Aadhaar Card માં Mobile Number અપડેટ કરવાની પ્રક્રિયા બની સાવ સરળ – હવે ઘરે બેઠા થશે કામ

ભારત સરકારના Unique Identification Authority of India (UIDAI) દ્વારા એક ક્રાંતિકારી પગલું લેવામાં આવ્યું છે જે સામાન્ય માણસની મુશ્કેલીઓને દૂર કરશે. વર્ષોથી આપણે જોયું છે કે Aadhaar Card માં નાનો પણ ફેરફાર કરાવવો હોય, ખાસ કરીને Mobile Number Update કરાવવો હોય, તો Aadhaar Seva Kendra ની લાંબી લાઈનોમાં ઊભા રહેવું પડતું હતું. પરંતુ હવે 2026 માં આ ચિત્ર બદલાઈ ગયું છે.

તાજેતરમાં આવેલા મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને DNA India તેમજ Mint ના અહેવાલો મુજબ, UIDAI એ પોતાની નવી Aadhaar App લોન્ચ કરી છે અથવા અપડેટ કરી છે, જેના માધ્યમથી હવે નાગરિકો ઘરે બેઠા પોતાના સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરીને Mobile Number Change કે Update કરી શકશે. આ નવી સિસ્ટમ Face Authentication Technology પર કામ કરે છે, જેનો અર્થ છે કે તમારી ઓળખ સાબિત કરવા માટે તમારે ફિંગરપ્રિન્ટ સ્કેનરની જરૂર નથી, પરંતુ તમારો ચહેરો જ તમારો પાસવર્ડ બનશે.

આ લેખમાં અમે તમને આ નવી પદ્ધતિ વિશે Detailed Information આપીશું, જેમાં Step-by-Step Guide, ફી, જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ અને અન્ય મહત્વની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

Why is this Update Important? (આ અપડેટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?)

Digital India મિશન હેઠળ, આધાર કાર્ડ એ ફક્ત એક ઓળખ પત્ર નથી રહ્યું, પરંતુ તે આપણી Digital Identity બની ગયું છે. બેંકમાં ખાતું ખોલાવવું હોય, Income Tax Return (ITR) ભરવું હોય, કે પછી Unified Payments Interface (UPI) નો ઉપયોગ કરવો હોય – દરેક જગ્યાએ આધાર સાથે લિંક થયેલો મોબાઈલ નંબર હોવો ફરજિયાત છે.

1. Banking Services: જો તમારો મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે લિંક ન હોય, તો તમે ઓનલાઈન KYC (Know Your Customer) કરી શકતા નથી.

2. Government Schemes: સરકારની વિવિધ યોજનાઓ જેવી કે PM Kisan, રાશન કાર્ડ, અને સ્કોલરશિપના લાભ લેવા માટે OTP (One Time Password) આધાર રજિસ્ટર્ડ નંબર પર જ આવે છે.

3. Loan Applications: આજકાલ Instant Loan Apps અને પર્સનલ લોન લેવા માટે પણ આધાર વેરીફિકેશન જરૂરી છે, જે મોબાઈલ નંબર અપડેટ હોય તો જ શક્ય બને છે.

4. Convenience for Seniors: ખાસ કરીને જે Senior Citizens છે અથવા જે લોકો ગામડાઓમાં રહે છે અને આધાર સેન્ટર તેમના ઘરથી દૂર છે, તેમના માટે આ Home Service એક આશીર્વાદ સમાન છે.

The New Aadhaar App: Features and Technology (નવી એપ અને ટેકનોલોજી)

UIDAI એ જે નવી એપ લોન્ચ કરી છે તે Android અને iOS બંને પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ છે. આ એપમાં સૌથી મોટું ફીચર છે “Mobile Number Update” જે હવે લાઈવ થઈ ગયું છે.

Face Authentication Technology શું છે? પહેલા આધાર અપડેટ માટે બાયોમેટ્રિક મશીન (જેમાં અંગૂઠો મુકવો પડે) ની જરૂર પડતી હતી. હવે, આ નવી એપ તમારા ફોનના કેમેરાનો ઉપયોગ કરે છે. તે તમારા ચહેરાને સ્કેન કરે છે અને UIDAI ના ડેટાબેઝમાં રહેલા તમારા ફોટા સાથે મેચ કરે છે. જો મેચ થઈ જાય, તો સિસ્ટમ માને છે કે તમે સાચા વ્યક્તિ છો અને તમને મોબાઈલ નંબર બદલવાની મંજૂરી આપે છે.

App ના અન્ય ફીચર્સ:

• Address Update: તમે એડ્રેસ પણ ઓનલાઈન બદલી શકો છો.

• Masked Aadhaar: પ્રાઈવસી માટે તમે માસ્ક્ડ આધાર ડાઉનલોડ કરી શકો છો જેમાં આખા નંબર દેખાતા નથી.

• Biometric Lock/Unlock: જો તમને ડર હોય કે તમારા આધારનો દુરુપયોગ થશે, તો તમે એપ દ્વારા તમારા ફિંગરપ્રિન્ટ્સ લોક કરી શકો છો.

Step-by-Step Guide: How to Update Mobile Number from Home (ઘરે બેઠા મોબાઈલ નંબર કેવી રીતે બદલવો?)

જો તમે તમારો મોબાઈલ નંબર અપડેટ કરવા માંગતા હો, તો નીચે આપેલા Step-by-Step Guide ને ધ્યાનથી અનુસરો. આ પ્રોસેસ માટે તમારી પાસે સ્માર્ટફોન અને ઈન્ટરનેટ કનેક્શન હોવું જરૂરી છે.

Step 1: Download the Application સૌથી પહેલા તમારા ફોનમાં Google Play Store અથવા Apple App Store ઓપન કરો. ત્યાં સર્ચ બારમાં “Aadhaar FaceRD” અથવા ઓફિશિયલ “Aadhaar App” સર્ચ કરો. UIDAI ની ઓફિશિયલ એપ જ ડાઉનલોડ કરવી, કોઈ ત્રાહિત (Third-party) એપ નહીં.

Step 2: Login / Registration એપ ઓપન કર્યા પછી, તમારે લોગીન કરવું પડશે.

• તમારો Aadhaar Number એન્ટર કરો.

• જો તમારી પાસે તમારો જૂનો રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર એક્ટિવ હોય, તો તેના પર એક OTP આવશે. તે એન્ટર કરીને વેરીફાઈ કરો.

• નોંધ: અમુક રિપોર્ટ્સ મુજબ, જો તમારો મોબાઈલ નંબર લિંક જ ન હોય, તો કદાચ તમારે પહેલીવાર માટે સેન્ટર જવું પડી શકે છે, પરંતુ જો નંબર બદલવો હોય (જૂના ની જગ્યાએ નવો), તો આ એપ કામ કરશે.

Step 3: Face Authentication Setup લોગીન કર્યા પછી, એપ તમને Face Authentication માટે પૂછશે.

• આ માટે ગાઈડલાઈન્સ ફોલો કરો.

• તમારા ફોનને ચહેરાની સામે રાખો.

• રૂમમાં પૂરતી લાઈટ હોવી જોઈએ (Good Lighting is crucial).

• તમારી આંખો બ્લિંક (Blink) કરો જેથી કેમેરા તમારો ફોટો કેપ્ચર કરી શકે.

Step 4: Select Service એપના Dashboard પર તમને વિવિધ સર્વિસ દેખાશે. તેમાં “Service Request” અથવા “Mobile Number Update” નો ઓપ્શન શોધો અને તેના પર ક્લિક કરો.

Step 5: Enter New Mobile Number હવે સ્ક્રીન પર તમને પૂછવામાં આવશે કે તમે કયો નવો મોબાઈલ નંબર લિંક કરવા માંગો છો.

• તમારો New Mobile Number એન્ટર કરો.

• ધ્યાન રાખો કે નંબર સાચો હોય કારણ કે હવે પછીના બધા OTP આ નંબર પર આવશે.

• તમારે આ નવા નંબર પર આવેલો OTP પણ નાખવો પડશે જેથી કન્ફર્મ થાય કે નંબર તમારી પાસે જ છે.

Step 6: Final Verification (Face Auth) નંબર નાખ્યા પછી અને OTP આપ્યા પછી, ફાઈનલ સબમિશન માટે ફરીથી Face Authentication કરવું પડશે. આ End-to-End Security Process છે જે ખાતરી કરે છે કે રિક્વેસ્ટ કરનાર વ્યક્તિ તમે પોતે જ છો.

Step 7: Payment of Fees આ સર્વિસ મફત નથી. UIDAI દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલો Service Charge તમારે ચૂકવવો પડશે.

• સામાન્ય રીતે આ ફી ₹75 (પંચોતેર રૂપિયા) છે.

• તમે UPI (PhonePe, Google Pay, Paytm), Net Banking અથવા Credit/Debit Card દ્વારા પેમેન્ટ કરી શકો છો.

Step 8: Acknowledgement & SRN પેમેન્ટ સફળ થયા પછી, તમને એક Service Request Number (SRN) મળશે. આ નંબર સાચવીને રાખો. આના દ્વારા તમે તમારી એપ્લિકેશનનું Status Track કરી શકો છો.

Processing Time & Confirmation (કેટલો સમય લાગશે?)

ઘણા લોકોનો સવાલ હોય છે કે ઓનલાઈન પ્રોસેસ કર્યા પછી મોબાઈલ નંબર અપડેટ થતા કેટલો સમય લાગે છે?

• સામાન્ય રીતે, આ પ્રોસેસ 24 કલાકથી લઈને 15 દિવસ સુધીનો સમય લઈ શકે છે.

• India Today ના રિપોર્ટ મુજબ, ક્યારેક રેકોર્ડ અપડેટ થવામાં 30 દિવસ પણ લાગી શકે છે.

• એકવાર અપડેટ થઈ જાય, એટલે તમને SMS દ્વારા જાણ કરવામાં આવશે.

Requirements Before You Start (શરુ કરતા પહેલા શું ધ્યાન રાખવું)

આ પ્રોસેસ સ્મૂધલી પૂરી કરવા માટે તમારી પાસે નીચેની વસ્તુઓ તૈયાર હોવી જોઈએ:

1. Aadhaar Number: તમારો 12 અંકનો આધાર નંબર.

2. Active Old Mobile Number: લોગીન કરવા માટે જૂના નંબર પર OTP આવી શકે છે. (જો જૂનો નંબર બંધ થઈ ગયો હોય, તો અમુક સ્ટેપ્સ અલગ હોઈ શકે છે).

3. New Mobile Number: જે નવો સિમ કાર્ડ તમે લિંક કરવા માંગો છો.

4. Smartphone with Camera: Face Authentication માટે સારો ફ્રન્ટ કેમેરો હોવો જરૂરી છે.

5. Internet Connectivity: પ્રોસેસ દરમિયાન ઈન્ટરનેટ ચાલુ હોવું જોઈએ.

6. Sufficient Balance: ફી ભરવા માટે બેંક એકાઉન્ટમાં બેલેન્સ હોવું જોઈએ.

What Cannot Be Updated Online? (ઓનલાઈન શું અપડેટ નથી થઈ શકતું?)

જોકે UIDAI એ મોબાઈલ અને એડ્રેસ અપડેટ ઓનલાઈન કરી દીધું છે, તેમ છતાં હજુ અમુક વસ્તુઓ માટે તમારે Aadhaar Enrollment Centre જ જવું પડશે. જેમ કે:

• Biometric Updates: જો તમારે ફોટો બદલવો હોય, અથવા બાળકોના ફિંગરપ્રિન્ટ્સ (5 વર્ષ કે 15 વર્ષ પછી) અપડેટ કરવા હોય, તો સેન્ટર જવું ફરજિયાત છે.

• Name & Date of Birth (DOB): નામમાં મોટી ભૂલ સુધારવી હોય અથવા જન્મતારીખ બદલવી હોય તો ડોક્યુમેન્ટ વેરીફિકેશન માટે સેન્ટર પર જવું પડે છે, જોકે અમુક કિસ્સામાં ઓનલાઈન રિક્વેસ્ટ નાખી શકાય છે પણ ફાઈનલ અપ્રૂવલ માટે ફિઝિકલ ચેક થઈ શકે છે.

Benefits of Using the New Aadhaar App (નવી એપ વાપરવાના ફાયદા)

1. Time Saving: કલાકો સુધી લાઈનમાં ઉભા રહેવાની જરૂર નથી. માત્ર 5-10 મિનિટ માં ઘરે બેઠા કામ થઈ જાય છે.

2. Cost Effective: સેન્ટર પર જવા-આવવાનો ખર્ચ બચે છે. માત્ર સરકાર માન્ય ફી જ ભરવાની રહે છે.

3. Transparency: તમે તમારી એપ્લિકેશનનું સ્ટેટસ જાતે ચેક કરી શકો છો. કોઈ એજન્ટની જરૂર પડતી નથી.

4. Secure: Face Authentication હોવાથી કોઈ બીજું વ્યક્તિ તમારા નામે ફેરફાર કરી શકતું નથી.

Common Troubleshooting Tips (જો પ્રોસેસમાં પ્રોબ્લેમ આવે તો શું કરવું?)

ઘણીવાર યુઝર્સને એપ વાપરતી વખતે ટેકનિકલ સમસ્યાઓ નડે છે. અહીં તેના ઉપાયો છે:

• Face Auth Fail: જો ફેસ સ્કેન ન થતું હોય, તો લાઈટ ચેક કરો. ચહેરા પર પડછાયો ન હોવો જોઈએ. ચશ્મા પહેર્યા હોય તો કાઢીને ટ્રાય કરો.

• App Crash: જો એપ બંધ થઈ જાય, તો તેને Update કરો અથવા ફોન રીસ્ટાર્ટ કરો.

• OTP Issues: જો OTP ન આવે, તો થોડીવાર રાહ જુઓ અથવા નેટવર્ક એરિયામાં જાઓ.

Conclusion (નિષ્કર્ષ)

UIDAI નો આ નિર્ણય Digital India ની દિશામાં એક ખૂબ જ મોટું અને સરાહનીય પગલું છે. મોબાઈલ નંબર અપડેટ કરવાની સુવિધા ઓનલાઈન મળવાથી કરોડો ભારતીયોનો સમય અને શક્તિ બચશે. હવે તમારે બેંકના કામ માટે કે સરકારી યોજના માટે આધાર સેન્ટરના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. બસ તમારા મોબાઈલમાં એપ ડાઉનલોડ કરો અને જાતે જ અપડેટ કરો.

જો તમે હજુ સુધી તમારો મોબાઈલ નંબર આધાર સાથે લિંક નથી કર્યો, તો આજે જ આ નવી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરો અને ભવિષ્યમાં આવતી મુશ્કેલીઓથી બચો. સરકારનો આગ્રહ છે કે દરેક નાગરિકે પોતાનો આધાર ડેટા લેટેસ્ટ અને અપડેટ રાખવો જોઈએ.