બ્રેકિંગ: અમરેલીના આંબરડી સફારી પાર્કમાં નરભક્ષી સિંહો માટે બનશે 100 હેક્ટરનો ખાસ Enclosure

Milin Anghan
8 Min Read

અમરેલીના આંબરડી સફારી પાર્કમાં નરભક્ષી સિંહો માટે 100 હેક્ટરનો વિશેષ Enclosure

અમરેલી (Amreli): અમરેલી જિલ્લાના વન્યજીવ પ્રેમીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓ માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ગુજરાત સરકારે માનવ વસતી પર હુમલો કરનાર અથવા હિંસક બનેલા સિંહોને હવે ખુલ્લા જંગલમાંથી સીધા ઝૂમાં મોકલવાને બદલે, અમરેલીના ધારી નજીક આવેલા સુપ્રસિદ્ધ ‘આંબરડી સફારી પાર્ક’ (Ambardi Safari Park) ખાતે સ્થાનાંતરિત કરવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. વન વિભાગ દ્વારા આ સિંહો માટે પાર્કમાં જ 100 હેક્ટરનો એક વિશાળ અને ખાસ સીમિત વિસ્તાર અનામત રાખવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. આ નિર્ણય અમરેલીમાં વધતા જતા માનવ-સિંહ સંઘર્ષને ઘટાડવા અને સિંહોના સંરક્ષણ માટે એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.

આ નવો Amreli lion park enclosure એશિયાટિક સિંહોના સંરક્ષણ અને માનવ વસતીની સુરક્ષા બંને માટે એક સંતુલિત અને લાંબાગાળાનો ઉકેલ પૂરો પાડશે. આ પહેલ 9 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ વિશ્વ સિંહ દિવસ (World Lion Day) પૂર્વે શરૂ કરવામાં આવી છે, જે સિંહ સંરક્ષણ પ્રત્યે રાજ્યની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

માનવ-સિંહ સંઘર્ષ: અમરેલીની વર્ષો જૂની સમસ્યા

ગીરનું જંગલ અને તેની આસપાસનો અમરેલી જિલ્લાનો વિશાળ વિસ્તાર એશિયાટિક સિંહોનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓથી, સિંહોની વસ્તીમાં થયેલા વધારા અને તેમના રહેઠાણ વિસ્તારના વિસ્તરણને કારણે માનવ વસતી સાથેના સંઘર્ષમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. અમરેલીના ધારી, સાવરકુંડલા, જાફરાબાદ અને રાજુલા જેવા તાલુકાઓના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સિંહો દ્વારા પશુધન પર હુમલા અને ક્યારેક માનવી પર હુમલાની ઘટનાઓ સામાન્ય બની ગઈ છે. આનાથી સ્થાનિક ખેડૂતો, પશુપાલકો અને ગ્રામજનોમાં ભય અને ચિંતાનો માહોલ રહે છે. અનેક વખત ગ્રામજનો દ્વારા સિંહોને ગામમાંથી દૂર કરવાની અથવા સુરક્ષા પૂરી પાડવાની માંગ કરવામાં આવતી હતી. આ પરિસ્થિતિને કારણે વન વિભાગ અને સ્થાનિકો વચ્ચે અનેક તણાવપૂર્ણ સ્થિતિઓ પણ સર્જાઈ હતી.

આંબરડી સફારી પાર્ક: સિંહોનું નવું સુરક્ષિત ઘર

અમરેલી જિલ્લાના ધારી નજીક આવેલું આંબરડી સફારી પાર્ક, આશરે 365 હેક્ટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે અને ગીરના વન્યજીવનનો અનુભવ કરાવતા મહત્વપૂર્ણ પ્રવાસન સ્થળોમાં સામેલ છે. આ પાર્ક એશિયાટિક સિંહ ઉપરાંત દીપડા, ચિતલ, નીલગાય, ચિંકારા, મોર સહિત વિવિધ વન્યજીવો અને પક્ષીઓનું ઘર છે. વર્ષ 2017 થી પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લા મુકાયેલા આ પાર્કે ઇકો-ટૂરિઝમને પ્રોત્સાહન આપવા અને સ્થાનિક સ્તરે રોજગારી સર્જનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.

નવા નિર્ણય મુજબ, આ પાર્કની અંદર જ 100 હેક્ટરનો એક વિશેષ વિસ્તાર ફેન્સિંગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવશે. આ Amreli lion park enclosure એવા સિંહો માટે હશે જેઓ માનવ પર હુમલો કરવાના કિસ્સાઓમાં સંડોવાયેલા છે. આ સિંહોને પાંજરામાં કેદ રાખવાના બદલે, તેમને કુદરતી વાતાવરણ મળી રહે તે માટે આ સીમિત વિસ્તારમાં રાખવામાં આવશે, જ્યાં તેમને પૂરતો ખોરાક અને સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવશે.

વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ અને વન્યજીવ સંરક્ષણ

આ નવો અભિગમ વૈજ્ઞાનિક રીતે પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. માનવ-પ્રભાવિત સિંહોના વર્તનનો અભ્યાસ કરવા અને તેમના પુનર્વસન માટે આ એક ઉત્તમ તક પૂરી પાડશે. વન વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, આ 100 હેક્ટરના વિસ્તારમાં સિંહોને તેમના કુદરતી હેબિટેટ જેવા જ અનુકૂળ વાતાવરણમાં રાખવામાં આવશે. અહીં તેમની ગતિવિધિઓ પર સતત નજર રાખવામાં આવશે અને તેમની વર્તણૂકમાં સુધારો લાવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે. આનાથી એવા સિંહોને કાયમી રીતે વન્યજીવમાંથી દૂર કરવાની જરૂરિયાત ઘટશે જેઓ માત્ર ચોક્કસ સંજોગોમાં હિંસક બન્યા હોય.

આ નિર્ણય સિંહ સંરક્ષણના મોડેલમાં એક મોટો બદલાવ લાવશે. અત્યાર સુધી, હિંસક બનેલા સિંહોને મોટાભાગે ઝૂમાં મોકલી દેવામાં આવતા હતા, જે તેમના કુદરતી વર્તનને અસર કરતું હતું. હવે, Ambardi Safari Park ખાતેના આ નવા Amreli lion park enclosure માં તેમને વધુ કુદરતી વાતાવરણમાં રાખવામાં આવશે, જે તેમની શારીરિક અને માનસિક સુખાકારી માટે વધુ ફાયદાકારક રહેશે.

સ્થાનિકો માટે સુરક્ષા અને રાહત

અમરેલી જિલ્લાના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સિંહોની સતત અવરજવરને કારણે ખેડૂતોને પોતાના ખેતરોમાં કામ કરવું અથવા પશુધનની સંભાળ રાખવી મુશ્કેલ બની જતી હતી. આ નવા Amreli lion park enclosure ના અમલથી માનવ વસતી પરના હુમલાઓનું જોખમ ઘટશે, જેનાથી ગ્રામજનો રાહતનો શ્વાસ લઈ શકશે. ધારી અને તેની આસપાસના ગામો જેવા કે જળજીવડી, હડાળા વગેરેમાં જ્યાં સિંહોની અવરજવર વધુ જોવા મળે છે, ત્યાં આ યોજના સીધી રીતે અસરકારક સાબિત થશે. ખેડૂતોને રાત્રિ દરમિયાન પણ પોતાના પાકનું રક્ષણ કરવા અથવા પશુઓની દેખભાળ માટે જતી વખતે સુરક્ષાનો અનુભવ થશે.

આનાથી માનવ અને વન્યજીવ સહઅસ્તિત્વનો એક નવો અધ્યાય શરૂ થશે. સરકારે “માનવ-ઇન-ધ-લૂપ” પદ્ધતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે, જેનો અર્થ એ છે કે સંવેદનશીલ સામગ્રીને દૂર કરતા પહેલા માનવ સમીક્ષામાંથી પસાર થવું જોઈએ. આ જ રીતે, સિંહોના વ્યવસ્થાપનમાં પણ માનવીય અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે.

પર્યાવરણ અને પર્યટન પર અસર

આ નિર્ણય અમરેલીના પર્યાવરણ અને પર્યટન ક્ષેત્રે પણ સકારાત્મક અસર કરશે. આંબરડી સફારી પાર્ક એશિયાટિક સિંહોને જોવા માટેનું એક લોકપ્રિય સ્થળ છે. આ નવા Amreli lion park enclosure ને કારણે પ્રવાસીઓ પણ સિંહોના કુદરતી વર્તનને વધુ નજીકથી જોઈ શકશે, તે પણ સુરક્ષિત વાતાવરણમાં. આનાથી પર્યટકોનો પ્રવાહ વધશે અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને વેગ મળશે. હોમસ્ટે, રેસ્ટોરન્ટ અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોને ફાયદો થશે.

આ ઉપરાંત, આ પહેલ ગુજરાતની વૈશ્વિક સ્તરે વન્યજીવ સંરક્ષણ માટેની પ્રતિબદ્ધતાને પણ ઉજાગર કરશે. ગુજરાત હંમેશા તેના સિંહ સંરક્ષણ પ્રયાસો માટે જાણીતું છે, અને આ નવી યોજના તે પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવશે. Amreli Lion Park ના વિસ્તરણથી માત્ર સિંહો જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને ફાયદો થશે.

આગળની કાર્યવાહી અને પડકારો

વન વિભાગ દ્વારા આંબરડી સફારી પાર્કમાં 100 હેક્ટરના વિસ્તારમાં ફેન્સિંગ અને અન્ય જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ ઉભી કરવાની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે શરૂ કરવામાં આવી છે. આ કાર્યમાં સ્થાનિક સમુદાયો, વન્યજીવ સંરક્ષણ જૂથો અને નિષ્ણાતોના સહયોગની અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી છે. સિંહોને તેમના નવા વાતાવરણમાં અનુકૂળ થવામાં મદદ કરવી અને તેમની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ એક મોટો પડકાર રહેશે. આ માટે વિશેષ તાલીમ પામેલા કર્મચારીઓ અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા સિંહ સંરક્ષણ અને સંવર્ધન માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ જ કડીરૂપે આ Amreli lion park enclosure નો નિર્ણય લેવાયો છે. વન વિભાગે સિંહોની હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે થર્મલ ડ્રોન અને ટ્રેકર્સનો ઉપયોગ કરવાનું પણ શરૂ કર્યું છે, જેથી માનવ-સિંહ સંઘર્ષના કિસ્સાઓ અટકાવી શકાય. આ સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા પારદર્શક રીતે થાય અને કોઈ પણ પ્રકારના ગેરરીતિ ન થાય તેની પણ તકેદારી રાખવામાં આવશે.

આ યોજના માત્ર અમરેલી માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ગુજરાત માટે એક મોડેલ બની શકે છે. અન્ય વિસ્તારોમાં જ્યાં માનવ-વન્યજીવ સંઘર્ષની સમસ્યાઓ છે, ત્યાં પણ આવા મોડેલ અપનાવી શકાય છે. આનાથી વન્યજીવોના સંરક્ષણની સાથે સાથે માનવીય સુરક્ષાને પણ પ્રાધાન્ય મળશે. અમરેલી, ગુજરાતના ગૌરવ એવા સિંહોને સુરક્ષિત અને કુદરતી વાતાવરણ પૂરું પાડીને, રાજ્ય સરકારે એક અનુકરણીય ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે.

સંબંધિત સમાચાર

સંદર્ભ સ્ત્રોતો

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.

Total Views: 0
Share This Article