ભારતનો પહેલો લાલ રંગનો હાઈવે (India’s First Red Colour Road)
ભારતના રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (Infrastructure) માં એક નવી ક્રાંતિ આવી છે. મધ્ય પ્રદેશ (Madhya Pradesh) માં ભારતનો સૌથી પહેલો Red Colour Road તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે આપણે કાળા રંગના ડામરના રોડ જોયા છે, પરંતુ આ હાઈવે લાલ રંગનો છે. આ માત્ર દેખાવ માટે નથી, પરંતુ તેની પાછળ એક મોટું વિજ્ઞાન અને સુરક્ષાનું કારણ છે. આ હાઈવે એવી રીતે ડીઝાઈન કરવામાં આવ્યો છે કે તે આપમેળે તમારી ગાડીની Speed ઓછી કરી દેશે.
Location: ક્યાં આવેલો છે આ અનોખો હાઈવે?
આ રેડ કલર હાઈવે મધ્ય પ્રદેશના જંગલ વિસ્તારમાં બનાવવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ, આ હાઈવે કુલ 12 કિલોમીટર (12 km) લાંબો છે. આ 12 કિલોમીટરના સ્ટ્રેચમાંથી, ખાસ 2 કિલોમીટર (2 km) ના વિસ્તારમાં Table Top Red Color Marking કરવામાં આવી છે. આ વિસ્તાર Virangana Durgavati Tiger Reserve (વીરાંગના દુર્ગાવતી ટાઈગર રિઝર્વ) ની પાસેથી પસાર થાય છે.
Why Red Road? (શા માટે લાલ રંગ?)
આ હાઈવે ટાઈગર રિઝર્વની નજીક હોવાથી, અહીં પ્રાણીઓ (Animals) ની અવરજવર અને Movement ખૂબ વધારે રહેતી હોય છે. જંગલી જાનવરો અચાનક રોડ પર આવી જતા હોય છે, જેના કારણે અકસ્માતનો ભય રહે છે. જોકે, વન વિભાગ અને તંત્ર દ્વારા પ્રાણીઓ માટે Fencing (વાડ) કરવામાં આવી છે અને તેમને રોડ ક્રોસ કરવા માટે ખાસ Underpasses પણ બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમ છતાં, આ 2 કિલોમીટરનો રસ્તો હજુ પણ “Danger Zone” માનવામાં આવે છે. તેથી, ડ્રાઈવરોને સાવધાન કરવા માટે આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થયો છે.
Material & Technology: પેઈન્ટ નહીં, પણ 5mm Thermoplastic Layer
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે શું આ સામાન્ય લાલ પેઈન્ટ છે? જવાબ છે ના. આ કોઈ નોર્મલ પેઈન્ટ (Normal Paint) નથી, પરંતુ આ 5 mm ની Thermoplastic Layer છે. પેઈન્ટની સરખામણીમાં થર્મોપ્લાસ્ટિક વધારે અસરકારક છે. જો અહીં સાદું પેઈન્ટ વાપર્યું હોત તો તે જલ્દી ભૂંસાઈ જાત અને તેનું પરિણામ મળત નહીં. પરંતુ થર્મોપ્લાસ્ટિકનું Reflection Factor ખૂબ જ સારું હોય છે.
Reflection અને Night Visibility:
રાતના સમયે ડ્રાઈવિંગ કરવું જોખમી હોઈ શકે છે. પરંતુ આ મટીરીયલના સારા Reflection Factor ને કારણે, રાત્રે પણ આ Red Marking એકદમ સ્પષ્ટ રીતે Visible રહે છે. અંધારામાં પણ ડ્રાઈવરને ખ્યાલ આવી જાય છે કે તે કોઈ ખાસ ઝોનમાં પ્રવેશી રહ્યો છે.
Driver Psychology: મગજ સાથે રમત (Playing with Psychology)
આ રોડની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે Driver ની Psychology (માનસિકતા) સાથે રમે છે. લાલ રંગ મનુષ્યના મગજ માટે હંમેશા Danger (ભય) નો સંકેત આપે છે.
જેવી તમારી ગાડી આ લાલ રંગના પટ્ટા (Red Marking Area) માં પ્રવેશે છે, ત્યારે બે વસ્તુઓ થાય છે:
1. લાલ રંગ જોઈને ડ્રાઈવરના Brain (મગજ) ને ઓટોમેટિકલી Danger Zone નો સિગ્નલ મળે છે.
2. ડ્રાઈવરનું વર્તન (Behavior) બદલાય છે અને તેને વિચાર આવે છે કે મારે ગાડીની સ્પીડ ઓછી કરવી જોઈએ.
Vibration અને Sound Effect:
માત્ર કલર જ નહીં, પણ આ રોડ પર ગાડી ચલાવવાનો અનુભવ પણ અલગ છે. જ્યારે ગાડી આ Thermoplastic Layer પર ચાલે છે, ત્યારે ડ્રાઈવરને ટાયર્સ (Tyres) માં એક અલગ પ્રકારનું Vibration (ધ્રુજારી) અનુભવાય છે. આ સાથે જ, એક અલગ પ્રકારનો Sound (અવાજ) પણ આવે છે. આ વાઈબ્રેશન અને સાઉન્ડ ડ્રાઈવરને એલર્ટ કરે છે કે તે સામાન્ય રોડ પર નથી, પણ કોઈ સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં છે, જેનાથી તે સ્પીડ ઘટાડવા માટે પ્રેરાય છે.
Safety & Grip: અકસ્માત નિવારણ (Accident Prevention)
આ રેડ રોડ સેફ્ટીના દૃષ્ટિકોણથી પણ ખૂબ જ મહત્વનો છે. થર્મોપ્લાસ્ટિક લેયરને કારણે રોડ પર એક Rough Surface (ખરબચડી સપાટી) ક્રિએટ થાય છે.
• Better Grip: આ રફ સરફેસ ગાડીના ટાયરને રસ્તા સાથે Better Grip (સારી પકડ) આપે છે.
• No Skidding: જો કોઈ પ્રાણી અચાનક સામે આવી જાય અને ડ્રાઈવરે Emergency Break મારવી પડે, તો સાદા રોડ પર ટાયર સ્કીડ (Skid) થઈ શકે છે. પરંતુ આ રેડ ઝોનમાં રફ સરફેસ હોવાથી ટાયર સ્કીડ કરતા નથી અને ગાડી કાબૂમાં રહે છે.
Future Questions: શું Advance Cars આને રીડ કરી શકશે?
આ ટેકનોલોજી અત્યારે મેન્યુઅલ ડ્રાઈવિંગ પર ડ્રાઈવરના મગજને એલર્ટ કરવા માટે છે. પરંતુ સવાલ એ પણ થાય છે કે શું આજની Advanced System વાળી મોડર્ન ગાડીઓ અને સેન્સર આ માર્કિંગને રીડ કરી શકશે કે કેમ?. તે ભવિષ્યનો વિષય છે.
Conclusion:
ટૂંકમાં, મધ્ય પ્રદેશનો આ હાઈવે ભારતનો પ્રથમ એવો પ્રયોગ છે જ્યાં Color Psychology અને Thermoplastic Engineering નો ઉપયોગ કરીને વન્યજીવો અને મુસાફરો બંનેનો જીવ બચાવવાનો પ્રયાસ થયો છે. Virangana Durgavati Tiger Reserve માંથી પસાર થતો આ રસ્તો દર્શાવે છે કે વિકાસ અને પર્યાવરણ સુરક્ષા (Environment Safety) સાથે ચાલી શકે છે.
