોતાના પરિવાર માટે કિલોગ્રામના હિસાબે જલેબી અને ચોળાફળીની ખરીદી કરતા કેમેરામાં કેદ થયા હતા.

દશેરા પર જલેબી અને ચોળાફળીના ભાવ સરખામણી કોષ્ટક (2025 vs 2026)

ભાવનગરના સ્થાનિક બજારમાં ચાલુ વર્ષે વિવિધ ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં થયેલો ફેરફાર નીચે મુજબ કોષ્ટકમાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે:

વાનગીનું નામ (Item Name)	ગતાં વર્ષનો ભાવ (2025 – ₹/કિલો)	ચાલુ વર્ષનો ભાવ (2026 – ₹/કિલો)	ટકાવારી વધારો (%)
સ્પેશિયલ ચોળાફળી (Cholafali)	₹280 – ₹320	₹340 – ₹380	~18%
શુદ્ધ ઘીની જલેબી (Pure Ghee Jalebi)	₹600 – ₹680	₹720 – ₹800	~16%
સામાન્ય જલેબી (Regular Jalebi)	₹240 – ₹280	₹300 – ₹340	~20%
ચટણી અને મસાલા પેકેટ (Extra Chutney/Spices)	₹20/પેકેટ	₹30/પેકેટ	~50%

શા માટે ભાવનગરમાં દશેરા પર ચોળાફળી જ સૌથી વધુ પ્રિય છે?

ભાવનગરના વરિષ્ઠ નાગરિકો અને ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર, ગોહિલવાડ પંથકમાં દાયકાઓ પહેલાંથી ચોળાફળી બનાવવાની એક વિશેષ કારીગરી વિકસી છે. અડદ અને ચોળાના લોટને બરાબર ટીપીને, તેમાં હિંગ, જીરૂ અને મસાલા ઉમેરીને બનાવવામાં આવતી ચોળાફળી તળાયા બાદ એકદમ પોચી અને કરકરી બને છે. તેની ઉપર છાંટવામાં આવતો સંચળ અને લાલ મરચાનો ચટપટો મસાલો તેમજ સાથે પીરસવામાં આવતી તીખી-મીઠી બેસનની ચટણી આ વાનગીને અજોડ બનાવે છે.

જલેબીની ગળપણ અને ચોળાફળીનો તીખો-ચટપટો સ્વાદ – આ બંનેનું મિશ્રણ ભાવનગરીઓના સ્વાદપ્રિય સ્વભાવને બરાબર બંધ બેસે છે. વેપારીઓના અંદાજ મુજબ, એક જ દિવસમાં ભાવનગર શહેરમાં 50,000 કિલોથી વધુ ચોળાફળી અને 40,000 કિલોથી વધુ જલેબીનું વેચાણ થઈ જાય છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition લોકોના હૃદયમાં કેટલી ઊંડે સુધી વણાયેલી છે.

વહેલી સવારના 4 વાગ્યાથી કારીગરો કામે લાગ્યા, ભવ્ય ઉત્સવ જેવો માહોલ

દશેરાની આગલી રાત્રિથી જ શહેરના પીરછલ્લા, કાળિયાબીડ, ચિત્રા, અને સુભાષનગરના મોટા મીઠાઈ ઉત્પાદકોની ભઠ્ઠીઓ ધમધમી ઉઠી હતી. સોમવારની મોડી રાત્રિથી જ ચોળાફળી વણવાનું અને જલેબીના શીરા તૈયાર કરવાનું કામ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. આજે મંગળવારે વહેલી સવારે 5 વાગ્યે જેવા દુકાનોના શટર ખુલ્યા કે તરત જ લોકોની લાઈનો લાગી ગઈ હતી.

ઘણા સ્થળોએ ભીડને અંકુશમાં રાખવા માટે વેપારીઓએ કૂપન સિસ્ટમ અને અલગ કટોકટી કાઉન્ટર ઊભા કરવા પડ્યા હતા. ભાવનગરના જાણીતા ફરસાણ વિક્રેતાના જણાવ્યા મુજબ, “અમે છેલ્લા 40 વર્ષથી આ ધંધામાં છીએ. દશેરાના દિવસે ગ્રાહકો ફાફડા માંગવાને બદલે ચોળાફળીનો આગ્રહ રાખે છે. આ વર્ષે કાચો માલ મોંઘો થતાં ભાવ વધારવા પડ્યા છે, પરંતુ લોકો માટે દશેરાએ ચોળાફળી ખાવી એ એક મોટો પર્વ છે, એટલે વેચાણમાં કોઈ ઘટાડો થયો નથી.”

ફૂડ સેફ્ટી વિભાગની સઘન તપાસ અને સ્વચ્છતા પર ભાર

તહેવારો દરમિયાન નાગરિકોના આરોગ્ય સાથે કોઈ ચેડાં ન થાય તે માટે ભાવનગર મહાનગરપાલિકાના ખાદ્ય ખોરાક વિભાગ (Food Safety Department) દ્વારા પણ ગઈકાલથી જ વિવિધ ફરસાણના સ્થળો પર ઓચિંતું ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. તળવામાં વપરાતા તેલની ગુણવત્તા (Total Polar Compounds – TPC) ચકાસવામાં આવી હતી અને વાસી કે અશુદ્ધ તેલનો ઉપયોગ ન કરવા સખત સૂચનાઓ આપવામાં આવી હતી.

મનપાના આરોગ્ય અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, “ભાવનગરમાં દશેરા પર ચોળાફળી અને જલેબીનું અતિ મોટું વેચાણ થાય છે. તેથી તમામ નાના-મોટા વેપારીઓને સ્વચ્છતા જાળવવા, ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત તેલ વાપરવા અને ચટણી બનાવવામાં શુદ્ધ પાણીનો ઉપયોગ કરવા માટે આદેશો આપવામાં આવ્યા છે. Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition સુરક્ષિત અને આરોગ્યપ્રદ રહે તે આપણી સૌની પ્રાથમિકતા છે.”

નાગરિકોનો પ્રતિભાવ: “મોંઘવારી ભલે હોય, પરંપરા તો જાળવવી જ પડે”

વાઘાવાડી રોડ પર લાઈનમાં ઊભેલા ભાવનગરના સ્થાનિક રહીશ અમિતભાઈ જોશીએ જણાવ્યું કે, “અમે નાનપણથી જોતા આવ્યા છીએ કે દશેરાની સવારે ઘરમાં ગરમાગરમ ચોળાફળી અને જલેબીનો નાસ્તો થાય ત્યારે જ વિજયાદશમીનો સાચો આનંદ મળે છે. આ વર્ષે ભાવ થોડા વધ્યા છે, પણ વર્ષમાં એકવાર આવતા આ તહેવાર પર પરિવારો સાથે મળીને આનંદ માણવાની મજા જ અલગ છે.”

બીજી તરફ, યુવા પેઢી પણ આ પરંપરાને ઉત્સાહભેર આગળ ધપાવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આજ સવારથી જ ‘Bhavnagar Dussehra Special Cholafali’ ના ફોટા અને વિડીયો ટ્રેન્ડ થઈ રહ્યા છે. વિદેશમાં વસતા ભાવનગરીઓ પણ વિડીયો કોલ દ્વારા પોતાના વતનની આ સોડમ અને રૌનકની યાદો તાજી કરી રહ્યા છે.

નિષ્કર્ષ: ગોહિલવાડની આગવી ઓળખ બની ચૂકેલી સાંસ્કૃતિક ધરોહર

ટૂંકમાં કહીએ તો, વિજયાદશમીનો તહેવાર અધર્મ પર ધર્મના વિજયનું પ્રતીક છે, અને ભાવનગરમાં આ વિજયની ઉજવણી સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓના સંગમ સાથે થાય છે. Bhavnagar Dussehra Cholafali tradition એ સાબિત કરે છે કે ગમે તેવી મોંઘવારી કે પડકારો આવે, પણ લોકસંસ્કૃતિ અને ખાણીપીણીનો ઉત્સાહ હંમેશાં અકબંધ રહે છે. આજે સમગ્ર ભાવનગર શહેર જલેબીની મીઠાશ અને ચોળાફળીના ચટપટા સ્વાદ સાથે દશેરાના પર્વની ભવ્ય ઉજવણી કરી રહ્યું છે.

સંબંધિત સમાચાર

• સુરતમાં નવરાત્રિ મહોત્સવ માટે ₹250 કરોડનું ઐતિહાસિક વીમા કવચ: 6 આયોજકોએ ઉતરાવ્યો કરોડોનો ઇન્સ્યોરન્સ, ખેલૈયાઓની સુરક્ષાથી લઈને અકસ્માત સુધી કવરેજ (Surat Navratri 2026)
• વડોદરામાં વૈશ્વિક સંસ્કૃતિનો સંગમ: 30 દેશોના 150 વિદેશી રાજદૂતોએ Vadodara AIKYAM 2026 cultural event માં રાજવી હેરિટેજ અને ગરબા નિહાળ્યા

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.