અમરેલી જિલ્લામાં કરોડોનું સાયબર ફ્રોડ: ‘ડબલ પ્રોફિટ’ની લાલચમાં અનેક ફસાયા, મુખ્ય આરોપી ઝડપાયો
અમરેલી જિલ્લામાં (Amreli District) છેલ્લા કેટલાક સમયથી ડિજિટલ માધ્યમથી આચરવામાં આવતી છેતરપિંડીના કિસ્સાઓમાં ચિંતાજનક વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં, અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે (Amreli Cyber Crime Police) એક મોટા ક્રિપ્ટોકરન્સી અને ઓનલાઈન રોકાણ કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જેમાં જિલ્લાના એક વેપારી સહિત અનેક લોકો કરોડો રૂપિયા ગુમાવી ચૂક્યા છે. આ કૌભાંડમાં અંદાજે ₹92 લાખથી લઈને ₹4 કરોડ સુધીની જંગી રકમની સાયબર લૂંટ (Cyber Loot) આચરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે, અને આ મામલે રાજસ્થાનના (Rajasthan) એક વકીલ સહિતના મુખ્ય આરોપીઓને ઝડપી પાડવામાં આવ્યા છે.
આ આખોય મામલો એટલો જટિલ અને વ્યાપક છે કે પોલીસ પણ આંતરરાજ્ય કનેક્શન (Inter-State Connection) અને કરોડો રૂપિયાના બેન્ક ટ્રાન્ઝેક્શન્સ (Bank Transactions) જોઈને ચોંકી ઉઠી છે. અમરેલી જિલ્લાના સામાન્ય નાગરિકોથી લઈને મોટા વેપારીઓ સુધી, ‘ડબલ પ્રોફિટ’ (Double Profit) અને ઊંચા વળતરની લાલચ આપીને આ સાયબર ઠગ ટોળકીએ લાખો અને કરોડો રૂપિયા ખંખેરી લીધા છે.
કેવી રીતે આચરવામાં આવ્યું કરોડોનું ક્રિપ્ટોકરન્સી કૌભાંડ?
અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ દ્વારા મળેલી વિગતો અનુસાર, આ કૌભાંડમાં ભોગ બનનાર લોકોને વિવિધ વેબસાઇટ્સ (Websites) અને પ્લેટફોર્મ્સ (Platforms) પર ક્રિપ્ટોકરન્સી (Cryptocurrency) માં રોકાણ કરીને ટૂંકા સમયમાં જ અનેકગણું વળતર મેળવવાની લાલચ આપવામાં આવતી હતી. આ ઠગબાજો ખૂબ જ વ્યવસ્થિત રીતે કામ કરતા હતા. તેઓ પહેલા ભોગ બનનારનો વિશ્વાસ જીતતા, તેમને નાની રકમનું રોકાણ કરાવીને શરૂઆતમાં થોડું વળતર પણ આપતા હતા, જેથી ભોગ બનનારને કૌભાંડ પર શંકા ન જાય. એકવાર વિશ્વાસ કેળવાઈ જાય પછી, તેઓ મોટા રોકાણ માટે દબાણ કરતા અને ત્યારબાદ નાણાં ગુમ થઈ જતા.
બાબરા તાલુકાના નવાણીયા ગામના એક વેપારી સાથે પણ આવી જ રીતે ₹92,75,514 ની ઓનલાઇન ઠગાઈ કરવામાં આવી હતી. આ વેપારીને ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં રોકાણ કરીને ઊંચું વળતર મેળવવાની લોભામણી જાહેરાતો દ્વારા ફસાવવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે વેપારીને છેતરપિંડીનો અહેસાસ થયો, ત્યારે તેમણે તાત્કાલિક અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી.
પોલીસ તપાસ અને મુખ્ય આરોપીની ધરપકડ
અમરેલી પોલીસ અધિક્ષક (Superintendent of Police) સંજય ખરાતનાં માર્ગદર્શન હેઠળ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે તાત્કાલિક તપાસ હાથ ધરી હતી. આ તપાસ દરમિયાન પોલીસને મોટી સફળતા મળી છે. આ કૌભાંડમાં સંડોવાયેલા મુખ્ય આરોપી, ગણપત બાબુલાલ પટેલ, જે રાજસ્થાનના નાગોર જિલ્લાનો (Nagaur, Rajasthan) રહેવાસી છે અને વકીલાતનો વ્યવસાય કરે છે, તેની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
પોલીસ પૂછપરછમાં સામે આવ્યું છે કે, પકડાયેલા આરોપીના બેન્ક ખાતામાં માત્ર બે જ દિવસમાં અંદાજે ₹4 કરોડના શંકાસ્પદ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ થયા હતા. આ ટ્રાન્ઝેક્શન્સમાં ભોગ બનનાર બાબરાના વેપારીના ₹10,77,400 પણ જમા થયા હતા. આ દર્શાવે છે કે આ એક સુઆયોજિત અને મોટા પાયા પર ચાલતું કૌભાંડ હતું. પોલીસે ગુનો નોંધી આરોપી વિરુદ્ધ કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે અને વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.
અન્ય એક કિસ્સામાં, અમરેલી પોલીસે સ્ટોક માર્કેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (Stock Market Investment) ના નામે ચાલતા મોટા સાયબર ફ્રોડ રેકેટનો પણ પર્દાફાશ કર્યો હતો, જેમાં ₹2.74 કરોડના ટ્રાન્ઝેક્શન્સ બહાર આવ્યા હતા. આ મામલે મુખ્ય આરોપી મહેરજી માફાજી ઠાકોરને પાટણથી (Patan) ઝડપી પાડવામાં આવ્યો હતો. આ આરોપી સામે ગુજરાતના વિવિધ ભાગોમાં આવા 8 જેટલા સાયબર ફ્રોડની ફરિયાદો નોંધાઈ હતી. પોલીસનું કહેવું છે કે વ્યક્તિગત ભોગ બનનાર ભલે નાની રકમ ગુમાવે, પરંતુ આરોપીઓના બેન્ક ખાતાઓની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરતા મોટા પાયે ફેલાયેલા કૌભાંડો બહાર આવે છે.
વ્યાપક નેટવર્ક અને ‘મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ’નો ઉપયોગ
સાયબર ઠગ ટોળકીઓ પોતાની ઓળખ છુપાવવા માટે ‘મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ’નો (Mule Accounts) ઉપયોગ કરે છે. આ એવા બેન્ક ખાતાઓ હોય છે જેનો ઉપયોગ કૌભાંડ દ્વારા મેળવેલા પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માટે થાય છે. અમરેલી જિલ્લામાં આવા 35 જેટલા શંકાસ્પદ મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ મળ્યા હતા. તેની છાનબીન બાદ પોલીસે 15 એવા ખાતાઓ શોધી કાઢ્યા, જેમાં દેશના અલગ-અલગ ખૂણેથી સાયબર ફ્રોડના પૈસા જમા થયા હતા. આ ખાતાઓમાં કુલ ₹1.26 કરોડની રકમ અમરેલીના ભોગ બનનાર લોકોની હતી, જ્યારે કુલ ₹70 કરોડ જેટલી રકમ આ 15 ખાતાઓમાં જમા થઈ હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે. આ મામલે પાંચ FIR નોંધવામાં આવી છે અને પાંચ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અન્ય આરોપીઓને પકડવા માટે પણ પોલીસ સક્રિય છે.
અમરેલીના નાગરિકોને સાયબર ક્રાઇમ પોલીસની અપીલ અને ચેતવણી
આ પ્રકારના કૌભાંડોથી બચવા માટે અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ દ્વારા નાગરિકોને સતર્ક રહેવા અને કોઈ પણ પ્રકારની લોભામણી જાહેરાતો કે ઓફરોથી લલચાઈ ન જવા અપીલ કરવામાં આવી છે. ખાસ કરીને, ક્રિપ્ટોકરન્સી, સ્ટોક માર્કેટ કે અન્ય કોઈપણ ઓનલાઈન રોકાણમાં ઊંચા વળતરની લાલચ આપતી અજાણી લિંક્સ (Unknown Links), એપ્લિકેશન્સ (Applications), ફોન કોલ્સ (Phone Calls) કે OTP (One Time Password) આપવાનું ટાળવું જોઈએ.
પોલીસ અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે “તમારું બેન્ક એકાઉન્ટ (Bank Account) એ તમારી જવાબદારી છે. કોઈ પણ સંજોગોમાં તમારા મિત્ર, સંબંધી કે અન્ય કોઈને પણ તમારા પૈસા આવવાના બહાને તમારું ખાતું ઉપયોગ કરવા ન આપો.” આવા કિસ્સાઓમાં, તમારા ખાતાનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે અને તમે કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકો છો. જો તમને કોઈ સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બન્યાનો અહેસાસ થાય, તો તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર અથવા જિલ્લા સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનનો (District Cyber Crime Police Station) સંપર્ક કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ઝડપી ફરિયાદ કરવાથી પોલીસને બેન્ક ખાતામાં રહેલા પૈસા ફ્રીઝ (Freeze) કરવાની તક મળે છે, જેનાથી ભોગ બનનારને તેમના પૈસા પાછા મળવાની શક્યતા વધી જાય છે. સાયબર નિષ્ણાતો અને પોલીસે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આવા કિસ્સાઓમાં માત્ર બેન્ક ખાતા ફ્રીઝ કરવા પૂરતું સીમિત ન રહેતા, FIR નોંધાવીને ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી થવી અત્યંત જરૂરી છે, જેથી આવા ગુનાહિત સંગઠનો પર અંકુશ લાવી શકાય અને તેમને સખત સજા થઈ શકે.
અમરેલીમાં વધતા સાયબર ગુનાઓ અને જનજાગૃતિની જરૂરિયાત
અમરેલી જિલ્લો એક શાંત અને કૃષિ પ્રધાન જિલ્લો ગણાય છે, પરંતુ ડિજિટલ યુગમાં સાયબર ગુનેગારો (Cyber Criminals) પણ પોતાના પેંતરા બદલી રહ્યા છે. ઓનલાઈન છેતરપિંડીના આવા મોટા કિસ્સાઓ સ્થાનિક અર્થતંત્ર (Local Economy) અને લોકોના વિશ્વાસ પર ગંભીર અસર કરે છે. જિલ્લા પોલીસે ગયા કેટલાક દિવસોથી સાયબર ક્રાઇમને રોકવા માટે જનજાગૃતિ (Public Awareness) અભિયાન પણ શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નાગરિકોને આવા કૌભાંડોથી વાકેફ કરવા અને તેમને સુરક્ષિત રહેવા માટે જરૂરી માહિતી પૂરી પાડવાનો છે.
સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર (Local Administration) અને પોલીસ વિભાગ દ્વારા સાયબર સુરક્ષા (Cyber Security) અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજીને, નાગરિકોને ડિજિટલ સાક્ષરતા (Digital Literacy) પ્રદાન કરવી અનિવાર્ય છે. ખાસ કરીને, ગ્રામ્ય વિસ્તારોના અભણ કે ઓછું ભણેલા લોકોને આવા કૌભાંડોનો સરળતાથી ભોગ બનાવવામાં આવે છે. તેમને સરળ ભાષામાં, સ્થાનિક ઉદાહરણો સાથે સમજાવવું જોઈએ કે કેવી રીતે ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી બચી શકાય. અમરેલીના લોકોએ પણ સક્રિય બનીને કોઈપણ શંકાસ્પદ ગતિવિધિ અંગે પોલીસને જાણ કરવી જોઈએ.
આ કેસમાં ઝડપાયેલા વકીલ જેવા ઉચ્ચ શિક્ષિત વ્યક્તિની સંડોવણી દર્શાવે છે કે આ સાયબર નેટવર્ક કેટલું ઊંડાણપૂર્વક ફેલાયેલું છે. આ કૌભાંડમાં હજુ કેટલા લોકો સંડોવાયેલા છે, કેટલા ભોગ બનનાર છે અને કેટલી મોટી રકમ હજુ સુધી વસૂલવાની બાકી છે, તે અંગેની તપાસ ચાલુ છે. અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ આ મામલે વધુ સઘન કાર્યવાહી કરીને આવા ઠગબાજોને કાયદાના સકંજામાં લાવવા કટિબદ્ધ છે.
નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.
