સુરતમાં લોકપ્રિય ‘ઘુઘરા’ ખાધા બાદ ડઝનબંધ લોકો ફૂડ પોઈઝનિંગનો શિકાર: વરાછામાં હાહાકાર, આરોગ્ય વિભાગ સક્રિય | Surat Food Poisoning Health Scare

સુરતમાં ફૂડ પોઈઝનિંગનો હાહાકાર: લોકપ્રિય ઘુઘરા બન્યા બીમારીનો સ્ત્રોત

આજે ૨૮ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ સુરત શહેરમાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારા અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. શહેરના વરાછા વિસ્તારમાં આવેલા એક લોકપ્રિય ઘુઘરાની લારી પરથી ઘુઘરા ખાધા બાદ ડઝનબંધ લોકો ફૂડ પોઈઝનિંગનો શિકાર બન્યા છે. આ ઘટનાએ સમગ્ર શહેરમાં હાહાકાર મચાવ્યો છે અને ફૂડ સેફ્ટી અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. અત્યાર સુધીમાં ૫૦થી વધુ લોકોને જુદી જુદી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં નાના બાળકો અને મહિલાઓની સંખ્યા વધુ છે. ફૂડ પોઈઝનિંગનો ભોગ બનેલા મોટાભાગના લોકોએ ઝાડા, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો અને તાવ જેવા લક્ષણો અનુભવ્યા હતા.

ઘટનાની જાણ થતા જ સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC)નું આરોગ્ય વિભાગ તાત્કાલિક હરકતમાં આવ્યું હતું. આરોગ્ય વિભાગની ટીમોએ ઘટના સ્થળે પહોંચીને ઘુઘરાની લારીને સીલ કરી દીધી હતી અને વેચાણ માટે રાખવામાં આવેલા ઘુઘરા તેમજ તેના ઘટકોના નમૂના લઈ તપાસ અર્થે લેબોરેટરીમાં મોકલી આપ્યા હતા. આ ઘટનાએ સુરતના ખાદ્યપદાર્થોની ગુણવત્તા અને સુરક્ષા પર ફરી એકવાર ગંભીર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કર્યો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સુરતમાં ભેળસેળયુક્ત અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાદ્યપદાર્થોનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે.

વરાછા વિસ્તારમાં ફેલાયો ભય અને આક્રોશ

વરાછા વિસ્તારમાં, જ્યાં આ ઘટના બની છે, ત્યાં ભય અને આક્રોશનો માહોલ છે. આ લારી સ્થાનિકોમાં તેના સ્વાદિષ્ટ ઘુઘરા માટે ખૂબ જ પ્રખ્યાત હતી. રોજબરોજ સેંકડો લોકો અહીંથી ઘુઘરા ખાઈને જતા હતા, જેમાં ખાસ કરીને બાળકો અને યુવાનોનો સમાવેશ થતો હતો. આજે બપોરના સમયે ઘુઘરા ખાધા બાદ કેટલાક કલાકોમાં જ લોકોની તબિયત લથડવાનું શરૂ થયું હતું. એક પછી એક દર્દીઓ નજીકની હોસ્પિટલો જેવી કે ન્યુ સિવિલ હોસ્પિટલ (New Civil Hospital) અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દાખલ થવા લાગ્યા હતા.

સ્થાનિક રહીશ શ્રીમતી રમીલાબેન પટેલે જણાવ્યું કે, “મારા બે નાના બાળકોએ ઘુઘરા ખાધા હતા અને રાત્રિના સમયે તેમને અચાનક ઉલટી અને ઝાડા થવા લાગ્યા. અમે ખૂબ જ ગભરાઈ ગયા હતા. ડોક્ટરે ફૂડ પોઈઝનિંગ જણાવ્યું છે. આ લારી પર અમે વર્ષોથી ખાઈએ છીએ, ક્યારેય આવું બન્યું નથી. તંત્રએ કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ જેથી નિર્દોષ લોકોના આરોગ્ય સાથે ચેડા ન થાય.” એક અન્ય ભોગ બનનારના સંબંધી શ્રી દિનેશભાઈ શાહે કહ્યું, “આરોગ્ય વિભાગની બેદરકારી સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. શહેરમાં આટલા મોટા પાયે ભેળસેળ ચાલી રહી છે અને તંત્ર ઊંઘી રહ્યું છે. આવા બનાવો રોકવા માટે કાયમી ધોરણે ચેકિંગ થવું જોઈએ અને દોષિતોને કડકમાં કડક સજા થવી જોઈએ.”

આરોગ્ય વિભાગ હરકતમાં: તપાસ અને કાર્યવાહી

સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગે આ ઘટનાને અત્યંત ગંભીરતાથી લીધી છે. ડેપ્યુટી કમિશનર (આરોગ્ય) ડો. આશિષ નાયકના નિર્દેશથી આરોગ્ય અધિકારીઓની એક વિશેષ ટીમ વરાછા વિસ્તારમાં તૈનાત કરવામાં આવી છે. આ ટીમે લારીના માલિકની પૂછપરછ શરૂ કરી છે અને ઘુઘરા બનાવવામાં વપરાતી સામગ્રી, પાણીનો સ્ત્રોત અને સ્વચ્છતાની સ્થિતિની ઝીણવટભરી તપાસ હાથ ધરી છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, “પ્રાથમિક તપાસમાં લારી પર સ્વચ્છતાના ધારાધોરણોનું પાલન ન થતું હોવાનું જણાઈ આવ્યું છે. પાણીની ગુણવત્તા પણ શંકાસ્પદ છે. અમે તમામ જરૂરી નમૂના લીધા છે અને લેબોરેટરી રિપોર્ટ આવ્યા બાદ આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. જો કોઈ મોટી બેદરકારી જણાશે તો લારીના માલિક સામે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ (Food Safety and Standards Act), ૨૦૦૬ હેઠળ કડક પગલાં ભરવામાં આવશે.”

નોંધનીય છે કે, સુરત મહાનગરપાલિકાનો ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ શહેરના નવ ઝોનમાં ફૂડ આઉટલેટ્સની તપાસ કરવા માટે ટીમો તૈનાત કરે છે અને રાત્રિના સમયે પણ દરોડા પાડે છે. ભૂતકાળમાં પણ વરાછા સહિતના વિસ્તારોમાં ખાદ્યપદાર્થોની ગુણવત્તાને લઈને દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ ઘટના દર્શાવે છે કે વધુ સઘન અને નિયમિત દેખરેખની જરૂર છે.

સ્ટ્રીટ ફૂડની સુરક્ષા પર ગંભીર સવાલો

સુરત તેની સ્ટ્રીટ ફૂડ સંસ્કૃતિ માટે જાણીતું છે, પરંતુ આવા બનાવો શહેરની આ ઓળખ પર કલંક લગાડે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી સુરતમાં ભેળસેળયુક્ત અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાદ્યપદાર્થોની ઘટનાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. ૨૦૨૫માં સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ૧૩ ગણા વધુ ભેળસેળયુક્ત, હલકી ગુણવત્તાવાળા અને નકલી ખાદ્ય ઉત્પાદનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે ૨૦૨૪ની સરખામણીમાં ઘણી મોટી સંખ્યા હતી. આ આંકડા દર્શાવે છે કે શહેરમાં ખાદ્ય સુરક્ષા એક મોટો પડકાર બની રહી છે.

તાજેતરમાં જ, એપ્રિલ ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં, સુરતમાં નકલી પનીર કૌભાંડ (Fake Paneer Scandal) પણ બહાર આવ્યું હતું, જેમાં ૧૪૦૦ કિલોગ્રામથી વધુ શંકાસ્પદ પનીર લેબોરેટરી ટેસ્ટમાં નિષ્ફળ ગયું હતું. આ પનીરમાં હાનિકારક વનસ્પતિ તેલ અને ઔદ્યોગિક ગ્રેડ એસિડ મળી આવ્યા હતા. આ કૌભાંડથી જાહેર આરોગ્ય અને ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે ગંભીર ચિંતાઓ ઊભી થઈ હતી, કારણ કે આ નેટવર્ક બે વર્ષથી વધુ સમયથી કાર્યરત હતું અને દરરોજ લગભગ ૪૦૦ કિલોગ્રામ નકલી પનીર શહેરભરમાં સપ્લાય કરતું હતું.

આ પહેલા પણ, મે ૨૦૨૨માં સુરતના કતારગામ વિસ્તારમાં એક લગ્નના જમણવાર બાદ ૨૦૦થી વધુ લોકોને ફૂડ પોઈઝનિંગ થયું હતું, અને આરોગ્ય વિભાગે સ્થળ પર જ OPD શરૂ કરવી પડી હતી. આવા બનાવો પુનરાવર્તિત થતા હોવા છતાં, સ્ટ્રીટ ફૂડ વિક્રેતાઓ દ્વારા સ્વચ્છતા અને ગુણવત્તાના ધારાધોરણોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવામાં તંત્ર ક્યાંક ઉણું ઉતરતું હોવાનું જણાય છે.

નિષ્ણાતોના મતે: કારણો અને નિવારણ

આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને ફૂડ સેફ્ટી એક્સપર્ટ્સ માને છે કે આવા ફૂડ પોઈઝનિંગના કિસ્સાઓ મોટે ભાગે અસ્વચ્છ પાણી, વાસી ખોરાક, દૂષિત ઘટકો, રાંધવામાં અપૂરતી ગરમી અને ખાદ્યપદાર્થોનું અયોગ્ય સંગ્રહ જેવા કારણોસર થાય છે. ઉનાળાની ઋતુમાં ગરમીનું પ્રમાણ વધતા બેક્ટેરિયા ઝડપથી વિકસે છે, જેના કારણે ખોરાક બગડવાની શક્યતાઓ વધી જાય છે.

ડો. સ્મિતા શાહ, એક જાણીતા ચિકિત્સક, જણાવે છે કે, “ફૂડ પોઈઝનિંગ જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે, ખાસ કરીને બાળકો અને વૃદ્ધોમાં જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી હોય છે. સામાન્ય નાગરિકોએ સ્ટ્રીટ ફૂડ ખાતી વખતે અત્યંત સાવચેતી રાખવી જોઈએ. સ્વચ્છતા જાળવતા વિક્રેતાઓ પાસેથી જ ખોરાક લેવો જોઈએ અને શંકાસ્પદ દેખાતા અથવા અસામાન્ય ગંધ આવતા ખોરાકનો ત્યાગ કરવો જોઈએ.”

ફૂડ સેફ્ટી નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે:

• ગરમ ખોરાક: હંમેશા તાજો અને ગરમ રાંધેલો ખોરાક ખાઓ.
• પાણી: શુદ્ધ અને ફિલ્ટર કરેલું પાણી પીવાનો આગ્રહ રાખો.
• સ્વચ્છતા: જે લારી કે દુકાન પર સ્વચ્છતા જળવાતી ન હોય, ત્યાંથી ખાવાનું ટાળો.
• દૂધની બનાવટો: ઉનાળામાં દૂધ અને દૂધમાંથી બનતી ચીજો, ખાસ કરીને જે ખુલ્લી રાખવામાં આવી હોય, તે ટાળવી જોઈએ.
• હાથ ધોવા: ખોરાક બનાવનાર અને પીરસનાર બંનેની વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અત્યંત મહત્ત્વની છે.

ભોગ બનનાર પરિવારોની વ્યથા અને સામાજિક અસર

આ ઘટનાથી ભોગ બનનાર પરિવારો ભારે દુઃખ અને તકલીફમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. હોસ્પિટલના બિલોનો આર્થિક બોજ, બાળકોની પીડા અને ભવિષ્યમાં આવા બનાવો ન બને તેવી ચિંતા તેમને ઘેરી વળી છે. ઘણા પરિવારોએ પોતાની રોજીંદી પ્રવૃત્તિઓ છોડીને હોસ્પિટલના બિછાને પડેલા સ્વજનોની સેવા કરવી પડી રહી છે.

આ પ્રકારના બનાવો સમાજમાં અવિશ્વાસ અને ભયનું વાતાવરણ ઊભું કરે છે. લોકોમાં સ્ટ્રીટ ફૂડ પ્રત્યેનો ભરોસો તૂટે છે, જેના કારણે અનેક નાના ધંધાર્થીઓ, જેઓ પ્રમાણિકતાથી કામ કરે છે, તેમને પણ નુકસાન વેઠવું પડે છે. સમાજિક કાર્યકરો અને સ્થાનિક અગ્રણીઓએ પણ આ ઘટના પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને તંત્રને કડક કાર્યવાહી કરવા તથા ભવિષ્યમાં આવા બનાવો અટકાવવા માટે નક્કર આયોજન કરવા અપીલ કરી છે.

ભવિષ્યમાં આવા બનાવો રોકવા શું કરવું જોઈએ?

આવા બનાવોનું પુનરાવર્તન ન થાય તે માટે સુરત મહાનગરપાલિકા અને આરોગ્ય વિભાગે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ:

1. નિયમિત અને કડક ચેકિંગ: શહેરભરમાં, ખાસ કરીને સ્ટ્રીટ ફૂડ વિક્રેતાઓ અને નાના રેસ્ટોરાંમાં, નિયમિત અને આકસ્મિક ચેકિંગનું અભિયાન સઘન બનાવવું જોઈએ.
2. લાઇસન્સ અને નોંધણી: તમામ ખાદ્ય વિક્રેતાઓ પાસે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (FSSAI) દ્વારા નિર્ધારિત લાયસન્સ અને નોંધણી ફરજિયાત બનાવવી જોઈએ. જે વિક્રેતાઓ આ નિયમોનું પાલન ન કરે, તેમની સામે કડક પગલાં લેવા જોઈએ.
3. જાહેર જાગૃતિ: નાગરિકોને સ્વચ્છતા અને ખાદ્ય સુરક્ષા અંગે જાગૃત કરવા માટે અભિયાનો ચલાવવા જોઈએ. શંકાસ્પદ ખાદ્યપદાર્થો કે અસ્વચ્છતા જણાતા તરત જ આરોગ્ય વિભાગને જાણ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ.
4. વિક્રેતાઓ માટે તાલીમ: ખાદ્ય વિક્રેતાઓ માટે સ્વચ્છતા, સંગ્રહ અને ફૂડ હેન્ડલિંગ અંગે નિયમિત તાલીમ કાર્યક્રમો યોજવા જોઈએ.
5. પારદર્શિતા: ખાદ્ય નિરીક્ષણના અહેવાલો અને કાર્યવાહીની વિગતો જાહેર કરવી જોઈએ જેથી લોકોમાં વિશ્વાસ વધે.

રાજકીય પડઘા અને વહીવટી તંત્રની જવાબદારી

સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીના પરિણામો આજે જાહેર થઈ રહ્યા છે, જેમાં ભાજપનો વિજય નિશ્ચિત મનાઈ રહ્યો છે. આવા સમયે, શહેરના આરોગ્ય અને સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વહીવટી તંત્રની જવાબદારી વધુ વધી જાય છે. સ્થાનિક રાજકીય નેતાઓએ પણ આ ઘટના અંગે પોતાના નિવેદનો આપ્યા છે. વિરોધ પક્ષોએ તંત્રની નિષ્ફળતા પર પ્રહારો કર્યા છે અને શાસક પક્ષને આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લેવા જણાવ્યું છે. નાગરિકોને અપેક્ષા છે કે નવી ચૂંટાયેલી બોડી ખાદ્ય સુરક્ષાના મુદ્દાને પ્રાથમિકતા આપશે અને સુરતને સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત ખાદ્યપદાર્થો પૂરા પાડતું શહેર બનાવશે.

સુરત જેવા ઝડપથી વિકસતા શહેરમાં, જ્યાં લાખો લોકો રોજબરોજ સ્ટ્રીટ ફૂડ પર નિર્ભર રહે છે, ત્યાં ખાદ્ય સુરક્ષા એ માત્ર આરોગ્યનો મુદ્દો નથી, પરંતુ શહેરની પ્રતિષ્ઠા અને નાગરિકોના વિશ્વાસનો પણ પ્રશ્ન છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે ખાદ્ય સુરક્ષા પ્રત્યેની કોઈપણ બેદરકારી મોટા પાયે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને તેની ગંભીર સામાજિક અને આર્થિક અસરો થઈ શકે છે. તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક અને કડક પગલાં લેવાય તે અત્યંત જરૂરી છે.

નોંધ: આ સમાચાર AI દ્વારા જનરેટ કરવામાં આવ્યા છે.